प्रवास करणे, नवीन ठिकाणी जाणे, सहल घेणे म्हणजे पर्यटन असा साधारण समज आहे. मात्र पर्यटन या व्यवसायामुळे देशाची अर्थव्यवस्था मजबूत होते. तसेच या व्यवसायामुळे लोकांना रोजगार मिळतो. असंख्य लोकांचे घर पर्यटनाशी संबंधित कमाईवर चालते. भारताबद्दलच बोलायचे तर हिल स्टेशनपासून जुन्या किल्ल्यांपर्यंत, ऐतिहासिक वारसा इथे लाभलेला आहे.

दरवर्षी मोठ्या संख्येने देशातील तसेच जगभरातील पर्यटक भारतातील विविध पर्यटनस्थळांना भेटी देतात. पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि लोकांना त्याबद्दल जागरूक करण्यासाठी दरवर्षी 27 सप्टेंबर रोजी जागतिक पर्यटन दिन साजरा केला जातो. मात्र भारताला पर्यटनाचा किती फायदा होतो? याबाबत जाणून घेणेही तितकेच रोचक ठरेल.

* विदेशी पर्यटकांनी भारतात भेट देण्याचे खास कारण
देशाला पर्यटन व्यवसायातून होतो ‘इतका’ फायदा !भारताचा गौरवशाली इतिहास, ऐतिहासिक ठिकाणे, प्राचीन ठिकाणे, हिल स्टेशन, निसर्ग सौंदर्य आणि कारागिरी जगभरातील पर्यटकांना आकर्षित करतात. आपल्या देशातील ताजमहाल सात आश्चर्यांपैकी एक आहे, तर इंडिया गेट देखील आहे, ज्यामुळे देशाचा गौरव आणि सन्मान वाढतो. दरवर्षी देशातच नव्हे तर परदेशातूनही पर्यटक मोठ्या संख्येने येथे पोहोचतात आणि त्यांच्यासोबत अनेक आठवणी घेऊन परततात.

* नफा कसा आहे?
तुम्ही कुठेतरी गेलात की लोकांना अनेक प्रकारे रोजगार मिळतो. उदाहरणार्थ, तुम्ही बसचे तिकीट घेतले, कारमध्ये पेट्रोल भरले, तुम्ही जिथे जात आहात त्या जागेसाठी हॉटेल बुक केले, तिथे अन्न खाल्ले, विविध ठिकाणांना भेट देण्यासाठी तिकीट खरेदी केले आणि तिथून वस्तूंची खरेदीही केली. म्हणजे तुम्ही पैसे खर्च करून अनेक प्रकारच्या सेवा घेतल्या आणि हा पैसा त्या लोकांपर्यंत पोहोचला जे या कामांशी संबंधित आहेत. त्याच वेळी, पर्यटकांमुळे पर्यटन स्थळांवर वस्तू विक्रेते, टॅक्सी चालक, घोडेस्वार, दुकानदार, गाईड इत्यादी लोकांना रोजगार मिळतो. ज्यामुळे त्यांचे घर चालते. दुसरीकडे, पर्यटनाचा पैसा सरकारकडे कररूपात जमा होतो.

* भारताला पर्यटनाचा किती फायदा होतो?
भारताच्या अर्थव्यवस्थेत पर्यटन महत्वाची भूमिका बजावते असे म्हटले तर कदाचित त्यात अतिशयोक्ती असणार नाही. उत्तराखंड, हिमाचल सारख्या राज्यात पर्यटनावर बरेच काही अवलंबून आहे. दरवर्षी आपल्या देशाला भरपूर पैसा पर्यटनातून मिळतो, ज्यामुळे देशाच्या अर्थव्यवस्थेत विशेष योगदान होते.