टाटा पॉवर व रोटरी क्‍लब करणार संवर्धन

भिगवण – 80च्या दशकात अवघ्या जगातून नामशेष झालेला व जगभरात “गेम फिश’ म्हणून ज्या माशाकडे पाहिले जाते, त्या महाशीर अर्थात देवामाशाचे संवर्धन करण्याचा विडा टाटा पॉवर आणि रोटरी क्‍लबने उचलला असून, प्रायोगिक तत्वावर या माशाचे मत्स्यबीज मदनवाडी तलावात सोडण्यात आले आहे.

या महाशीर माशाला भारतासह थायलंड, मलेशिया आदी देशात दैवी महत्व आहे. पूर्वी भारतात या माशांचे अस्तित्व होते. विशेषतः इंद्रायणीत हे मासे आढळत होते. देहूत मात्र प्रदूषण व इतर अनेक कारणांनी हे मासे भारत व जगातून नामशेष होत गेले. विदेशी पर्यटक तसेच अँग्लर्सचा महाशीर हा आवडता मासा आहे. हा मासा पर्यावरणाला उपयुक्त असून तीलापिया व नाशकारी माश्‍यांच्या प्रजाती नियंत्रणात ठेवण्याचे कामही हा मासा करतो.

चवदार मासा म्हणून फास्ट फूडसाठी मागणी आहे. हे मासे नामशेष झाल्यानंतर टाटा पावर हाऊसच्या वतीने या माशांवर संशोधन करून त्याचे लाखो मत्स्यबीज पैदास करण्यात येत आहे. तलाव, धरण, नदीपात्रात ते सोडले जात आहेत. हा मासा सात आठ फूट लांब व वजनाने 70 ते 80 किलोपर्यंत वाढू शकतो, असे पर्यावरण तज्ज्ञ शशांक ओगले यांनी सांगितले.

मदनवाडी तलावात मत्स्यबीज सोडताना शशांक ओगले, तळेगाव रोटरीचे आनंद अस्वले, रश्‍मी अस्वले, कीर्ती मोहरीर, भालचंद्र लेले, सूर्यकांत पुणे, धनंजय मतुरे, अनिश होले, अरुणा ओगले, श्रुती अनित, अनेत सोहम तसेच भिगवण रोटरी अध्यक्ष संजय खाडे, सचिन बोगावत, ऍड. पांडुरंग जगताप, संदीप मल्लाव, आकाश भोई, औदुंबर हुलगे आदी उपस्थित होते.

गोड्या पाण्यातील रुचकर खाद्य मासा
महाशीर या माशाचा समावेश अस्थिमत्स्य वर्गाच्या सायप्रिनिफॉर्मिस गणाच्या सायप्रिनिडी कुलात करण्यात येतो. त्याचे शास्त्रीय नाव टॉरटॉर आहे. मोठे डोके असणारा मासा अशा अर्थाने महाशीर हा शब्द वापरला जातो. मराठी भाषेत त्याला खडवी, खडची, मस्ता, महाला व मस्तर अशी तर बंगाली भाषेत टॉर, महासीर, मासीर, महासार व महासाल अशी नावे आहेत. त्याच्या सात जाती आहेत. युरोप, आशिया व आफ्रिका खंडांतील बहुतेक सर्व नद्या व सरोवरे यांत हा आढळतो. भारतामध्ये हिमालय पर्वताच्या पायथ्याच्या टेकड्यांत असणाऱ्या जलाशयात (काश्‍मीरपासून आसामपर्यंत) आणि पंजाब, उत्तर प्रदेश, बिहार, आसाम, मध्य प्रदेश व हिमाचल प्रदेश या राज्यांतील नद्या व तलाव यांत महाशीर आढळतो.