Union Budget 2026 : केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी रविवारी सादर केलेल्या २०२६-२७ च्या अर्थसंकल्पात पर्यटन क्षेत्रासाठी मोठ्या घोषणा केल्या आहेत. भारताचा समृद्ध सांस्कृतिक वारसा आणि नैसर्गिक सौंदर्याचा वापर करून रोजगार निर्मिती आणि विदेशी चलन वाढवण्यावर सरकारने भर दिला आहे.

लोथल, राखीगढी आणि हस्तिनापूर यांसारख्या १५ प्राचीन पुरातत्व स्थळांना आता जागतिक दर्जाची अनुभवात्मक पर्यटन स्थळे म्हणून विकसित केले जाणार आहे.

पर्यटन क्षेत्रासाठी एकूण तरतूद: ₹ २४३८.४० कोटी.
सांस्कृतिक क्षेत्रासाठी तरतूद: ₹ ३४१६.६३ कोटी.

वारसा स्थळांना मिळणार आधुनिक टच :

१५ ऐतिहासिक स्थळे: लोथल, धोलवीरा, राखीगढी, सारनाथ, हस्तिनापूर आणि लेह पॅलेस यांसारख्या स्थळांचा कायापालट होणार.
नवे तंत्रज्ञान: या ठिकाणी क्यूरेटेड वॉकवे, इमर्सिव्ह स्टोरीटेलिंग (अनुभवात्मक कथाकथन) आणि अत्याधुनिक संवर्धन प्रयोगशाळा उभारल्या जातील.
कौशल्य विकास: २० प्रतिष्ठित स्थळांवरील १०,००० गाइडना आयआयएमच्या सहकार्याने १२ आठवड्यांचे विशेष प्रशिक्षण दिले जाईल.

नॅशनल डेस्टिनेशन डिजिटल नॉलेज ग्रीड :

देशातील सर्व सांस्कृतिक, अध्यात्मिक आणि ऐतिहासिक स्थळांची डिजिटल नोंदणी करण्यासाठी नॅशनल डेस्टिनेशन डिजिटल नॉलेज ग्रीड स्थापन करण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. यामुळे केवळ माहितीचे संकलन होणार नाही, तर स्थानिक इतिहासकार, संशोधक आणि कंटेंट क्रिएटर्ससाठी रोजगाराच्या नवीन संधी उपलब्ध होतील.

निसर्गप्रेमींसाठी हे उपक्रम राबवले जातील:

हिमालयीन ट्रेल्स: हिमाचल, उत्तराखंड आणि जम्मू-काश्मीरमध्ये पर्यावरणपूरक ट्रेकिंग मार्ग.
निसर्ग पर्यटन: पश्चिम घाटातील पोथीगाई मलाई आणि पूर्व घाटातील अराकू व्हॅलीचा विकास.
वन्यजीव मार्ग: ओदिशा आणि केरळमधील समुद्री कासवांचे टर्टल ट्रेल्स आणि पुलिकत सरोवरांजवळील बर्ड वॉचिंग ट्रेल्स.
ई-बसेस: पर्यटन स्थळांच्या कनेक्टिव्हिटीसाठी ४,००० नवीन इलेक्ट्रिक बसेस.