Tejashwi Yadav। बिहार विधानसभा निवडणुकीच्या उंबरठ्यावर उभा आहे. अंतिम मतदार यादी ३० सप्टेंबर रोजी प्रसिद्ध होणार आहे आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यात निवडणुकीचा कार्यक्रम जाहीर होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. निवडणूक वेळापत्रक जाहीर होण्यापूर्वी सत्ताधारी राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (एनडीए) आणि विरोधी महाआघाडी, दोन्ही प्रमुख आघाडी सक्रिय स्थितीत दिसून येत आहेत. यात्रा आणि रॅलींच्या राजकारणादरम्यान, दोन्ही आघाडींमध्ये जागावाटपावरही विचारमंथन सुरू आहे. २०२५ च्या निवडणुकीपूर्वी, तेजस्वी यादव आणि राष्ट्रीय जनता दल (राजद) देखील महाआघाडीचा विस्तार वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. बिहारमध्ये गेल्या निवडणुकीत एनडीएसाठी पाच विरुद्ध महाआघाडीसाठी पाच अशी निवडणूक झाली होती. यावेळी एनडीएमध्येही पाच पक्ष आहेत – भारतीय जनता पक्ष, जनता दल (संयुक्त), लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास), हिंदुस्तानी अवम मोर्चा (लोकतांत्रिक) आणि राष्ट्रीय लोकतांत्रिक मोर्चा. परंतु महाआघाडीची ताकद आतापर्यंत आठवर पोहोचली आहे. महाआघाडीमध्ये आरजेडी आणि काँग्रेससह आधीच तीन डावे पक्ष होते – कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सवादी), कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया, कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सवादी-लेनिनवादी). यांचा समावेश आहे. मुकेश साहनी यांच्या नेतृत्वाखालील विकासशील इंसान पार्टी (व्हीआयपी), हेमंत सोरेन यांच्या नेतृत्वाखालील झारखंड मुक्ती मोर्चा (जेएमएम) आणि पशुपती पारस यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रीय लोक जनशक्ती पार्टी (आरएलजेपी) यांच्या प्रवेशामुळे महाआघाडीची संख्या आठ झाली आहे. आयपी गुप्ता यांच्या नेतृत्वाखालील इंडियन इन्कलाब पार्टी (आयआयपी) महाआघाडीत सामील होण्याची चर्चाही तीव्र झाली आहे. आयपी गुप्ता स्वतःचा पक्ष स्थापन करण्यापूर्वी काँग्रेसमध्ये होते. आयआयपी महाआघाडीत सामील होण्याबाबतच्या चर्चा अंतिम टप्प्यात असल्याचे सांगितले जात आहे. जर आयआयपी महाआघाडीत प्रवेश केला तर विरोधी आघाडीत नऊ पक्ष असतील. एनडीएवर महाआघाडीच्या हल्ल्यामागील रणनीती काय आहे? याबद्दल बोलण्यापूर्वी, लालू यादव यांच्या सक्रियतेवर चर्चा करणे देखील महत्त्वाचे आहे. निवडणुकीच्या काळात लालू यादवही सक्रिय Tejashwi Yadav। गेल्या बिहार विधानसभा निवडणुकीत लालू यादव तुरुंगात होते आणि तेजस्वी यादव यांनी राजदच्या नेतृत्वाखालील आघाडीच्या निवडणूक प्रचाराची सूत्रे हाती घेतली. तेजस्वी यांच्या नेतृत्वाखालील महाआघाडीने २४३ जागांच्या बिहार विधानसभेत ११० जागा जिंकल्या. त्यावेळी सरकार स्थापन करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या जादुई आकड्यांपेक्षा महागठबंधन १२ जागा मागे होते, परंतु दोन्ही आघाडींमधील मतांमधील फरक ११,५०० च्या जवळपास होता. यावेळी निवडणुकीच्या काळात लालूही सक्रिय स्थितीत दिसत आहेत. लालू यादव यांनी त्यांच्या आनंदात आणि दुःखात सहभागी होण्यासाठी त्यांच्या व्हॅनिटी व्हॅनमधून जुन्या राजद नेत्यांशी संपर्क साधण्यास सुरुवात केली आहे. माजी आमदार अरुण यादव यांच्या वडिलांच्या पुण्यतिथीनिमित्त आयोजित कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी आरा येथे गेल्यानंतर, ते माजी आमदार यमुना यादव यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त करण्यासाठी मोतिहारी येथेही पोहोचले. गेल्या काही वर्षांत, विशेषतः तेजस्वी यादव यांनी आघाडीवरून नेतृत्व करण्याची जबाबदारी स्वीकारल्यानंतर, लालू यादव इतके सक्रिय दिसले नाहीत. त्यांनी सोशल मीडियावर नितीश कुमार आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याविरुद्ध आघाडी उघडली आहे. महागठबंधनाच्या ‘कुनबा विस्तार’मागे काय आहे? Tejashwi Yadav। महागठबंधनचा भाग असलेल्या पक्षांमध्ये जागावाटपाचा कोणताही ठोस फॉर्म्युला सापडलेला नाही आणि तेजस्वी यादव कुटुंबाचा विस्तार करत आहेत. कुटुंबाच्या विस्तारामागे तेजस्वी यांची योजना काय आहे? हे समजून घेण्यासाठी, २०२० च्या निवडणूक निकालांबद्दल बोलणे महत्त्वाचे आहे. २०२० च्या बिहार निवडणुकीत, महागठबंधनमधील सीपीआय उमेदवार बछवारा मतदारसंघात फक्त ०.३% (४८४) मतांच्या फरकाने पराभूत झाला.याशिवाय, आरा-अमनौर आणि अलीनगरसह सुमारे अर्धा डझन जागा होत्या, ज्याठिकाणी महागठबंधनच्या पराभवाचे अंतर एक ते २.५% दरम्यान होते. बाबुबारी मतदारसंघातून जेडीयूचा विजयाचा फरक ६.२ टक्के होता. यावेळी आरजेडी जवळच्या लढतीच्या जागांचे निकाल लक्षात घेऊन लहान मतदार गटांना लक्ष्य करत आहे. व्हीआयपींसह झामुमोला महाआघाडीत आणण्यामागील ही रणनीती आहे. झामुमोच्या माध्यमातून अनुसूचित जमातीच्या १.६८ टक्के लोकसंख्या आणि मुकेश साहनीच्या माध्यमातून २.६१ टक्के साहनी लोकसंख्या आकर्षित करण्याचा महाआघाडीचा प्रयत्न आहे, ज्यामध्ये निषाद जातीची एकूण ९.६५ टक्के लोकसंख्या आहे. पशुपती पारस यांना महाआघाडीत घेण्यामागील तेजस्वी यादव यांची रणनीती ही देखील मतदानाचा आधार वाढवण्याची आहे. पान समुदायाची लोकसंख्या देखील सुमारे १.७% आहे आणि म्हणूनच महाआघाडी त्यांच्यावरही लक्ष ठेवून आहे. एकीकडे, तेजस्वी यादव भाजपने यूपी ते बिहारपर्यंत प्रयत्न केलेल्या लहान मतांच्या गटांच्या सूत्राचे अनुसरण करून महाआघाडीची मतपेढी वाढवण्याच्या रणनीतीवर काम करत आहेत. त्याच वेळी, लालू यादव यांनी आरजेडी आणि त्यांच्या नेतृत्वाखालील आघाडीच्या बाजूने मुख्य मतदारांना एकत्र ठेवण्याची जबाबदारी घेतली आहे. हेच कारण आहे की लालू यादव सोशल मीडियाद्वारे केवळ मुख्यमंत्री नितीश कुमार आणि पंतप्रधान मोदींवर हल्ला करत नाहीत तर त्यांचे दुःख वाटण्यासाठी जुन्या नेत्यांशी संपर्क साधत आहेत.
