न्यूयॉर्क  – अमेरिका फर्स्ट धोरणाचा जयघोष करत अमेरिकेच्या अध्यक्षपदी डोनाल्ड ट्रम्प यांची निवड झाल्यानंतर फेब्रुवारीच्या मध्यापर्यंत अमेरिकेचे शेअर बाजार निर्देशांक विक्रमी पातळीवर वाढले होते. मात्र ट्रम्प यांनी अनेक वादग्रस्त निर्णय आर्थिक आणि राजकीय आघाडीवर घेतले आहेत. यामुळे फेब्रुवारीच्या मध्यापासून अमेरिकन शेअर बाजाराचे निर्देशांक 8.6% कोसळले आहे.

यामुळे अमेरिकेच्या शेअर बाजारावर नोंदलेल्या कंपन्यांचे बाजार मूल्य या कालावधीत तब्बल चार लाख कोटी डॉलरने कमी झाले आहे. भारतात शेअर बाजारावर नोंदलेल्या सर्व कंपन्यांचे एकत्रित बाजार मूल्य चार लाख कोटी डॉलर आहे. यावरून अमेरिकन शेअर बाजारात किती नुकसान झाले याचा अंदाज येतो. त्यामुळे अमेरिकन शेअर बाजारात गुंतवणूक करणारे अमेरिकन गुंतवणूकदार व जागतिक गुंतवणूकदार हवालदिल झाले आहेत.

सोमवारी अमेरिकन शेअर बाजाराचे निर्देशांक तब्बल 2.7% कोसळले. त्यामुळे फेब्रुवारीपासून या निर्देशांकात 8.6% ची घट झाली आहे.
अमेरिकेने विविध देशाविरुद्ध आयात शुल्क लावण्याचा किंवा घोषणा करण्याचा सपाटा लावला आहे. यामुळे अमेरिकेत येणार्‍या वस्तू महाग होऊन अमेरिकेतील महागाई आणखी वाढणार आहे. अशा परिस्थितीत व्याजदर कपातीची शक्यता कमी होत आहे. गुंतवणुकीवर परिणाम होणार असल्यामुळे अमेरिकेत मंदी निर्माण होण्याची भीती व्यक्त करण्यात येत आहे. कॅनडा आणि मेक्सिकोतून विविध उद्योग स्वस्तात सुटे भाग आयात करतात. हे भाग महाग होणार असल्यामुळे अमेरिकेतील उत्पादनाच्या किमती वाढणार आहेत. मात्र ट्रम्प याबाबत ऐकून घेण्यास तयार नाहीत.

अमेरिकेवर प्रचंड कर्ज आहे. त्यामुळे सरकार चालवण्यासाठी पुन्हा नवे कर्ज घ्यावे लागते. आता अमेरिकेची संसद सरकारला खर्च कमी करण्यास सांगत आहे. अन्यथा आणखी कर्ज घेण्यास मंजुरी मिळणार नाही असे बजावले आहे. त्यामुळे पुढील आठवड्यापासून सरकारकडे खर्च करायला पैसेच शिल्लक राहणार नाहीत. त्यामुळे ट्रम्प आणि अमेरिकन संसद वाटाघाटी युद्ध पातळीवर करीत आहेत.
महागाईमुळे मागणी कमी झाली आहे. अशा परिस्थितीत अमेरिकेच्या कंपन्यांची उत्पादकता कमी झाली आहे. त्यामुळे कंपन्यांनी विस्तारीकरणाचे काम थांबविले आहे.

कंपन्यांच्या ताळेबंदावर परिणाम झाले आहेत. शेअरचे भाव जास्त असताना कंपन्यांचे नफे कमी होत आहेत. अशा परिस्थितीत गुंतवणूकदारांना शेअरची विक्री करण्यापासून पर्याय नसल्याचे दिसून येत आहे. एस अँड पी 500 हा निर्देशांक 19 फेब्रुवारी पासून 8.6 टक्क्यांनी कोसळला आहे. तर डॅशबॅक डिसेंबरपासून दहा टक्क्यांनी कोसळला आहे. टेस्ला कंपनीचा शेअर कोसळल्यामुळे या कंपनीचे एकाच दिवसात 125 अब्ज डॉलरचे नुकसान झाले आहे.