मुंबई: भारतीय सिमेंट बाजारपेठेत आपले वर्चस्व निर्माण करण्यासाठी अदाणी समूहाने एक मोठे पाऊल उचलले आहे. समूहाने आपल्या मालकीच्या अंबुजा सिमेंट्स, एसीसी (ACC) आणि ओरिएंट सिमेंट या तिन्ही कंपन्यांचे विलीनीकरण करण्याची घोषणा केली आहे. या निर्णयामुळे ३५,००० कोटी रुपयांचा हा व्यवसाय आता एकाच छताखाली येणार असून, यामुळे उत्पादन खर्चात कपात आणि नफ्यात मोठी वाढ होण्याचा अंदाज वर्तवण्यात येत आहे. एकाच कंपनीमुळे खर्चात मोठी बचत सध्या अदाणी समूहाकडे सिमेंट व्यवसायात तीन वेगवेगळ्या कंपन्या आहेत. या तिन्ही कंपन्यांचे विलीनीकरण अंबुजा सिमेंट्समध्ये केले जाणार आहे. या प्रक्रियेमुळे कंपनीच्या व्यवस्थापन, ब्रँडिंग आणि विक्री प्रचारावर (Sales Promotion) होणाऱ्या खर्चात मोठी बचत होईल. कंपनीच्या अंदाजानुसार, या विलीनीकरणामुळे प्रति टन सिमेंटमागे किमान १०० रुपयांचा अतिरिक्त नफा (मार्जिन) मिळवणे शक्य होणार आहे. अल्ट्राटेकशी थेट टक्कर – अदाणी समूहाची सध्याची एकूण सिमेंट उत्पादन क्षमता १०७ मिलियन टन प्रति वर्ष (MTPA) आहे. यामध्ये अंबुजा (५७.६ MTPA), एसीसी (४०.४ MTPA) आणि ओरिएंट सिमेंट (८.५ MTPA) यांचा समावेश आहे. २०२८ पर्यंत ही क्षमता १४० MTPA पर्यंत नेण्याचे समूहाचे उद्दिष्ट आहे. या विस्तारामुळे अदाणी समूह देशातील सर्वात मोठी सिमेंट कंपनी ‘अल्ट्राटेक’ला (१८३.४ MTPA क्षमता) जोरदार टक्कर देण्याच्या तयारीत आहे. विलीनीकरणाचे मुख्य फायदे: तीन वेगवेगळ्या कंपन्यांऐवजी एकच कंपनी असल्याने कच्च्या मालाची वाहतूक आणि वितरण साखळी अधिक मजबूत होईल. आर्थिक आणि मानवी संसाधनांचा (Employees) अधिक प्रभावीपणे वापर करता येईल. विलीनीकरणानंतर अंबुजा सिमेंट्सला उत्तर प्रदेश, महाराष्ट्र आणि मध्य प्रदेश यांसारख्या राज्यांमध्ये औद्योगिक प्रोत्साहन सवलतींचा (Incentives) लाभ मिळेल. जेएम फायनान्शियलच्या अहवालानुसार, कंपनीचा प्रति टन नफा (EBITDA) ७९५ रुपयांवरून १२५० रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो. विश्लेषकांकडून निर्णयाचे स्वागत – बाजार विश्लेषकांनी अदाणी समूहाच्या या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. ‘एलारा कॅपिटल’च्या मते, या विलीनीकरणामुळे कंपनीची संघटनात्मक रचना सोपी होईल आणि रोख रकमेचा (Cash Flow) अधिक चांगल्या प्रकारे वापर करता येईल. विशेष म्हणजे, विलीनीकरणानंतरही ‘अंबुजा’ आणि ‘एसीसी’ हे दोन्ही प्रस्थापित ब्रँड्स बाजारात कायम राहतील. ही विलीनीकरण प्रक्रिया पुढील आर्थिक वर्षापर्यंत पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. अदाणी समूहाने २०२२ मध्ये होलसिम ग्रुपकडून अंबुजा आणि एसीसी खरेदी करून सिमेंट क्षेत्रात प्रवेश केला होता. त्यानंतर सांघी इंडस्ट्रीज आणि पेन्ना सिमेंटच्या अधिग्रहणानंतर आता ओरिएंट सिमेंटच्या विलीनीकरणामुळे हा समूह सिमेंट क्षेत्रातील ‘किंग’ बनण्याच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत आहे.