Constipation Relief: नियमित आणि सहज शौचास होणे हे चांगल्या आरोग्याचे महत्त्वाचे लक्षण मानले जाते. मात्र बदलती जीवनशैली, अयोग्य आहार, अपुरी झोप, कमी पाणी पिणे आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव यामुळे आजकाल अनेकांना बद्धकोष्ठतेचा त्रास जाणवतो. पोट नीट साफ न झाल्यामुळे अस्वस्थता, पोट फुगणे, गॅस, भूक न लागणे आणि थकवा अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे बद्धकोष्ठतेकडे दुर्लक्ष न करता योग्य वेळी उपाय करणे आवश्यक आहे.

बद्धकोष्ठतेवर काही सोपे घरगुती उपाय उपयुक्त ठरू शकतात. मात्र त्रास दीर्घकाळ राहिल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे गरजेचे आहे.

तुपाचा वापर

तूप हे पचनसंस्थेसाठी फायदेशीर मानले जाते. जेवणात एक चमचा साजूक तूप घेतल्यास आतड्यांची हालचाल सुधारण्यास मदत होऊ शकते. रात्री झोपण्यापूर्वी कोमट दुधात एक ते दोन चमचे तूप मिसळून घेतल्यास सकाळी पोट साफ होण्यास मदत मिळू शकते.

एरंडेल तेल

एरंडेल तेलाचा वापर पारंपरिक पद्धतीने बद्धकोष्ठतेसाठी केला जातो. मात्र ते मर्यादित प्रमाणात आणि वैद्यकीय सल्ल्यानुसारच घ्यावे. काही लोक कोमट दुधात थोडे एरंडेल तेल मिसळून घेतात, ज्यामुळे शौचास सुलभ होण्यास मदत होऊ शकते.

अंजीर

सुके किंवा ताजे अंजीर हे फायबरने समृद्ध असतात. फायबरमुळे पचनक्रिया सुधारते आणि मल मऊ राहण्यास मदत होते. रात्री अंजीर भिजवून सकाळी खाल्ल्यास किंवा दुधात उकळून घेतल्यास फायदा होऊ शकतो.

जवस

जवसमध्ये भरपूर प्रमाणात फायबर आणि पौष्टिक घटक असतात. रोज एक चमचा भाजलेले जवस खाल्ल्यास किंवा त्याची पूड कोमट पाण्यासोबत घेतल्यास पचनसंस्था निरोगी राहण्यास मदत होते.

लिंबूपाणी

सकाळी रिकाम्या पोटी कोमट पाण्यात लिंबाचा रस मिसळून पिणे हा अनेकांचा आवडता उपाय आहे. यामुळे पचनक्रिया सुधारण्यास मदत होऊ शकते. काहीजण त्यात चिमूटभर मीठही घालतात.

संत्री

संत्री हे व्हिटॅमिन सी आणि फायबरचे चांगले स्रोत आहे. नियमित संत्री खाल्ल्याने पचनक्रिया सुधारते आणि बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी होण्यास मदत मिळते.

मनुका

रात्रभर पाण्यात भिजवलेल्या मनुका सकाळी खाल्ल्यास पोट साफ होण्यास मदत होऊ शकते. मनुकांमध्ये नैसर्गिक फायबर असल्याने त्या पचनासाठी उपयुक्त मानल्या जातात.

पालक

पालकामध्ये भरपूर प्रमाणात पोषक घटक आणि फायबर असते. आहारात पालकाचा समावेश केल्याने पचनसंस्था चांगली राहते. पालकाची भाजी, सूप किंवा रस यांचा उपयोग होऊ शकतो.

त्रिफळा चूर्ण

आवळा, हरडा आणि बेहडा या तीन फळांपासून तयार होणारे त्रिफळा चूर्ण आयुर्वेदात महत्त्वाचे मानले जाते. रात्री झोपण्यापूर्वी किंवा सकाळी कोमट पाण्यासोबत घेतल्यास पचन सुधारण्यास मदत होऊ शकते.

पेरू

पेरूमध्ये विद्राव्य आणि अविद्राव्य असे दोन्ही प्रकारचे फायबर असतात. त्यामुळे पोट साफ होण्यास मदत होते. नियमित पेरू खाल्ल्याने पचनसंस्था चांगली राहू शकते.

बियांचे मिश्रण

सूर्यफूल बिया, तीळ, जवस आणि बदाम यांची पूड करून दररोज एक चमचा घेतल्यास शरीराला भरपूर फायबर मिळते. हे मिश्रण सलाड, नाश्ता किंवा इतर पदार्थांमध्ये मिसळून खाता येते.

आहारात काय टाळावे?

फास्ट फूड, जास्त तेलकट पदार्थ, मैद्याचे पदार्थ, बिस्किटे, बेकरी पदार्थ, थंड पेये, आईस्क्रीम आणि प्रक्रिया केलेले खाद्यपदार्थ यांचे सेवन कमी करावे.

काय खावे?

फायबरयुक्त आहार, ताजी फळे, भाज्या, मोड आलेली कडधान्ये, ताक, दही, लस्सी आणि पुरेसे कोमट पाणी यांचा आहारात समावेश करावा. नियमित व्यायाम आणि पुरेशी झोप यामुळेही बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळू शकतो.

योग्य आहार, पुरेसे पाणी आणि निरोगी जीवनशैली यांचा अवलंब केल्यास बद्धकोष्ठतेचा त्रास मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो.