Using Phone at Night – या धावपळीच्या जीवनात रात्री उशिरापर्यंत मोबाइल आणि लॅपटॉपवर काम करण्याची सवय आपली शांत झोप हिरावून घेत आहे. यामुळे स्मरणशक्तीही कमकुवत होऊ लागली आहे. त्याचा थेट परिणाम व्यक्तीच्या वर्तनावरही दिसून येतो. लवकर राग येणे आणि वागण्यात अचानक बदल होणे ही त्याची मुख्य लक्षणे आहेत.

झोप शरीरासाठी रामबाण उपाय म्हणून काम करत असते. सामान्य व्यक्तीने रात्री ७ ते ८ तास झोप घेतली पाहिजे. याच झोपेच्या काळात शरीर आणि मेंदू रिचार्ज होत असतो. झोपताना मेंदूमध्ये अशी रसायने तयार होतात, ज्याच्या मदतीने आपली स्मरणशक्ती अधिक खोलवर जाते. पण या धावपळीच्या जीवनात लोक कमी झोपत आहेत ज्यामुळे त्यांच्या मेंदूवर वाईट परिणाम होत आहे.

एम्समधील न्यूरोलॉजी विभागाच्या प्रमुख डॉ. मंजरी त्रिपाठी म्हणतात की, गेल्या काही काळापासून मोबइल फोन आणि लॅपटॉपच्या पांढऱ्या प्रकाशामुळे लोकांच्या झोपेचा त्रास होत असल्याच्या अनेक तक्रारी येत आहेत. एम्समध्ये येणाऱ्या रुग्णांमध्ये अशा लोकांची संख्या खूप जास्त आहे. बहुतेक लोक याचा त्रास घेत असल्याचे आढळून येते.

ते म्हणाले की, योग्य झोप घेतल्याने शरीर आणि मन ताजेतवाने होते. झोपेच्या वेळी आपल्या मेंदूतून विषारी पदार्थ बाहेर काढले जातात. जर मेंदूतून विषारी पदार्थ काढून टाकले नाहीत तर डिमेंशियाचा धोका वाढतो. साधारणपणे, वयाबरोबर डिमेंशिया किंवा विसरण्याची समस्या वाढते, परंतु रात्री उशिरापर्यंत मोबाईल पाहण्याच्या सवयीमुळे अशा समस्या लहान वयातच येऊ लागल्या आहेत.

रात्री झोप न येण्याची सर्वात मोठी समस्या म्हणजे निद्रानाश. त्याचे अनेक प्रकार असू शकतात. अशा समस्या झोपेच्या चुकीच्या सवयी, नैराश्य, चिंता, व्यायामाचा अभाव, दीर्घकालीन आजार किंवा काही विशिष्ट औषधांमुळे असू शकतात. त्यामुळे झोप येण्यास किंवा चांगली झोप येण्यास त्रास होतो. यामुळे, एखाद्याला आरामाचा अभाव जाणवतो.

निद्रानाशाच्या उपचारांमध्ये झोपेच्या सवयी सुधारणे, वर्तणुकीय थेरपी आणि मूळ कारणे ओळखणे आणि त्यावर उपचार करणे समाविष्ट आहे. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार झोपेच्या गोळ्या देखील वापरल्या जाऊ शकतात, परंतु दुष्परिणामांवर लक्ष ठेवले पाहिजे.

जर तुम्हाला आठवड्यातून तीन किंवा त्याहून अधिक दिवस झोपेचा त्रास होत असेल तर ही एक गंभीर परिस्थिती असू शकते. जर अशी लक्षणे दिसली तर तुम्ही ताबडतोब डॉक्टरांशी संपर्क साधावा. हे निद्रानाश असू शकते. चिंता आणि ताण हे याचे एक प्रमुख कारण असू शकते. अशा परिस्थितीत, डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली योग्य उपचार केले जाऊ शकतात. औषध जास्त काळ घेऊ नये.