US strike on Iran nuclear site । इराण आणि इस्रायलच्या युद्धात अमेरिकेने उडी घेतली आहे. या अमेरिकेच्या हस्तक्षेपाने संपूर्ण जगभरात एकच खळबळ उडाली आहे. कारण अमेरिकेने इराणच्या अंत्यत महत्वपूर्ण अणुस्थळांना नष्ट केले आहे. त्यामुळे आता जगात याचे काय पडसाद उमटली हे येणारा काळच ठरवेल. मात्र त्या अगोदर या हल्ल्यामागची नेमकी कहाणी काय आहे हे जाणून घेऊ…

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना फक्त इराणच्या फोर्डो अणुऊर्जा केंद्राचा नाश करायचा होता. आतापर्यंत इराणचे सर्वात गुप्त आणि सर्वात अणुऊर्जा केंद्र मानले जाणारे फोर्डो अमेरिकन बी-२ बॉम्बर बॉम्बने उद्ध्वस्त झाले. परंतु ट्रम्प, इस्रायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू आणि इस्रायलचे धोरणात्मक व्यवहार मंत्री रॉन डर्मर यांनी ट्रम्प यांना पटवून देण्याचा प्रयत्न केला, त्यांच्याशी आठवडाभर वादविवाद केल्यानंतर अमेरिकेने केवळ फोर्डोच नव्हे तर नतान्झ आणि इस्फहान अणुऊर्जा केंद्रे देखील पूर्णपणे नष्ट करावीत असे सांगण्यात आले.

दरम्यान ट्रम्प यांनी म्हटले होते की अमेरिका इस्रायल-इराण युद्धात उतरणार की नाही हे दोन आठवड्यात ठरवेल. प्रत्यक्षात हाच तो काळ होता जेव्हा नेतान्याहू ट्रम्प यांना पटवून देण्यात व्यस्त होते. इस्रायली वेबसाइट द जेरुसलेम पोस्टने या मुद्द्यावर सविस्तर अहवाल प्रसिद्ध केला आहे.

१३ जूनपासून सुरू झालेल्या या इस्रायली हल्ल्यात दोन्ही बाजूंनी मारल्या गेलेल्या लोकांची संख्या १००० च्या आसपास पोहोचली आहे. एका वृत्तसंस्थेनुसार, या हल्ल्यात आतापर्यंत ९५० इराणी लोकांचा मृत्यू झाला आहे आणि ३४५० लोक जखमी झाले आहेत. एका इस्रायली अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार, “चार दिवसांपूर्वी नेतान्याहू आणि अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांमध्ये फोनवर चर्चा झाली होती, त्यादरम्यान ट्रम्प म्हणाले, ‘मी हल्ला करण्याचा निर्णय घेतला आहे.'”

इस्रायली यशाने ट्रम्प प्रभावित US strike on Iran nuclear site ।

या अहवालानुसार, इस्रायलने इराणवर हल्ला केल्यापासून ट्रम्प आणि नेतान्याहू जवळजवळ दररोज बोलत आहेत. अमेरिकन आणि इस्रायली सूत्रांनुसार, या हल्ल्यातील इस्रायलची प्राणघातकता आणि यश ट्रम्प आणि अमेरिकन संरक्षण तज्ञांना प्रभावित केले. समोर आलेल्या माहितीनुसार,”इस्रायलच्या यशाशिवाय आणि त्याच्या कारवाईच्या परिणामांशिवाय, अमेरिकन अध्यक्षांनी हल्ल्यात सहभागी होण्याचा विचार कधीच केला नसता.”

इस्रायलने पहिल्याच दिवशी इराणच्या नतान्झ आणि इस्फाहान अणुऊर्जा केंद्रांवर हल्ला केला होता आणि या केंद्रांना मोठे नुकसान केले होते. त्यानंतर, फक्त इराणचा फोर्डो अणुऊर्जा प्रकल्प उरला होता. अध्यक्ष ट्रम्प यांनाही या प्रकल्पावर हल्ला करायचा होता. परंतु एका इस्रायली अधिकाऱ्याने जेरुसलेम पोस्टला सांगितल्याप्रमाणे, नेतान्याहू आणि डर्मर ट्रम्प यांना इस्फाहान अणुऊर्जा केंद्राला लक्ष्य करण्यास पटवून देण्यात यशस्वी झाले जेणेकरून “काम पूर्ण करता येईल.” यासाठी नेतन्याहू यांनी अमेरिकेसमोर “to finish the job” हे वाक्य वापरले. म्हणजेच, इस्रायल अमेरिकेला हे पटवून देण्यात यशस्वी झाला की इस्रायल अणुऊर्जामुक्त करण्यासाठी, त्याच्या तीन प्रमुख अणुऊर्जा केंद्रांचा नाश करणे आवश्यक आहे. ही केंद्रे होती – नातानझ, इस्फहान आणि फोर्डो. यापैकी, इस्रायलने आधीच स्वतःहून नातानझ आणि इस्फहानवर हल्ला केला होता.

इस्रायल जिथे पोहचू शकली नाहीत तिथे अमेरिका पोहोचली  

दरम्यान, प्राप्त माहितीनुसार,”अमेरिकन लोकांनी या ठिकाणांमधील अशा ठिकाणी हल्ला केला जिथे इस्रायलला पोहोचण्यास अडचण येत होती.” “अमेरिकेने इस्फहानमधील पर्वतीय प्रदेशात लपलेल्या एका भागात हल्ला केला, जिथे इराणींनी समृद्ध युरेनियम आणि इतर अणु-संबंधित पायाभूत सुविधा साठवल्या होत्या.”

गुरुवारी नेतान्याहू आणि ट्रम्प यांच्यातील फोन कॉल व्यतिरिक्त, अमेरिकेचे उपाध्यक्ष जेडी व्हान्स, संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ आणि इतर वरिष्ठ अमेरिकन अधिकाऱ्यांमध्ये नेतान्याहू, डर्मर, संरक्षण मंत्री इस्रायल काट्झ आणि आयडीएफ चीफ ऑफ स्टाफ लेफ्टनंट जनरल इयाल झमीर यांच्यात एक वेगळा कॉल झाला. अमेरिकेने इराणी अणु सुविधांवर हल्ला करण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर, त्यांनी इस्रायलकडून “बरीच ऑपरेशनल माहिती” घेतली.

“अमेरिकन हल्ल्यावर इस्रायल आणि अमेरिकेमध्ये पूर्ण सहकार्य होते. अमेरिकेने ते केले परंतु इस्रायलने गुप्तचर माहिती पुरवली आणि त्याच्या यशात योगदान दिले,” असे एका इस्रायली सूत्राने पोस्टला सांगितले. शनिवारी रात्री नेतन्याहू यांनी अनेक मंत्र्यांसोबत सुरक्षा बैठक घेतली आणि त्यांना सांगितले की अमेरिकन अध्यक्ष इराणच्या अणुस्थळांवर हल्ला करण्याची शक्यता आहे. ही बैठक अनेक तास चालली, त्यादरम्यान इस्रायलचे प्रशासन आणि गुप्तचर लष्करी संस्था अमेरिकेच्या संपर्कात होत्या. अमेरिकेच्या बी-२ बॉम्बर विमानाने इराणी अणुस्थळांवर हल्ला सुरू केल्यानंतरच ही बैठक संपली.

अमेरिका-इस्रायलने जगाला अंधारात ठेवले US strike on Iran nuclear site ।

ऑपरेशनच्या सुरुवातीच्या काळात, इस्रायल आणि अमेरिका दोघांनीही फसव्या युक्त्या वापरल्या ज्यामुळे असा आभास निर्माण झाला की अमेरिका हल्ल्यात सहभागी होईल की नाही यावर दोन्ही देशांमध्ये खोल मतभेद आहेत. १३ जून नंतर, या युद्धात अमेरिकेच्या सहभागाबद्दल अनिश्चितता असल्याचे सतत वृत्त येत होते. ट्रम्प वारंवार इराणला शरण येण्यास सांगत होते, परंतु अमेरिका वारंवार युद्धात सामील होण्याबाबत कोणतेही स्पष्ट विधान देत नव्हती.

एका इस्रायली सूत्राने सांगितले की “जरी इराणींना हल्ला होणार आहे हे माहित असले तरी ते ते थांबवण्यासाठी काहीही करू शकले नसते.” राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार त्झाची हनेग्बी यांनी रविवारी इस्रायली संसदेच्या परराष्ट्र व्यवहार आणि संरक्षण समितीला सांगितले की, “आम्हाला या हल्ल्याबद्दल माहिती होती, हे आश्चर्यकारक नव्हते.” इस्रायली अधिकाऱ्यांच्या मते, इराणच्या अणुकार्यक्रमाचा बहुतेक भाग एकतर नष्ट झाला आहे किंवा त्याचे मोठे नुकसान झाले आहे.

मात्र ,”काही दुय्यम स्थळे शिल्लक आहेत” ज्यांना इस्रायल अजूनही आपले लक्ष्य मानते. हनेग्बी यांनी समितीला सांगितले की “इस्रायल लक्ष्य यादीत समाविष्ट असलेल्या स्थळांपैकी १००% साध्य करण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे.” हनेग्बी यांनी इस्रायली संसदेच्या समितीच्या सदस्यांना सांगितले की “इराण अजूनही क्षेपणास्त्रे बनवत आहे. जरी काही उत्पादन स्थळे नष्ट झाली असली तरी, त्यांच्याकडे ती लवकर पुनर्प्राप्त करण्याची क्षमता आहे.” “नेतान्याहू आणि डर्मर यांनी खूप प्रयत्न केले, सर्वांशी बोलले आणि शेवटी अमेरिकन प्रशासनाला यात सहभागी होण्यास राजी करण्यात यशस्वी झाले.”

एका वरिष्ठ इस्रायली अधिकाऱ्याने सांगितले की, “जरी ट्रम्प यांनी अमेरिकन हिताच्या आधारावर या युद्धात सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला असला तरी, इराणच्या अण्वस्त्र केंद्रावर हल्ला करणे हे देखील अमेरिकन हिताचे आहे हे ट्रम्प यांना सांगण्यात ते यशस्वी झाले. ट्रम्प यांनी आधीच जाहीर केले होते की इराणकडे अण्वस्त्रे राहणार नाहीत आणि इस्रायलसोबत मिळून त्यांनी एकही अण्वस्त्र मिळणार नाही याची खात्री करण्यासाठी एक मोठे पाऊल उचलले आहे.”