Iodine Deficiency: शरीर निरोगी ठेवण्यासाठी वेगवेगळ्या जीवनसत्त्वांसोबतच अनेक खनिजांचीही गरज असते. त्यापैकी आयोडीन हे शरीरासाठी महत्त्वाचे खनिज आहे. विशेषतः थायरॉईड हार्मोन्स तयार होण्यासाठी आयोडीनची गरज असते. त्यामुळे शरीरात आयोडीनची कमतरता होऊ नये, यासाठी आहाराकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.

आयोडीनची कमतरता झाल्यास थायरॉईडशी संबंधित समस्या निर्माण होऊ शकतात. काही लोकांमध्ये थकवा, अशक्तपणा किंवा मानेच्या भागात सूज यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात. त्यामुळे डॉक्टरांनी आयोडीनची कमतरता असल्याचे सांगितले असेल, तर आहारात आयोडीनचे योग्य स्रोत समाविष्ट करणे महत्त्वाचे ठरते.

आयोडीनची कमतरता भरून काढण्यासाठी फक्त सप्लिमेंट्सवर अवलंबून राहण्याऐवजी डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांच्या सल्ल्याने आहारात योग्य बदल करता येतात. रोजच्या आहारात समाविष्ट करता येतील असे काही पदार्थ पुढीलप्रमाणे आहेत.

1. आयोडीनयुक्त मीठ

आयोडीनयुक्त मीठ हा आयोडीन मिळवण्याचा सर्वात सोपा आणि सामान्य स्रोत आहे. रोजच्या स्वयंपाकात साध्या मिठाऐवजी आयोडीनयुक्त मिठाला प्राधान्य देता येते. मात्र, याचा अर्थ जास्त मीठ खावे असा नाही. आहारातील मिठाचे प्रमाण मर्यादित ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.

2. समुद्री मासे

काही समुद्री माशांमध्ये आयोडीन चांगल्या प्रमाणात आढळते. मासे खाणाऱ्या व्यक्ती आपल्या संतुलित आहाराचा भाग म्हणून समुद्री माशांचा समावेश करू शकतात. मात्र, माशांमध्ये असलेले आयोडीनचे प्रमाण हे माशाच्या प्रकारानुसार आणि तो कुठे मिळतो यानुसार बदलू शकते.

3. दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थ

दूध आणि काही दुग्धजन्य पदार्थ हे देखील आयोडीनचे स्रोत ठरू शकतात. दूध घेत असाल तर संतुलित आहाराचा भाग म्हणून त्याचा समावेश करता येतो. दही किंवा इतर दुग्धजन्य पदार्थांमधूनही काही प्रमाणात आयोडीन मिळू शकते.

4. अंडी

अंड्यामध्ये आयोडीनसोबतच शरीरासाठी आवश्यक असलेले इतरही अनेक पोषक घटक असतात. त्यामुळे अंडी खाणाऱ्या व्यक्ती आपल्या नियमित संतुलित आहारात त्यांचा समावेश करू शकतात. अंड्यामधील आयोडीनचे प्रमाण हे अंड्याच्या प्रकारासोबतच कोंबड्यांना दिल्या जाणाऱ्या आहारावरही अवलंबून असू शकते.

शरीरासाठी आयोडीन का महत्त्वाचे आहे?

आयोडीन हे थायरॉईड हार्मोन्स तयार करण्यासाठी आवश्यक असते. हे हार्मोन्स शरीरातील चयापचय म्हणजेच मेटाबॉलिझम आणि इतर अनेक सामान्य शारीरिक प्रक्रियांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात. त्यामुळे दीर्घकाळ आयोडीनची कमतरता दुर्लक्षित करणे योग्य नाही.

मात्र, स्वतःहून आयोडीनचे सप्लिमेंट्स सुरू करणे किंवा आहारात मोठे बदल करणे टाळावे. डॉक्टरांनी आयोडीनची कमतरता असल्याचे सांगितले असल्यास त्यांच्या सल्ल्याने योग्य आहार आणि उपचार घेणे महत्त्वाचे आहे.