जम्मू  – नुकत्याच झालेल्या जी-20 देशांच्या बैठकीनंतर काश्‍मीरातील वातावरण एकदमच बदललेले आहे. जी-20 बैठका निर्विघ्नपणे पार पडल्यानंतर आता राज्यात निवडणुकांचे पडघम वाजायला लागले आहेत.

सोमवारी पीडीपी नेत्या मेहबूबा मुफ्ती खोऱ्यातील प्रसिद्ध खीर भवानी मंदिरात दर्शनासाठी आल्या. तर माजी मुख्यमंत्री आणि डेमोक्रॅटिक प्रोग्रेसिव्ह आझाद पार्टीचे प्रमुख गुलाम नबी आझाद यांनी रॅली सुरू केली आहे. या रॅलींमध्ये त्यांनी कलम 370 हटवण्यापूर्वीच्या काश्‍मीरची मागणी सुरू केली आहे.

तर दुसरे माजी मुख्यमंत्री फारुख अब्दुल्ला यांनीही काश्‍मीरमध्ये निवडणुका घेण्याबाबत आणि पाकिस्तानशी बोलण्याबाबत वादग्रस्त विधाने करण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे पाच राज्यांमध्ये होणाऱ्या विधानसभा निवडणुकांसोबतच काश्‍मीरमध्येही निवडणुका होण्याची शक्‍यता आहे, असे राजकीय निरीक्षकांचे मत आहे.

गेल्या काही दिवसांपासून गुलाम नबी आझाद हे खोऱ्यातील विविध भागात राजकीय रॅली काढत जनतेशी संवाद साधत आहेत. त्यांच्या पक्षाचे ज्येष्ठ नेते अहमद शहजाद म्हणतात की, जम्मू-काश्‍मीरमध्येही सीमांकन करण्यात आले आहे. अशा स्थितीत खोऱ्यातील राजकीय पक्षांना कधीही निवडणुकीसाठी सज्ज राहावे लागणार आहे. आमच्या पक्षाने घाटीत बैठक घेतली आणि निवडणुकीच्या अजेंड्यासह पुढील रणनीतीवर काम करण्याची घोषणा केली. खोऱ्यातील 370 हटवण्यापूर्वी त्यांचा पक्ष काश्‍मीरची वकिली करत असल्याचे पक्षाशी संबंधित सूत्रांचे म्हणणे आहे.

मेहबूबा मुफ्ती खीर भवानी मंदिरात पोहोचल्या

मेहबुबा मुफ्ती यांनीही खोऱ्यात राजकीय वातावरण तयार करण्यास सुरुवात केली आहे. ज्येष्ठ अष्टमीला भेट देण्यासाठी मेहबूबा मुफ्ती घाटीच्या मुख्य खीर भवानी मंदिरात पोहोचल्या. यावेळी त्यांनी घाटीच्या या मंदिरात हिंदू-मुस्लिम ऐक्‍याचे भाष्य करून राजकीय वातावरणही पुढे नेले. गेल्या काही दिवसांपासून खोऱ्यात ज्या पद्धतीने राजकीय हालचाली वाढल्या आहेत, त्यामुळे कधीही निवडणुका होऊ शकतात, असे वाटते. केंद्र सरकारने ज्या पद्धतीने खोऱ्यात जी-20 चे यशस्वी आयोजन केले आहे, त्यामुळे खोऱ्यात मोठा राजकीय फायदाही होऊ शकतो.

आझाद हे कलम 370 ची बाजू खोऱ्यात मांडताना केंद्र सरकारला जेवढा विरोध करतील, तेवढी मतांची विभागणी होऊन त्याचा फायदा भाजपला होईल, असे राजकीय जाणकारांचे मत आहे. फारुख अब्दुल्ला ते मेहबूबा मुफ्ती हे सातत्याने कलम 370 चे समर्थन करत आहेत. खोऱ्यातील खंबीर नेते आणि कॉंग्रेसपासून फारकत घेऊन नवा पक्ष स्थापन करणारे गुलाम नबी आझाद यांनीही अशाच प्रकारे केंद्र सरकारला विरोध करताना कलम 370 चा पुरस्कार केला, तर मुस्लिम व्होट बॅंकांमध्ये प्रचंड फूट पडेल. खोऱ्यात त्याचा फायदा नव्या हद्दवाढीनंतर भारतीय जनता पक्षाला होईल, असा अंदाज आहे.