Weather Update – सध्या जगभर हवामान बदल अधिक मजबूत होत चालला आहे आणि ला निनाचे थंड प्रवाह भविष्यात प्रभावी ठरू शकत नाहीत, असे हवामान शास्त्रज्ञांनी म्हटले आहे. देशाच्या मोठ्या भागात सध्याच्या उष्णतेच्या ट्रेंडचे मूल्यांकन करताना शास्त्रज्ञांनी म्हटले आहे की, भारतासाठी २०२५ ठरणार दीर्घ उष्णतेचे वर्ष ठरु शकते.

हा एक प्रकारे इशारा देण्यात आला असून, त्यामुळे सामान्यपेक्षा जास्त तापमान आणि तीव्र, दीर्घ उष्णतेच्या लाटेचा अनुभव येऊ शकतो. १९०१ नंतर देशात फेब्रुवारीचा सर्वात उष्ण अनुभव आला, तर २००१ नंतरचा हा पाचवा सर्वात कमी पाऊस होता, असे हवामानाच्या अहवालात म्हटले आहे.

आयआयटी मुंबई येथील हवामान अभ्यास केंद्राच्या सहयोगी प्राध्यापक अर्पिता मोंडल यांनी पीटीआयला सांगितले की, मानवनिर्मित हवामान बदलामुळे उष्ण हिवाळा आणि कमी वसंत ऋतू या ‘नवीन सामान्य’ स्थिती निर्माण होत असताना, शास्त्रज्ञ हवामान पद्धतींमध्ये होणाऱ्या वार्षिक बदलांकडे देखील लक्ष वेधतात, ज्याला ‘वर्ष-दर-वर्ष परिवर्तनशीलता’ म्हणतात.

उदाहरणार्थ, या वर्षी आयएमडीच्या अहवालांवरून असे सूचित होते की, यावर्षी हिवाळा हा असामान्यपणे कोरडा होता. पाऊस ही एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे, जी तापमान कमी करण्यास मदत करते.

हवामान बदलातील मुख्य घटक…

१. डिसेंबर-फेब्रुवारी दरम्यान उष्ण आणि थंड तापमानातील विसंगती अपेक्षित

२. जेट स्ट्रीम म्हणजे वातावरणाच्या वरच्या पातळीवर वाहणारे जोरदार वारे; हे उत्तर आणि दक्षिणेकडे सरकून हवामानावर परिणाम करतात

३. पूर्व-मान्सून दरम्यान या वाऱ्यांमध्ये उत्तरेकडे होणारा बदल थेट उष्णतेच्या लाटेच्या स्वरूपाशी संबंधित असतो

४. ला निनोसारख्या परिस्थितीत, हिवाळ्यानंतर लगेचच तुम्हाला उष्ण झरे किंवा उष्ण तापमान दिसेल

५. जर ला निना कायम राहिला तर तुम्हाला अधिक थंड किंवा थंड दिवस आढळतील