World Mental Health Day: जर तुम्हालाही वारंवार एंग्झायटी (Anxiety), म्हणजेच चिंतेचा त्रास होत असेल आणि त्यासोबत चक्कर येणे, थकवा जाणवणे किंवा अस्वस्थता अशा समस्या वारंवार होत असतील, तर हे केवळ मानसिक आरोग्याचं लक्षण नसून कधी कधी मेंदूमध्ये ट्युमर (Brain Tumor) असल्याचं संकेतही असू शकतं. दरवर्षी १० ऑक्टोबर रोजी ‘वर्ल्ड मेंटल हेल्थ डे’ साजरा केला जातो. या निमित्ताने लोकांना मानसिक आरोग्याबद्दल जागरूक करण्याचं आणि मानसिक तसेच शारीरिक आरोग्याचं महत्त्व समजावून सांगण्याचं उद्दिष्ट असतं. मानसिक आणि शारीरिक आरोग्याचा जवळचा संबंध विशेषज्ञ सांगतात की मानसिक आणि शारीरिक आरोग्य एकमेकांशी घट्ट जोडलेले असतात. मनावर ताण, चिंता किंवा नैराश्याचा परिणाम शरीरावर होतो आणि शारीरिक आजारांमुळेही मानसिक आरोग्य बिघडू शकतं. त्यामुळे दोन्ही प्रकारच्या आरोग्याकडे समान गांभीर्याने पाहणं गरजेचं आहे. वाढत चाललेली एंग्झायटीची समस्या अलीकडच्या काळात तरुणांमध्ये एंग्झायटी आणि स्ट्रेस झपाट्याने वाढत आहेत. पूर्वी ही सामान्य चिंता मानून दुर्लक्ष केलं जात होतं, परंतु आता संशोधन सांगतं की हे केवळ मानसिक विकार नसून काही प्रकरणांत मेंदूशी संबंधित गंभीर आजारांचं लक्षण असू शकतं. एंग्झायटी आणि मेंदूतील ट्युमरचा संबंध अमेरिकेतील वॉशिंग्टन विद्यापीठाच्या संशोधकांनी १०९ रुग्णांवर अभ्यास केला, ज्यांना २००४ ते २०२५ दरम्यान मेंदूतील ट्युमरचे निदान झाले होते. अभ्यासात दिसून आलं की, ज्यांना पूर्वीपासून एंग्झायटीची समस्या होती, त्यांच्यात नंतर ब्रेन ट्युमर होण्याचा धोका अधिक होता. संशोधकांच्या मते, “वेस्टिब्युलर श्वानोमा” हा मेंदूमध्ये होणारा नॉन-कॅन्सरस ट्युमर असतो. हा हळूहळू वाढतो आणि श्रवण व संतुलन नियंत्रित करणाऱ्या नसांवर परिणाम करतो. त्यामुळे ऐकू न येणे, कानात आवाज, चक्कर येणे असे त्रास होऊ शकतात. हेच लक्षण अनेकदा एंग्झायटीसारख्या मानसिक समस्यांमध्येही दिसतात, म्हणून सावध राहणं आवश्यक आहे. तज्ज्ञांचं मत “वेस्टिब्युलर सिस्टीमला प्रभावित करणाऱ्या रुग्णांमध्ये मानसिक तणाव अधिक आढळतो. त्यामुळे एंग्झायटी आणि ब्रेन ट्युमर यांच्यातील संबंध समजून घेणं अत्यंत गरजेचं आहे.” एंग्झायटीकडे दुर्लक्ष करू नका एंग्झायटी ही केवळ तात्पुरती अस्वस्थता नसून ती दीर्घकाळ टिकल्यास झोप न लागणे, हृदयाचे ठोके वाढणे, थकवा, लक्ष न लागणे अशा समस्या निर्माण होतात. दीर्घकाळ याकडे दुर्लक्ष केल्यास याचा मेंदूच्या आरोग्यावर थेट परिणाम होऊ शकतो. जर तुम्हाला वारंवार चिंता, चक्कर येणे किंवा थकवा जाणवत असेल, तर त्याकडे हलकं घेऊ नका. तात्काळ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. मानसिक आरोग्याची काळजी घेणं आणि योग्य वेळी वैद्यकीय तपासणी करणं हेच तुमचं सर्वोत्तम संरक्षण आहे.
