Unhealthy Eating Habits : धावपळीच्या जीवनात अनेक जण वेळेअभावी घाईघाईत जेवण करतात. मात्र, अशी सवय आरोग्यासाठी घातक ठरू शकते. नीट न चावता, लवकर जेवण केल्यामुळे पचनसंस्थेवर ताण पडतो आणि त्याचा थेट परिणाम पोटातील गॅस, अपचन आणि पोट फुगणे यांसारख्या तक्रारींवर होतो. चांगल्या आरोग्यासाठी योग्य वेळी आणि शांतपणे जेवण करणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे. जेव्हा अन्न नीट पचत नाही, तेव्हा आतड्यांमध्ये किण्वन प्रक्रिया सुरू होते. त्यामुळे कार्बन डायऑक्साइड, हायड्रोजन आणि मिथेनसारख्या वायूंची निर्मिती होते. यामुळे पोटात गॅस, जडपणा, दुखणं आणि अस्वस्थता जाणवते. ही समस्या केवळ तात्पुरती नसून, पचनसंस्थेतील बिघाडाचं लक्षण असू शकते. पोटात गॅस होण्यामागे अनेक कारणं असतात. तेलकट, तिखट आणि फास्ट फूडचं अतिसेवन, घाईघाईत जेवताना हवा गिळली जाणं, पचनशक्ती कमी असणं, ताणतणाव, चिंता आणि अनियमित दिनचर्या ही त्यामागची प्रमुख कारणं आहेत. याशिवाय डाळी, सोडा असलेली पेय, उशिरा झोपणं आणि कमी पाणी पिणं यामुळेही गॅसची समस्या वाढते. आयुर्वेदात गॅसपासून आराम मिळवण्यासाठी काही सोपे उपाय सांगितले आहेत. ओवा आणि काळं मीठ कोमट पाण्यासोबत घेतल्यास गॅस कमी होतो. आल्याचा छोटा तुकडा चावल्याने पचन सुधारतं. जेवणानंतर बडीशेप चावणं किंवा बडीशेपाचं पाणी पिणं उपयुक्त ठरतं. हिंग पाण्यात मिसळून पिणं किंवा पोटावर लावणंही फायदेशीर आहे. कोमट पाण्यात लिंबू पिऊ शकता. रात्री झोपण्यापूर्वी त्रिफळा चूर्ण घेतल्यास बद्धकोष्ठता आणि गॅस कमी होतो. योग आणि योग्य दिनचर्याही या समस्येत खूप मदत करतात. वेळेवर, हळूहळू आणि नीट चावून जेवण करावं. जेवणानंतर लगेच झोपू नये, थोडं चालावं. वज्रासन, पवनमुक्तासन आणि प्राणायाम केल्याने पचन सुधारतं. ताण कमी ठेवणं आणि पुरेशी झोप घेणंही तितकंच महत्त्वाचं आहे. आयुर्वेदात या समस्येला ‘अधोवायू विकार’ असं म्हटलं जातं आणि ती दीर्घकाळ दुर्लक्षित केल्यास यकृत आणि स्वादुपिंडावरही परिणाम होऊ शकतो. ही समस्या लहान मुलं आणि ज्येष्ठ नागरिकांमध्ये अधिक दिसून येते. मेथी पाणी, पेपरमिंट ऑइल आणि पोटाची हलकी मालिश यामुळेही आराम मिळतो. संतुलित आहार, चांगल्या सवयी आणि घरगुती उपायांनी गॅसची समस्या सहज नियंत्रणात ठेवता येते. मात्र, कोणताही उपाय करण्यापूर्वी वैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्ला घेणं आवश्यक आहे.
