जयपूर – राज्यातील 19 नवीन जिल्ह्यांच्या अधिसूचनेनंतर राजस्थानमाधील जिल्ह्यांची संख्या 33 वरून 52 झाली आहे. 2023-24 या आर्थिक वर्षाच्या अर्थसंकल्पीय उत्तरात मुख्यमंत्री अशोक गेहलोत यांनी राजस्थानमध्ये 19 नवीन जिल्हे आणि तीन नवीन विभाग तयार करण्याची घोषणा केली होती. त्याची अंमलबजावणी करण्यात आली आहे. या नव्या जिल्ह्यांचे सीमांकन आणि नावांवरून निर्माण झालेला वाद संपवूनच जिल्ह्यांची अधिसूचना जारी करण्यात आली आहे.

विशेष म्हणजे जयपूर आणि जोधपूरची नावे बदलण्यात आलेली नाहीत. प्रथम, जयपूर आणि जोधपूर शहरांची नावे शहरी सह उपसर्ग लावण्यात आली होती आणि दुसरा जिल्हा जयपूर ग्रामीण आणि जोधपूर ग्रामीण असा ठरवण्यात आला होता. पण नंतर त्यात सुधारणा करून शहरांची नावे पूर्वीप्रमाणे जयपूर आणि जोधपूर ठेवण्यात आली. नवीन जिल्ह्यांची नावे बदलून जयपूर ग्रामीण आणि जोधपूर ग्रामीण अशी करण्यात आली.

जयपूर आणि जयपूर ग्रामीण हे दोन जिल्हे जुन्या जयपूर जिल्ह्यातून वेगळे केले गेले आहेत. दुडू नवा जिल्हाही कायम ठेवण्यात आला आहे. जयपूरमधून बाहेर पडलेला हा दुडू जिल्हा आता राजस्थानमधील सर्वात लहान जिल्हा झाला आहे. दुडूचे मोजमाबाद, दुडू आणि फागी असे तीन उपविभाग आणि मोजमाबाद, दुडू आणि फागी असे तीन तहसील आहेत.

यापूर्वी राज्यात अजमेर, अलवर, बिकानेर, चुरू, श्रीगंगानगर, धौलपूर, हनुमानगड, करौली, सवाई माधोपूर, जैसलमेर, पाली, दौसा, जयपूर, सिरोही, झुंझुनू, सीकर, बुंदी, बरन, झालावाड, कोटा, बांसवाडा, चित्तोरपूर , राजसमंद, बारमेर, जालोर, भरतपूर, जोधपूर, प्रतापगड, भिलवाडा, नागौर, टोंक आणि उदयपूर हे जिल्हे होते.

आता बालोत्रा, बेवार, अनुपगढ, दिडवाना (कुचमन), डीग, दुडू, गंगापूर शहर, जयपूर, जयपूर ग्रामीण, कोटपुतली (बेहरोर), खैरथल, नीमकथाना, फलोदी, सलुंबर, सांचोर, जोधपूर, जोधपूर ग्रामीण, केकरी, शाहपुरा हे नवीन जिल्हे आहेत.