Donald Trump :  अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांना ईरानच्या मदतीबाबत स्पष्ट इशारा दिला आहे. ईरानला थेट किंवा अप्रत्यक्षपणे कोणत्याही प्रकारची मदत करणे अमेरिकेला मान्य नसल्याचे ट्रंप यांनी स्पष्ट केले आहे. यामध्ये गुप्त माहिती, लष्करी साहित्य तसेच तांत्रिक उपकरणांचे सुटे भाग पुरवण्याचाही समावेश आहे. चीनमधील अमेरिकेचे राजदूत डेव्हिड पेड्यू यांनी दोन्ही नेत्यांमधील चर्चेचा संदर्भ देताना ही माहिती दिली.

अमेरिकेतील सीएनबीसी वृत्तवाहिनीशी बोलताना पेड्यू यांनी सांगितले की, गुरुवारी व्हाइट हाऊसमध्ये ट्रंप आणि जिनपिंग यांच्यात द्विपक्षीय चर्चा झाली. या चर्चेदरम्यान ट्रंप यांनी ईरानबाबत अमेरिकेची भूमिका स्पष्टपणे मांडली. मागील काही आठवड्यांपासून अमेरिका हा मुद्दा चीनसमोर सातत्याने उपस्थित करत असल्याचेही त्यांनी सांगितले. हा मुद्दा तैवानबाबतच्या अमेरिकेच्या बांधिलकीपासून वेगळा असल्याचेही पेड्यू यांनी स्पष्ट केले.

जिनपिंग यांनी या मुद्द्यावर काय प्रतिक्रिया दिली, असे विचारले असता पेड्यू यांनी दोन्ही देशांमधील पूर्वीच्या करारांचा संदर्भ दिला. ईरानला अण्वस्त्रे मिळू नयेत, यावर अमेरिका आणि चीन यांच्यात सहमती असल्याचे त्यांनी सांगितले. तसेच होर्मुजचा मार्ग पुन्हा खुला केला पाहिजे आणि या मार्गावरून जाणाऱ्या जहाजांवर कोणत्याही देशाने शुल्क किंवा कर लावू नये, यावरही दोन्ही देशांचे एकमत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

अमेरिकेच्या इशाऱ्यानंतर चीनकडून काही हालचाली मर्यादित करण्यात आल्याचे संकेत मिळाल्याचा दावा पेड्यू यांनी केला. मात्र, कोणत्या हालचालींवर मर्यादा आणण्यात आली आहे, याबाबत त्यांनी स्पष्ट माहिती दिली नाही. यासंदर्भातील कोणतेही आकडेही त्यांनी जाहीर केले नाहीत.

चीनने ईरानला होर्मुजचा मार्ग बंद ठेवण्यासाठी मदत केली आहे का, असा प्रश्न विचारण्यात आला. त्यावर अमेरिकेला अप्रत्यक्ष मदत करण्यात आल्याची शक्यता वाटत असल्याचे पेड्यू यांनी सांगितले. मात्र, त्यासाठी कोणताही थेट पुरावा नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. तरीही अमेरिका या मुद्द्यावर चिंतेत असून, चीनसमोर आपली भूमिका आणि चिंता स्पष्टपणे मांडण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले.

दरम्यान, ‘द वॉल स्ट्रीट जर्नल’च्या एका शोध अहवालानंतर हा मुद्दा अधिक चर्चेत आला आहे. या अहवालानुसार, 2026 च्या पहिल्या सहामाहीत चीनमधील पुरवठादारांनी ईरानच्या संरक्षण मंत्रालयाला सुमारे 1,300 दुहेरी वापराच्या भागांची खेप पाठवली होती. या भागांचा वापर ईरानच्या ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र कार्यक्रमांसाठी केला जात असल्याचा दावा या अहवालात करण्यात आला आहे.