Side Effects of Energy Drinks: आजच्या धावपळीच्या जीवनात उशिरापर्यंत काम करणे, अभ्यास करणे किंवा जागरण करणे अनेकांना सवयीचे झाले आहे. थकवा दूर करण्यासाठी तरुणांमध्ये एनर्जी ड्रिंक्स मोठ्या प्रमाणात लोकप्रिय झाले आहेत. जाहिरातींमधून या ड्रिंक्सना त्वरित ऊर्जा देणारे पेय म्हणून दाखवले जाते. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते दीर्घकाळ एनर्जी ड्रिंक्सचे सेवन आरोग्यासाठी घातक ठरू शकते. एनर्जी ड्रिंक्समध्ये काय असतं? जास्त प्रमाणात कॅफीन रिफाइन्ड साखर टॉरिन आणि इतर उत्तेजक घटक असतात. संशोधनानुसार एका कॅन एनर्जी ड्रिंकमध्ये 80 ते 150 मिलीग्रॅम कॅफीन असू शकते, जे दोन कप कडक कॉफीइतके असते. यामुळे शरीराला मिळणारी ऊर्जा ही तात्पुरती असते आणि त्याची किंमत शरीराला मोजावी लागते. एनर्जी ड्रिंक्सचा सर्वात मोठा फटका हृदयावर बसतो. हृदयाचे ठोके अनियमित होऊ शकतात (एरिथिमिया) रक्तदाब अचानक वाढतो तरुण वयातही हार्ट अटॅक किंवा कार्डियाक अरेस्टचा धोका वाढतो विशेषतः व्यायामाच्या आधी किंवा नंतर एनर्जी ड्रिंक्स घेणे धोकादायक ठरू शकते. शुगर क्रॅश आणि डायबिटीजचा धोका या ड्रिंक्समध्ये साखर प्रचंड प्रमाणात असल्याने ब्लड शुगर झपाट्याने वाढते ही प्रक्रिया वारंवार झाल्यास इन्सुलिन रेजिस्टन्स, टाइप-2 डायबिटीज आणि लठ्ठपणाचा धोका वाढतो. शिवाय दातांच्या इनेमललाही कायमस्वरूपी नुकसान होऊ शकते. मानसिक आरोग्य आणि झोपेवर परिणाम एनर्जी ड्रिंक्समुळे झोप न लागणे (इन्सोम्निया) अस्वस्थता, चिडचिड ताणतणाव आणि घबराट वाढते ड्रिंकचा परिणाम कमी झाल्यावर व्यक्ती अधिक थकलेली आणि चिडचिडी होते. दीर्घकाळ सेवन केल्यास मानसिक अवलंबित्व निर्माण होऊ शकते. सुरक्षित पर्याय काय? एनर्जी ड्रिंक्सऐवजी नारळपाणी ताज्या फळांचा रस पुरेसे पाणी इलेक्ट्रोलाइट्सयुक्त नैसर्गिक पेय हे पर्याय अधिक सुरक्षित आहेत. वारंवार थकवा येत असल्यास त्यामागे झोपेची कमतरता किंवा पोषणाची समस्या असू शकते. तात्पुरत्या ऊर्जेसाठी एनर्जी ड्रिंक्सवर अवलंबून राहण्यापेक्षा नैसर्गिक आणि आरोग्यदायी पर्याय निवडा. आरोग्याशी खेळ करणाऱ्या या कृत्रिम पेयांपासून दूर राहणेच शहाणपणाचे आहे.
