GCC: गेल्या पाच वर्षात भारतातील सात मोठ्या शहरांमध्ये परकीय कंपन्यांनी 101 दशलक्ष वर्गफुटावर ग्लोबल कॅपॅबीलीटी सेंटर म्हणजे जीसीसी उभारण्यासाठी गुंतवणूक केली आहे. यामध्ये जास्त अमेरिकन कंपन्या असल्याची माहिती कॉलीअर्स या संस्थेने दिली आहे. या संस्थेने सांगितले की 2020 ते 25 या कालावधीत कार्यालयासाठी भाड्याने घेतलेल्या जागेचे क्षेत्रफळ 280.2 दशलक्ष वर्ग फुटावर गेले आहे. यामध्ये प्रामुख्याने बंगळुरू, चेन्नई, दिल्ली एनसीआर, हैदराबाद, कोलकत्ता, मुंबई आणि पुणे या शहरांचा समावेश आहे. या जागेपैकी 101 दशलक्ष वर्ग फूट जागा ही ग्लोबल कॅपॅबिलिटी सेंटरसाठी घेण्यात आलेली आहे. एकूण जागेपैकी 36 टक्के जागा जीसीसीसाठी घेण्यात आलेली आहे. त्यामुळे भारत जीसीसी केंद्र उभारणीत जगात आघाडीवर असल्याचे दिसून येत आहे. या एक 101 दशलक्ष वर्ग फूट जागेपैकी अमेरिकेतील कंपन्यांनी घेतलेली जागा 71 दशलक्ष वर्ग फूट आहे. हेही वाचा: राज्यातील शासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी; महागाई भत्त्यात 3 टक्के वाढ जाहीर कार्यालयीन जागांसाठी भारतातील सात मोठ्या शहरात मागणी वाढत आहे. त्यातच जीसीसी ही नवी संकल्पना उदयास आली आहे. जीसीसीसाठी भारतातील वातावरण पूरक आहे. त्याचबरोबर या क्षेत्रासाठी भारतामध्ये कुशल मनुष्यबळ उपलब्ध आहे. त्यामुळे भारतातील कंपन्याबरोबरच परदेशी कंपन्या भारतातील सात मोठ्या शहरांमध्ये जीसीसी उभारण्यासाठी प्रयत्न करीत आहेत. आगामी काळामध्ये वर्षाला या सात मोठ्या शहरात 35 ते 40 दशलक्ष वर्ग फूट जागा भाड्याने घेतली जाईल असा अंदाज या संस्थेने व्यक्त केला आहे. अमेरिकेतील कंपन्या जीसीसीसाठी भारतात प्रयत्न करीत असताना युरोप आणि ब्रिटनमधून मॅन्युफॅक्चरिंग, बीएफएसआय, अभियांत्रिकी इत्यादी क्षेत्रातील कंपन्या कार्यालयासाठी या शहरातील जागा भाड्याने घेण्याचे प्रमाण वेगाने वाढत आहे. मात्र एकूण जागेपैकी जीसीसीसाठी जागा 50 टक्क्यावर जाण्याची शक्यता असल्यामुळे विकसक त्या दृष्टिकोनातून आपल्या कामाची फेररचनाकरिता आहेत. जीसीसी काय आहे? जीसीसी (Global Capability Center) म्हणजे परदेशी बहुराष्ट्रीय कंपन्यांनी स्वतःचे कामकाज चालवण्यासाठी भारतात स्थापन केलेली स्वतःची प्रगत कार्यकेंद्रे होत. यात आउटसोर्सिंगऐवजी कंपनी स्वतःची कार्यालये उभी करून आयटी, संशोधन आणि तांत्रिक कामे करते. भारतातील कुशल मनुष्यबळ आणि कमी खर्चामुळे अमेरिका व युरोपातील कंपन्या अशा केंद्रांना मोठी पसंती देत आहेत.