Fennel Seeds: आपल्या स्वयंपाकघरात असणारे अनेक मसाले केवळ पदार्थाची चव वाढवत नाहीत, तर त्यांचा पारंपरिक पद्धतीने आरोग्यासाठीही वापर केला जातो. बडीशेप म्हणजेच सौंफ हा त्यापैकीच एक मसाला आहे. जेवण झाल्यानंतर बडीशेप खाण्याची पद्धत अनेक भारतीय घरांमध्ये आजही पाहायला मिळते. अनेक जण ती केवळ तोंडाची दुर्गंधी दूर करण्यासाठी खातात. मात्र, बडीशेपमध्ये फायबर, अँटीऑक्सिडंट्स आणि वनस्पतीजन्य घटक आढळतात.

पचनासाठी बडीशेप ठरू शकते उपयोगी

बडीशेपचा सर्वाधिक पारंपरिक वापर पचनाशी संबंधित तक्रारींसाठी केला जातो. त्यातील काही वनस्पतीजन्य घटक पचनसंस्थेच्या स्नायूंवर परिणाम करू शकतात. त्यामुळे पोटातील सौम्य आकडी किंवा अस्वस्थता कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

गॅस आणि पोट फुगण्याच्या समस्येसाठीही अनेकजण जेवणानंतर बडीशेप खातात. बडीशेपमध्ये फायबर असते आणि सामान्य पचनासाठी फायबर महत्त्वाचे आहे. मात्र, केवळ बडीशेप खाल्ल्याने बद्धकोष्ठता किंवा अॅसिडिटी कायमची दूर होईल, असे म्हणता येत नाही. जर वारंवार बद्धकोष्ठता, तीव्र अॅसिडिटी किंवा पोटदुखी होत असेल, तर त्यामागचे कारण जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.

वजन व्यवस्थापनातही होऊ शकतो फायदा

वजन कमी करण्यासाठी बडीशेप खाण्याचा ट्रेंडही मोठ्या प्रमाणात पाहायला मिळतो. मात्र, बडीशेपमुळे शरीरातील चरबी वेगाने कमी होते किंवा मेटाबॉलिझम मोठ्या प्रमाणात वाढतो, असा ठोस निष्कर्ष काढणे योग्य नाही.

बडीशेपमध्ये फायबर असल्याने पोट जास्त वेळ भरल्यासारखे वाटण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे एकूण आहाराचे प्रमाण नियंत्रित ठेवण्यास काही प्रमाणात मदत मिळू शकते. मात्र, वजन व्यवस्थापनासाठी संतुलित आहार, नियमित शारीरिक हालचाल, पुरेशी झोप आणि योग्य जीवनशैली या सर्व गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत.

रक्तातील साखरेबाबत काय?

बडीशेपमध्ये काही अँटीऑक्सिडंट्स आणि वनस्पतीजन्य घटक असतात. त्यामुळे रक्तातील साखर आणि इन्सुलिनशी संबंधित काही संभाव्य परिणामांवर संशोधन झाले आहे. मात्र, बडीशेप खाल्ल्याने मधुमेह नियंत्रणात येतो, असा दावा करता येत नाही. मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधे आणि आहाराची पद्धत सुरू ठेवणे आवश्यक आहे. बडीशेपला उपचाराचा पर्याय मानू नये.

डोळ्यांसाठीही बडीशेप?

बडीशेपमध्ये काही अँटीऑक्सिडंट्स तसेच ल्यूटिन आणि झेक्सॅन्थिनसारखे घटक आढळतात. हे घटक डोळ्यांच्या आरोग्याशी संबंधित आहेत. मात्र, फक्त बडीशेप खाल्ल्याने दृष्टी वाढते किंवा डोळ्यांचे आजार टाळता येतात, असे निश्चितपणे म्हणता येत नाही. डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी विविध भाज्या, फळे, कडधान्ये आणि इतर पौष्टिक पदार्थांचा समतोल आहारात समावेश करणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

बडीशेप कशी घ्यावी?

जेवणानंतर थोड्या प्रमाणात बडीशेप खाणे ही एक सामान्य पद्धत आहे. काही जण बडीशेप पाण्यात भिजवून किंवा त्याचा हलका काढा करूनही घेतात. मात्र, कोणत्याही पदार्थाचे अतिसेवन टाळावे. एकूणच, बडीशेप हा आहारातील उपयुक्त मसाला असू शकतो. पचनासाठी तिचा पारंपरिक वापर केला जातो. मात्र, गॅस, अॅसिडिटी, बद्धकोष्ठता, मधुमेह किंवा डोळ्यांच्या समस्यांसाठी ती वैद्यकीय उपचारांचा पर्याय नाही. त्रास वारंवार होत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.