Huma Qureshi: अभिनेत्री हुमा कुरैशी सध्या तिच्या सोशल मीडिया पोस्टमुळे चर्चेत आली आहे. दिल्लीतील सीजेपीच्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर हुमाने लोकशाही, नागरिकांचे अधिकार आणि शांततापूर्ण आंदोलन याबाबत आपली भूमिका मांडली आहे. लोकशाहीमध्ये प्रत्येक नागरिकाला प्रश्न विचारण्याचा आणि आपले मत मांडण्याचा अधिकार असला पाहिजे, असे तिने म्हटले आहे. शांततेच्या मार्गाने विरोध व्यक्त करणे हा गुन्हा नसून तो प्रत्येक नागरिकाचा मूलभूत अधिकार असल्याचेही हुमाने आपल्या पोस्टमधून स्पष्ट केले आहे.

काय म्हणाली हुमा कुरैशी?

हुमाने तिच्या अधिकृत इन्स्टाग्राम अकाउंटवर एक पोस्ट शेअर केली आहे. या पोस्टमध्ये तिने भारत हा जगातील सर्वांत मोठा लोकशाही देश असल्याचा उल्लेख केला. शांततापूर्ण आंदोलन करणे आणि सत्तेत असलेल्यांकडून उत्तरदायित्वाची मागणी करणे, हे लोकशाहीतील मूलभूत अधिकार आहेत. हे अधिकार कोणत्याही सत्ताधाऱ्यांनी नागरिकांवर केलेले उपकार नाहीत, असे तिने म्हटले आहे.

पुढे ती म्हणाली की, शांततेच्या मार्गाने असहमती व्यक्त करणे हा गुन्हा नाही. प्रश्न विचारणे किंवा एखाद्या विषयावर स्पष्टीकरण मागणेही चुकीचे नाही. नागरिकांना त्यांच्या प्रश्नांची उत्तरे मिळावीत आणि सत्तेत असलेल्या व्यक्तींनी आपल्या निर्णयांबाबत जबाबदारी स्वीकारावी, अशी अपेक्षा ठेवणे हा लोकशाहीचा महत्त्वाचा भाग आहे.

लोकशाहीमध्ये नागरिकांना कोणत्याही भीतीशिवाय आपले मत मांडता आले पाहिजे. त्यांना प्रश्न विचारल्यामुळे किंवा विरोधी भूमिका घेतल्यामुळे त्रास सहन करावा लागू नये, असेही हुमाने आपल्या पोस्टमध्ये नमूद केले आहे. शांततापूर्ण आंदोलन दडपण्याचा प्रयत्न केल्यास लोकशाहीची मूल्ये कमकुवत होतात, असे मत तिने व्यक्त केले.

‘मी कोणत्याही राजकीय पक्षाच्या बाजूने नाही’

आपली भूमिका स्पष्ट करताना हुमाने आपण कोणत्याही राजकीय पक्षाच्या किंवा विशिष्ट व्यक्तीच्या बाजूने नसल्याचे सांगितले. आपण त्या नागरिकांच्या बाजूने आहोत, जे आपल्या प्रश्नांची उत्तरे आणि सत्ताधाऱ्यांकडून उत्तरदायित्वाची मागणी करत आहेत, असे तिने म्हटले आहे.

शांततापूर्ण आंदोलन करणाऱ्या नागरिकांना आणि लोकशाहीने दिलेल्या अधिकारांचा वापर करणाऱ्या प्रत्येक भारतीयाला आपला पाठिंबा असल्याचेही हुमाने स्पष्ट केले. देशावर प्रेम असल्यामुळेच आपण या विषयावर शांत बसू शकत नाही, असे तिने म्हटले.

आपली भूमिका मांडल्यामुळे आपल्याला शिवीगाळ सहन करावी लागू शकते, वैयक्तिक टीकेला सामोरे जावे लागू शकते किंवा व्यावसायिक पातळीवर नुकसानही होऊ शकते, याची जाणीव असल्याचे हुमाने पोस्टमध्ये नमूद केले. मात्र, अशा शक्यतांमुळे आपण आपले मत मांडणे थांबवणार नसल्याचा संदेशही तिने दिला.

‘देशभक्ती म्हणजे गप्प बसणे नव्हे!’

हुमाने आपल्या पोस्टच्या शेवटी देशभक्ती आणि लोकशाही याबाबत महत्त्वाचे विधान केले. देशावर प्रेम करणे म्हणजे प्रत्येक गोष्ट डोळे झाकून स्वीकारणे नव्हे. एखाद्या निर्णयाशी असहमत असणे म्हणजे देशविरोधी असणेही नाही, असे तिने म्हटले आहे.

लोकशाहीमध्ये नागरिकांना आपले मत मांडण्याचे, प्रश्न विचारण्याचे आणि शांततापूर्ण मार्गाने विरोध करण्याचे स्वातंत्र्य असणे आवश्यक आहे. या मूल्यांचे पालन करण्याची गरज अधोरेखित करत तिने ‘जय हिंद’ म्हणत आपली पोस्ट संपवली.

हुमाच्या या पोस्टमधून तिने कोणत्याही राजकीय पक्षाची बाजू घेण्याऐवजी नागरिकांचे अधिकार आणि लोकशाहीतील अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य यांवर भर दिल्याचे दिसते. तिच्या या विधानामुळे लोकशाहीमध्ये असहमती व्यक्त करण्याचा अधिकार आणि नागरिकांच्या प्रश्नांना मिळणारे महत्त्व यावर पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे.