Teejan Bai Death:  छत्तीसगडमधील प्रसिद्ध पांडवानी गायिका आणि पद्मविभूषण पुरस्कार विजेते डॉ. तीजन बाई यांचे निधन झाले आहे. ७० वर्षीय तेजनबाई यांनी रायपूर एम्समध्ये अखेरचा श्वास घेतला. ती काही काळ आजारी होती.

त्यांच्या निधनावर तीव्र शोक व्यक्त करताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले की, त्यांच्या निधनाने कला आणि संस्कृती जगताची कधीही भरून न येणारी हानी झाली आहे.

पीएम मोदींनी तीव्र शोक व्यक्त केला Teejan Bai Death: 
सोशल मीडियावर शोकसंदेश जारी करत पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी लिहिले की, “प्रसिद्ध पांडवानी गायिका तीजन बाई जी यांच्या निधनाने मला खूप दु:ख झाले आहे. त्यांनी छत्तीसगडच्या या लोककलांना त्यांच्या भव्य सादरीकरणाने जगभरात एक वेगळी ओळख दिली आहे. त्यांच्या निधनाने त्यांच्या कुटुंबीयांसह आणि संस्कृतीच्या कुटुंबाला कधीही न भरून येणारी हानी झाली आहे. शोक ओम शांती!”

सुप्रसिद्ध पंडवानी गायिका तीजन बाई जी के निधन से अत्यंत दुख हुआ है। उन्होंने छत्तीसगढ़ की इस लोक कला को अपनी भव्य प्रस्तुति से दुनियाभर में एक विशिष्ट पहचान दिलाई। उनका जाना कला एवं संस्कृति जगत के लिए एक अपूरणीय क्षति है। शोक की इस घड़ी में मेरी संवेदनाएं उनके परिजनों और…

— Narendra Modi (@narendramodi) July 5, 2026

आज वडिलोपार्जित गावात अंत्यसंस्कार करण्यात येणार आहेत
तीजनबाई यांच्या पार्थिवावर आज त्यांच्या मूळ गावी गनियारी येथे अंत्यसंस्कार करण्यात येणार आहेत. त्यांच्या निधनामुळे छत्तीसगडमध्येच नव्हे तर संपूर्ण देशाच्या कला आणि संस्कृती विश्वात शोककळा पसरली आहे.

तीजनबाईंनी तिच्या दमदार आवाजाने, प्रभावी अभिनयाने आणि अनोख्या सादरीकरण शैलीने पांडवानी गायनाला नव्या उंचीवर नेले. महाभारतातील कथा रंगमंचावर जिवंत करण्याच्या त्यांच्या कलेमुळे ते भारतातील सर्वात प्रतिष्ठित लोक कलाकार बनले. त्यांच्या सादरीकरणाने पांडवानी यांना देशातच नव्हे तर परदेशातही नवी ओळख मिळवून दिली.

नानांकडून प्रेरणा मिळाली, वयाच्या १३ व्या वर्षी पहिला स्टेज परफॉर्मन्स केला
तीजन बाई यांचा जन्म पारधी कुटुंबात झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव चुनुकलाल पारधा आणि आईचे नाव सुखवती होते. लहानपणी ती तिचे आजोबा ब्रजलाल यांना महाभारताच्या कथा गाताना आणि कथन करताना पाहत असे. हळूहळू त्याला या कथा आठवल्या.

त्यांची प्रतिभा ओळखून लोकगायक उमेदसिंह देशमुख यांनी त्यांना पांडवाणी गायनाचे प्रशिक्षण दिले. वयाच्या अवघ्या 13 व्या वर्षी त्यांनी पहिला स्टेज परफॉर्मन्स केला.

कापालिक शैलीत पांडवानी गाणारी पहिली महिला Teejan Bai Death: 
त्या काळी महिला कलाकार फक्त पांडवनी बसून गाऊ शकत होत्या, ज्याला वेदमती शैली म्हणत. तर पुरुष कलाकार कापालिक शैलीत उभे राहून सादरीकरण करायचे. तीजन बाईंनी ही परंपरा बदलली आणि उभ्या राहून कापालिक शैलीत पांडवाणी गाणारी पहिली महिला ठरली. त्यांच्या या शैलीने त्यांना एक वेगळी ओळख दिली.

शाळेत जाऊ शकलो नाही, पण देशाला मोठा सन्मान मिळवून दिला
तीजनबाई लहानपणी शाळेत जाऊ शकल्या नाहीत. पुढे साक्षरता मोहिमेतून तिला पाचवीपर्यंतच शिक्षण घेता आले. तथापि, शिक्षणाचा अभाव त्यांच्या प्रतिभेच्या आड आला नाही.

पांडवानी यांच्या क्षेत्रातील योगदानाबद्दल त्यांना पद्मश्री, पद्मभूषण आणि देशाचा दुसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान पद्मविभूषणने सन्मानित करण्यात आले. भारतरत्न वगळता त्यांना जवळपास सर्व प्रमुख राष्ट्रीय सन्मान मिळाले आहेत. एवढेच नाही तर चार वेळा डी.लिट. मानद पदवीही प्रदान करण्यात आली.