America Israel War: इराणमधील अचानक झालेल्या युद्धविरामाबाबत आता एक मोठा खुलासा झाला आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की, इराणला वाटाघाटींसाठी राजी करण्यात चीनने पडद्यामागे महत्त्वाची भूमिका बजावली. ट्रम्प यांनी असेही म्हटले की, चीनच्या पुढाकाराशिवाय हा युद्धविराम शक्य झाला नसता, याचा त्यांना ‘विश्वास’ आहे. समोर आलेल्या वृत्तानुसार, थेट संघर्ष वाढवण्याऐवजी चीनने पडद्यामागील राजनैतिक मार्गाचा अवलंब केला. त्यांनी पाकिस्तान, तुर्की आणि इजिप्तसारख्या देशांमार्फत इराणला आपला संदेश पोहोचवला. या मध्यस्थांमार्फत चीनने इराणला सातत्याने पटवून देण्याचा प्रयत्न केला की, वाढणारे युद्ध केवळ प्रदेशासाठीच नव्हे, तर जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठीही धोकादायक ठरू शकते. विशेष म्हणजे, चीनने ही भूमिका अधिकृतपणे मान्य केलेली नाही. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रवक्त्या माओ निंग यांनी केवळ सर्व पक्षांना ‘प्रामाणिकपणा दाखवण्याचे’ आणि शक्य तितक्या लवकर संघर्ष संपवण्याचे आवाहन केले. त्यांनी हेही मान्य केले की, या युद्धामुळे जागतिक ऊर्जा सुरक्षा आणि अर्थव्यवस्थेला गंभीर धोका निर्माण झाला आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर चीनचा इराणला पाठिंबा America Israel War युद्धविरामाच्या अगदी आधी, चीनने रशियासोबत मिळून, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील व्यापारी जहाजांच्या संरक्षणासाठी वाढीव आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचे आवाहन करणाऱ्या संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेच्या ठरावाला नकाराधिकार (व्हिटो) दिला, तेव्हा चीनची भूमिका अधिक स्पष्ट झाली. America Israel War अमेरिकेने या कृतीवर तीव्र टीका केली. संयुक्त राष्ट्रातील अमेरिकेचे राजदूत माईक वॉल्ट्झ म्हणाले की, चीन आणि रशियाने आपली नीचतम पातळी गाठली आहे आणि अशा वेळी ते इराणची बाजू घेत आहेत, जेव्हा इराण जागतिक पुरवठा साखळी धोक्यात आणत आहे. त्यांनी आरोप केला की, इराण सामुद्रधुनी बंद करून जागतिक अर्थव्यवस्थेला ‘ओलीस’ ठेवत आहे. मात्र, विश्लेषकांच्या मते चीनची दुहेरी रणनीती होती. एकीकडे, ते अमेरिकेच्या प्रस्तावाला उघडपणे विरोध करत होते, तर दुसरीकडे, ते पडद्यामागे शांततेसाठी प्रयत्न करत होते. संकटाच्या काळात तोडगा काढण्यास सक्षम असलेली एक ‘जबाबदार जागतिक शक्ती’ म्हणून स्वतःला सादर करण्यासाठी हे केले जात होते. America Israel War युद्धविरामासाठी मध्यस्थी केल्याचा पाकिस्तानचा दावा America Israel War या संपूर्ण घटनेत पाकिस्ताननेही महत्त्वाची भूमिका बजावली. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील चर्चेसाठी इस्लामाबादची निवड करण्यात आली, यावरून पाकिस्तानने एका प्रमुख मध्यस्थाची भूमिका बजावली हे स्पष्ट होते. परंतु, ट्रम्प यांच्या वक्तव्यामुळे ही धारणा अधिक दृढ झाली आहे की, खरी रणनीती चीनच्या हातात होती आणि पाकिस्तानचा केवळ एक ‘मुखवटा’ म्हणून वापर केला गेला. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी त्यांच्या ‘ट्रुथआउट’ या सोशल मीडिया पोस्टमध्ये म्हटले आहे, “पाकिस्तानी पंतप्रधान शाहबाज शरीफ आणि फील्ड मार्शल आसिम मुनीर यांच्याशी झालेल्या माझ्या चर्चेच्या आधारावर, आणि आज रात्री इराणविरुद्ध नियोजित असलेली विनाशकारी कारवाई थांबवण्याच्या त्यांच्या विनंतीनुसार, तसेच इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी तात्काळ, पूर्णपणे आणि सुरक्षितपणे खुली करण्यास सहमती दर्शवल्यास, मी इराणवरील बॉम्बहल्ला आणि हल्ला दोन आठवड्यांसाठी पुढे ढकलण्यास सहमती दर्शवली आहे.” आता प्रश्न हा आहे की, ही शस्त्रबंदी दीर्घकाळ टिकेल की केवळ एक तात्पुरता दिलासा ठरेल. सध्या हे स्पष्ट आहे की, या युद्धात केवळ लष्करी शक्तीच नव्हे, तर मुत्सद्देगिरीसुद्धा तितकीच महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे आणि यावेळी चीनने या खेळात आपली उपस्थिती जोरदारपणे नोंदवली आहे.
