SAMAR Missile । भारतीय लष्कराने अलीकडेच कारगिल विजय दिवसाच्या २५ व्या वर्षाच्या निमित्ताने ‘नो युवर आर्मी’ कार्यक्रमाचे आयोजन केले होते. कारगिल हेलिपॅडवर लष्कराची अनेक शस्त्रे, क्षेपणास्त्रे आणि उपकरणे प्रदर्शित करण्यात आली. यावेळी, खात्रीशीर प्रतिशोधासाठी पृष्ठभागावरून हवाई क्षेपणास्त्र म्हणजेच SAMAR हवाई संरक्षण यंत्रणेने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले.

ही हवाई संरक्षण यंत्रणा लडाखमध्ये सीमेजवळ तैनात करण्यात आलीय. गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्येच ही क्षेपणास्त्र प्रणाली लष्करात सामील करण्यात आली होती. खरं तर समर एअर डिफेन्स सिस्टम ही जुनी रशियन एअर टू एअर क्षेपणास्त्रे R-73 आणि R-27 आहे.
ही क्षेपणास्त्रे कालबाह्य होणार होती, त्यानंतर भारतीय हवाई दलाने त्यात बदल करून त्यांना हवाई संरक्षण यंत्रणा बनवली. काही महिन्यांपूर्वी पोखरण येथे झालेल्या हवाई शक्ती सरावात त्याची मारक क्षमता दिसून आली.

समर क्षेपणास्त्राची ताकद  SAMAR Missile ।

समर क्षेपणास्त्र ट्रकमधून सोडले जाते. ते 2982 किमी/तास वेगाने कोणतेही हवाई लक्ष्य गाठू शकते. ही क्षेपणास्त्र यंत्रणा हवाई दलाच्या बीआरडी युनिटद्वारे चालवली जाते. ते कोणत्याही प्रकारचे हवाई लक्ष्य म्हणजे हेलिकॉप्टर आणि लढाऊ विमानांना लक्ष्य करू शकते.

समर-१ कमी पल्ल्याचे क्षेपणास्त्र

त्याच्या लाँचरवर दोन क्षेपणास्त्रे बसवण्याची तरतूद आहे. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता 12 ते 40 किमी आहे. समर एअर डिफेन्स सिस्टिममध्ये दोन प्रकारची क्षेपणास्त्रे वापरली जातात. SAMAR 1. बदलानंतर ते आता जमिनीवरून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र बनले आहे. त्याचे वजन 105 किलो, लांबी 9.7 फूट, व्यास 6.5 इंच आणि 7.4 किलो वजनाचे वारहेड आहे.

समर-2 अधिक घातक आणि जड  SAMAR Missile ।

SAMAR 2 म्हणजे हवेतून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र. हे 253 किलो वजनाचे क्षेपणास्त्र आहे. ते 13.4 फूट लांब आहे. त्याचा व्यास 9.1 इंच आहे. त्यात पंखे बसवले आहेत. ज्याचे पंख ३०.४ इंच आहेत. त्यामध्ये 39 किलो वजनाचे वॉरहेड बसवले जाऊ शकते. जे स्फोट विखंडन किंवा सतत रॉड असू शकते.

दोन्ही गोळीबारासाठी लाँचर्स देखील भिन्न 

ही क्षेपणास्त्रे डागणारे लाँच ट्रकही वेगळे आहेत. समर-1 साठी अशोक लेलँड स्टॅलियन 4×4 ट्रकचा वापर केला आहे. तर BEML Tatra T815 8×8 ट्रकचा वापर समर-2 क्षेपणास्त्रे डागण्यासाठी केला जातो. त्यातील क्षेपणास्त्रे खरे तर रशियाची आहेत. जे भारतात बदलले आहेत. ही क्षेपणास्त्रे आहेत- Vympel R-73 आणि R-27 क्षेपणास्त्रे. भारतीय हवाई दलाकडे हजारो Vympel R-73E क्षेपणास्त्रे आहेत.