अफगाणिस्तानच्या पूर्वेकडील भागात रविवारी मध्यरात्री ६.० तीव्रतेचा भीषण भूकंप झाला, ज्याने मोठ्या प्रमाणात जीवित आणि मालमत्तेचे नुकसान केले. या भूकंपामुळे किमान 800 लोकांचा मृत्यू झाला असून, 2,500 हून अधिक जण जखमी झाले आहेत. अनेक घरे कोसळल्याने ढिगाऱ्याखाली अडकलेल्या नागरिकांना वाचवण्यासाठी बचाव पथके अथक परिश्रम घेत आहेत.

भूकंपाची तीव्रता
अमेरिकन जिओलॉजिकल सर्व्हेनुसार, हा भूकंप स्थानिक वेळेनुसार रात्री ११:४७ वाजता झाला. भूकंपाचे केंद्र नांगरहार प्रांतातील जलालाबाद शहरापासून २७ किलोमीटर ईशान्येला, अवघ्या ८ किलोमीटर खोलीवर होते. कमी खोलीमुळे भूकंपाचा तडाखा अधिक तीव्र होता, विशेषतः कुनार प्रांतात यामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले. येथे अनेक घरांचा विध्वंस झाला असून, मालमत्तेचेही प्रचंड नुकसान झाल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली.

कुनार प्रांताला सर्वाधिक फटका
कुनार आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने सांगितले की, नूर गुल, सोकी, वाटपूर, मानोगी आणि चापादरे या जिल्ह्यांमध्ये सर्वाधिक नुकसान झाले आहे. येथे शेकडो घरे जमीनदोस्त झाली आहेत. बीबीसीच्या वृत्तानुसार, फक्त कुनार गावातच २० जणांचा मृत्यू झाला असून, ३५ जण जखमी झाले आहेत. एका गावात ३० जणांचा मृत्यू झाल्याची प्राथमिक माहिती आरोग्य मंत्रालयाने दिली आहे. मात्र, दुर्गम आणि विखुरलेल्या वस्त्यांमुळे नुकसानीची अचूक आकडेवारी गोळा करण्यासाठी आणखी वेळ लागेल, असेही मंत्रालयाने स्पष्ट केले.

बचाव कार्यात अडथळे
आरोग्य मंत्रालयाचे प्रवक्ते शाराफत झमान यांनी सांगितले, “मृत्यू आणि जखमींची संख्या मोठी आहे. मात्र, या दुर्गम भागात पोहोचणे कठीण असल्याने आमची पथके अजूनही घटनास्थळी कार्यरत आहेत.” कुनार प्रांताचे माहिती प्रमुख नजीबुल्लाह हनीफ यांनी सांगितले की, शेकडो जखमींना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आहे. रस्त्यांची कमतरता आणि दुर्गम भूप्रदेश यामुळे माहिती संकलन आणि बचाव कार्यात अडथळे येत आहेत. मृतांचा आकडा वाढण्याची शक्यता असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

पाकिस्तान सीमेलाही झटके
पाकिस्तानच्या खैबर पख्तुनख्वा प्रांताच्या सीमेलगतच्या भागातही या भूकंपाचे झटके जाणवले. मध्यरात्री सुमारे १० किलोमीटर खोलीवर झालेल्या या भूकंपामुळे अनेक घरे उद्ध्वस्त झाली. बचाव पथके या दुर्गम भागात अथकपणे कार्य करत असून, ढिगाऱ्याखाली अडकलेल्यांना वाचवण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.

अफगाणिस्तानातील भूकंपाची पार्श्वभूमी
अफगाणिस्तान, विशेषतः हिंदूकुश पर्वतरांगांमध्ये भूकंप नेहमीच होत असतात. येथे इंडियन आणि युरेशियन टेक्टॉनिक प्लेट्स एकमेकांशी टकरतात, ज्यामुळे भूकंपीय हालचालींचे प्रमाण जास्त आहे. गेल्या वर्षी पश्चिम अफगाणिस्तानात झालेल्या भूकंपांमध्ये १,००० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला होता. या नवीन भूकंपाने पुन्हा एकदा अफगाणिस्तानातील नागरिकांचे जीवन उद्ध्वस्त केले असून, प्रशासन आणि बचाव पथके पूर्ण क्षमतेने कार्यरत आहेत. या आपत्तीमुळे प्रभावित भागातील नागरिकांना तातडीने मदत आणि पुनर्वसनाची गरज आहे. सरकार आणि आंतरराष्ट्रीय समुदाय यावर कशा प्रकारे प्रतिसाद देतात, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.