Shiv Jayanti 2026 – छत्रपती शिवाजी महाराज यांची ३९६ वी जयंती १९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी त्यांच्या जन्मस्थानी, किल्ले शिवनेरीवर अत्यंत देदिप्यमान वातावरणात साजरी करण्यात आली. राज्य सरकारच्या वतीने आयोजित ‘हिंदवी स्वराज्य महोत्सव २०२६’ मुळे संपूर्ण जुन्नर परिसराला चैतन्यमयी स्वरूप प्राप्त झाले होते. १७ फेब्रुवारीपासून सुरू झालेल्या या महोत्सवात बैलगाडा शर्यती, शिवकालीन मर्दानी खेळ आणि विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांची रेलचेल होती.मुख्य सोहळ्याची सुरुवात पहाटे शिवाई देवीच्या शासकीय महापूजेने झाली. त्यानंतर सकाळी ९:०० वाजता शिवजन्मस्थान इमारतीत पारंपरिक पाळणा सोहळा पार पडला. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांनी पाळणा हालवून शिवरायांना अभिवादन केले. यावेळी सशस्त्र पोलीस दलाने हवेत बंदुकीच्या फैरी झाडून महाराजांना शासकीय मानवंदना दिली. जुन्नर शहरातील शंकरराव बुट्टे पाटील मैदानात ‘जाणता राजा’ महानाट्य आणि इतर कलाप्रकारांनी शिवकालीन इतिहास जिवंत केला. सायंकाळी जुन्नर शहरातून भव्य शोभायात्रा काढण्यात आली, ज्यामध्ये चित्ररथ आणि ढोल-ताशा पथके सहभागी झाली होती. लाखोंच्या संख्येने आलेल्या शिवभक्तांमुळे गडावर अलोट गर्दी झाली होती. प्रशासनाने ड्रोन आणि अतिरिक्त पोलीस बलाच्या मदतीने गर्दीवर नियंत्रण ठेवले. मुख्यमंत्र्यांनी यावेळी किल्ल्यांच्या संवर्धनासाठी भरीव निधीची घोषणा केली. शिवजयंती २०२६, किल्ले शिवनेरी, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे शिवजन्माचा पाळणा सोहळा शिवजन्मस्थानी सकाळी ९ वाजता फुलांनी सजवलेल्या पाळण्यात शिवरायांची प्रतिमा ठेवून महिलांनी पाळणागीत गायले. मुख्यमंत्री आणि उपमुख्यमंत्र्यांनी शिवरायांना अभिवादन केले, संपूर्ण परिसर ‘जय शिवराय’ घोषणांनी दुमदुमून गेला होता. शासकीय मानवंदना आणि पूजा पोलिसांनी बंदुकीच्या फैरी झाडून महाराजांना ‘गार्ड ऑफ ऑनर’ दिला. तत्पूर्वी, पहाटे शिवाई देवीची शासकीय महापूजा जिल्हाधिकारी आणि विभागीय आयुक्तांच्या हस्ते संपन्न झाली, ज्याला ऐतिहासिक परंपरेनुसार विशेष महत्त्व आहे. हिंदवी स्वराज्य महोत्सव २०२६ राज्य सरकारच्या वतीने आयोजित या महोत्सवात कुस्ती आणि मर्दानी खेळांचे आयोजन केले होते. साहसी क्रीडा प्रेमींसाठी झिपलायनिंग आणि रॅपलिंगसारखे उपक्रम या महोत्सवाचे मुख्य आकर्षण ठरले. सांस्कृतिक संध्या आणि महानाट्य महोत्सवाच्या संध्याकाळी ‘जाणता राजा’ महानाट्याचे भव्य सादरीकरण करण्यात आले. ‘अभंग रिपोस्ट’ आणि शाहिरांच्या पोवाड्यांनी शिवभक्तांना मंत्रमुग्ध केले. ‘गर्जा महाराष्ट्र माझा’ नृत्यनाट्याने प्रेक्षकांची मने जिंकली असून सांस्कृतिक समृद्धी जपली. शहरात भव्य शोभायात्रा जुन्नर शहरात सायंकाळी ५ वाजता निघालेल्या शोभायात्रेत पारंपरिक वेशभूषेतील मावळे आणि लेझीम पथके सहभागी झाली होती. शिवजयंतीनिमित्त एका गरीब दांपत्याचा ‘शिव विवाह’ सोहळा मराठा सेवा संघाच्या वतीने पार पडला. गर्दी आणि प्रशासकीय व्यवस्था शिवज्योत घेऊन येणाऱ्या तरुणांच्या अलोट गर्दीमुळे पहाटे मेना दरवाजा परिसरात किरकोळ चेंगराचेंगरी झाली. यात काही शिवभक्त जखमी झाले असून, पोलिसांनी तातडीने परिस्थिती हाताळली आणि जखमींना उपचारार्थ रुग्णालयात दाखल केले. शिवनेर भूषण पुरस्कार वितरण लष्करी, वैद्यकीय आणि सामाजिक क्षेत्रातील गुणवंतांना शिवनेर भूषण पुरस्काराने गौरविण्यात आले. स्व. पंकज वामन, डॉ. विनोद हांडे, लेफ्टनंट अजिंक्य मेहेर, शिवाजी खैरे आणि उपलेफ्टनंट श्रुतिका ताथवडे आदी मान्यवरांना त्यांच्या उल्लेखनीय कार्याबद्दल मान्यवरांच्या हस्ते हा विशेष सन्मान प्रदान करण्यात आला.
