उत्तर ध्रुवावरील रंगबिरंगी प्रकाशाची दुनिया
लंडन – अरोरा बोरेलिस, ज्याला अनेकदा नॉर्दर्न लाइट्‌स म्हणून संबोधले जाते, ही एक नैसर्गिक घटना आहे जी जगातील सर्वात सुंदर प्रकाश प्रदर्शनांपैकी एक बनवते. पृथ्वीचे चुंबकीय क्षेत्र आणि आपल्या वातावरणात पोहोचणारे सूर्यापासून चार्ज केलेले आयन यांच्यातील संबंध त्यास चालना देतात.

रात्रीच्या आकाशात उत्तर दिवे प्रकाशाच्या रंगीबेरंगी, चक्राकार रूपात दिसतात. यामध्ये मुख्य रंग हिरवा आहे, कधी तो लाल, निळा, पिवळा, गुलाबी किंवा जांभळा देखील असू शकतो. या प्रकाशाचे प्रदीपन एक अस्पष्ट चमक किंवा चमकदार फ्लॅशसारखे वाटू शकते जे संपूर्ण आकाशात नाचताना दिसते.

उत्तर ध्रुवाच्या सर्वात जवळ असलेल्या स्कॅन्डिनेव्हिया, कॅनडा, अलास्का आणि रशियामध्ये नॉर्दर्न लाईट्‌स दिसू शकतात. नॉर्दर्न लाइट्‌स पाहण्यासाठी सर्वात मोठी ठिकाणे स्वच्छ आकाश असलेल्या प्रदेशांमध्ये आहेत जी कृत्रिम प्रकाश स्रोतांपासून दूर आहेत. नॉर्दर्न लाईट्‌स सप्टेंबरच्या शेवटी ते एप्रिलच्या सुरुवातीपर्यंत दिसतात. पण डिसेंबर आणि जानेवारी हे महिने नॉर्दर्न लाईट्‌स पाहण्यासाठी सर्वोत्तम महिने आहेत.

नॉर्दर्न लाईट्‌स सूर्याद्वारे उत्सर्जित केलेल्या चार्ज कणांद्वारे तयार होतात आणि सौर वाऱ्याद्वारे पृथ्वीवर आणले जातात.
असे कण पृथ्वीच्या चुंबकीय क्षेत्राशी टक्कर झाल्यावर ध्रुवाकडे वळवतात. जसजसे ते पृथ्वीच्या वातावरणाजवळ येतात, ते ऑक्‍सिजन आणि नायट्रोजन सारख्या वायूचे अणू आणि रेणू यांच्याशी तोडतात आणि आयनीकरण घडते. हे प्रकाशाच्या स्वरूपात ऊर्जा सोडून उत्तरीय प्रकाश निर्माण करते.

चार्ज केलेले कण ज्या वायूशी संपर्क साधतात त्यावरून उत्तरेकडील प्रकाशाचे रंग निश्‍चित होतात. हिरवे आणि पिवळे बहुतेकदा ऑक्‍सिजन अणूंद्वारे तयार केले जातात, तर निळे आणि जांभळे नायट्रोजन अणूंद्वारे तर उच्च-उंचीवरील ऑक्‍सिजनमुळे असामान्य लाल रंग येतो, जो केवळ शक्तिशाली अरोरामध्येच दिसून येतो.