Social Anxiety Disorder: आजच्या धावपळीच्या जीवनात आपण अनेकदा शारीरिक आरोग्याकडे लक्ष देतो, पण मानसिक आरोग्य दुर्लक्षित करतो. तणाव, एकटेपणा, सोशल मीडियामुळे होणारी तुलना आणि असुरक्षिततेची भावना यामुळे मानसिक आजारांचे प्रमाण वाढत आहे. त्यातच सोशल एंग्झायटी डिसऑर्डर (SAD) ही एक गंभीर समस्या असून, विशेषतः तरुणांमध्ये ती वेगाने वाढताना दिसत आहे.

जागतिक आरोग्य संघटना च्या माहितीनुसार, जगभरात लाखो लोक एंग्झायटीसंबंधित समस्यांनी त्रस्त आहेत. काही वेळा ही भीती आणि चिंता इतकी वाढते की ती व्यक्तीच्या दैनंदिन जीवनावर, नातेसंबंधांवर आणि कामावर परिणाम करते. सोशल एंग्झायटी डिसऑर्डर ही अशीच एक मानसिक स्थिती आहे. Social Anxiety Disorder

या आजारामध्ये व्यक्तीला इतर लोकांसमोर बोलताना, नवीन लोकांशी संवाद साधताना किंवा सार्वजनिक ठिकाणी जाण्याबाबत तीव्र भीती वाटते. त्यांना सतत असं वाटतं की लोक त्यांना जज करतील किंवा त्यांची चेष्टा करतील. अनेकदा ही समस्या ‘लाजाळूपणा’ म्हणून दुर्लक्षित केली जाते, पण ती अधिक गंभीर स्वरूप धारण करू शकते.

तज्ञांच्या मते, जर ही भीती सहा महिन्यांपेक्षा जास्त काळ टिकून राहिली आणि दैनंदिन आयुष्यावर परिणाम करू लागली, तर त्याला डिसऑर्डर मानले जाते. अमेरिकन सायकियाट्रिक असोसिएशननेही यासाठी ठराविक निकष दिले आहेत. Social Anxiety Disorder

या आजाराची काही सामान्य लक्षणं अशी आहेत Social Anxiety Disorder

लोकांसमोर बोलताना घाबरणे, अज्ञात व्यक्तींशी संवाद टाळणे, सतत अपमान किंवा टीकेची भीती वाटणे, चेहरा लाल होणे, घाम येणे, हात-पाय थरथरणे, आवाज अडखळणे अशा शारीरिक लक्षणांचाही अनुभव येऊ शकतो. अशा परिस्थितींपासून दूर राहण्याची सवयही लागते.

ही समस्या का उद्भवते यामागे अनेक कारणे असू शकतात. संशोधनानुसार, आनुवंशिकता, बालपणातील वाईट अनुभव, सतत टीका होणे किंवा मेंदूमधील केमिकल (सेरोटोनिन) असंतुलन ही यामागील कारणे असू शकतात. ज्या मुलांना लहानपणी छळले जाते किंवा समाजात नाकारले जाते, त्यांच्यात ही समस्या वाढण्याची शक्यता अधिक असते.

जर कोणाला सोशल एंग्झायटी डिसऑर्डर ची लक्षणं जाणवत असतील, तर वेळेत उपचार घेणे खूप महत्त्वाचे आहे. यासाठी मानसोपचार (सायकॉथेरेपी) किंवा टॉक थेरपी प्रभावी ठरते. काही वेळा डॉक्टर औषधांचाही सल्ला देतात, ज्यामुळे मेंदूमधील रासायनिक संतुलन सुधारण्यास मदत होते.

एकूणच, ही समस्या लाज वाटण्यासारखी नसून योग्य उपचार आणि समजूतदारपणाने ती नियंत्रित करता येऊ शकते. मानसिक आरोग्याची काळजी घेणे ही काळाची गरज आहे.