Trump peace plan: इराणसोबत सुरू असलेले युद्ध संपवण्यासाठी, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी तेहरानसमोर १५-कलमी शांतता प्रस्ताव सादर केला आहे. यामध्ये एक महिन्याचा युद्धविराम, तेहरानच्या अणुकार्यक्रमावर मर्यादा, प्रॉक्सी गटांना (हमास, हिजबुल्लाह इत्यादी) मिळणारा पाठिंबा थांबवणे आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडणे, अशा मागण्या केल्या आहेत. या बदल्यात, अमेरिकेने इराणवरील निर्बंध अंशतः उठवण्याचा आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या देखरेखीखाली नागरी अणुकार्यक्रमाला परवानगी देण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. एका इंग्रजी वर्तमानपत्राच्या वृत्तानुसार, हे प्रस्ताव पाकिस्तानी मध्यस्थांमार्फत इराणपर्यंत पोहोचवण्यात आले. ट्रम्प यांनी पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांची ‘ट्रुथ सोशल’वरील पोस्ट शेअर केली, ज्यामध्ये इस्लामाबादने अर्थपूर्ण संवाद घडवून आणण्याचे वचन दिले होते. पुढील आठवड्यात सुरू होणाऱ्या या चर्चेत स्टीव्ह विटकॉफ आणि जेरेड कुशनर अमेरिकेचे प्रतिनिधित्व करू शकतात. ट्रम्प प्रशासनाच्या प्रस्तावानुसार, इराणची लष्करी पायाभूत सुविधा आणि क्षेपणास्त्र क्षमता नष्ट करणे, तसेच इराणने आपल्या प्रॉक्सी गटांना मिळणारा पाठिंबा थांबवणे, असे म्हटले जात आहे. अमेरिकेची इच्छा आहे की अणुइंधन सुविधा इराणच्या बाहेर असाव्यात. Trump peace plan: ट्रम्प यांनी इराणला होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्याचे आवाहनही केले आहे. त्या बदल्यात, अमेरिका अंशतः निर्बंध शिथिलता, संयुक्त राष्ट्रांच्या देखरेखीखालील नागरी अणुकार्यक्रम (इराणबाहेर इंधन सुविधांसह), आणि अर्थव्यवस्थेला पुनरुज्जीवित करण्यासाठी आर्थिक मदतीचे आश्वासन देत आहे. मात्र, राजनैतिक अधिकाऱ्यांचा असा विश्वास आहे की या अटी इतक्या व्यापक आहेत की इराण त्या सध्याच्या स्वरूपात स्वीकारण्याची शक्यता नाही. अमेरिकेच्या या निर्णयामुळे इस्रायलला आश्चर्य Trump peace plan: दरम्यान, अमेरिकेच्या अचानक युद्धविरामाच्या प्रस्तावाने इस्रायली अधिकाऱ्यांना आश्चर्यचकित केले आहे, जे युद्ध सुरू ठेवण्याच्या बाजूने होते. राजनैतिक प्रयत्नांनंतरही, पेंटागॉन या प्रदेशात ३,००० अतिरिक्त सैन्य तैनात करत आहे. सध्या, मध्य पूर्वेत अंदाजे ५०,००० अमेरिकन सैन्य उपस्थित आहे. इराणने आधीच इशारा दिला आहे की जर लष्करी हालचाली वाढल्या, तर ते आखातात नौदल सुरुंग पेरू शकतात. शांतता योजना नवीन नाही Trump peace plan: तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, ही १५-कलमी चौकट पूर्णपणे नवीन नाही, तर इस्रायली हल्ल्यानंतर अयशस्वी ठरलेल्या मे २०२५ च्या प्रस्तावावरच आधारित आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, पूर्वीच्या योजनेत व्यापक अटी लादण्यात आल्या होत्या, ज्यात इराणच्या अणु आणि क्षेपणास्त्र कार्यक्रमांवर कठोर मर्यादा घालणे, युरेनियम साठे बाहेर पाठवणे, संवर्धन सुविधा निष्क्रिय करणे आणि निर्बंध सवलत निधीच्या वापरावर निर्बंध घालणे यांचा समावेश होता. तसेच, त्यात केवळ अंशतः निर्बंध शिथिलता आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या देखरेखीखालील नागरी अणुकार्यक्रमाचा प्रस्ताव होता. हा प्रस्ताव इराणसमोर औपचारिकपणे मांडण्यात आला आहे की नाही, याबद्दल अनिश्चितता कायम आहे. काही राजनैतिक अधिकाऱ्यांना शंका आहे की, एखादा ठोस नवीन प्रस्ताव अस्तित्वात आहे की नाही, आणि जर असेल, तर तो अद्याप तेहरानसोबत सामायिक केला गेला नसेल. दरम्यान, ट्रम्प यांनी दावा केला की, गेल्या दोन दिवसांत झालेल्या अत्यंत चांगल्या आणि फलदायी चर्चेनंतर इराणसोबत प्रगती झाली आहे. तथापि, तेहरानने हा दावा फेटाळला असून, वाटाघाटी पुन्हा सुरू करण्याबाबत मर्यादित अप्रत्यक्ष संपर्कांव्यतिरिक्त कोणतीही गुप्त चर्चा झालेली नाही, असे म्हटले आहे. विश्लेषकांच्या मते, ट्रम्प या युद्धातून बाहेर पडण्याचा मार्ग (ऑफ-रॅम्प) शोधत आहेत. तथापि, दोन्ही देशांमधील तीव्र अविश्वास आणि वाटाघाटी करण्याच्या अधिकाराबद्दल इराणमधील अनिश्चितता, या शांतता प्रक्रियेत मोठा अडथळा निर्माण करत आहेत.
