RBI Governor Sanjay Malhotra: महसूल सचिव संजय मल्होत्रा ​​यांनी आज रिझर्व्ह बँकेचे नवे गव्हर्नर म्हणून पदभार स्वीकारला. त्यांनी मंगळवारी निवृत्त झालेल्या शक्तीकांता दास यांची जागा घेतली. मंत्रिमंडळाच्या नियुक्ती समितीने 1990 च्या बॅचचे आयएएस अधिकारी आणि महसूल विभागाचे सचिव म्हणून कार्यरत असलेले संजय मल्होत्रा यांची आरबीआय गव्हर्नर पदी नियुक्ती करण्यास मान्यता दिली होती. त्यांचा कार्यकाळ तीन वर्षांचा असेल. हा कार्यकाळ आजपासून लागू होणार आहे. कोण आहेत संजय मल्होत्रा? त्यांचा राजस्थानशी काय संबंध? ते सरकारचे विश्वासू अधिकारी कसे बनले? याबाबत सर्व काही जाणून घेऊया…

संजय मल्होत्रा 1990 च्या बॅचचे आयएएस अधिकारी –

संजय मल्होत्रा ​​हे 1990 च्या बॅचचे IAS अधिकारी आहेत आणि राजस्थानच्या IAS अधिकाऱ्यांमध्ये ते चौथ्या क्रमांकावर आहेत. राजस्थानमधून ते जानेवारी 2020 मध्ये प्रतिनियुक्तीवर केंद्रात आले. येथे त्यांची प्रथम ऊर्जा मंत्रालयात अतिरिक्त सचिव म्हणून नियुक्ती झाली. यानंतर ते थेट अर्थमंत्रालयात दाखल झाले. येथे ते महसूल विभागात सचिव म्हणून कार्यरत राहिले. सुधांश पंत यांच्या आधी संजय मल्होत्रांचे नाव राजस्थानच्या मुख्य सचिवपदासाठी चर्चेत होते, मात्र मिळालेल्या माहितीनुसार, केंद्र सरकार त्यांना त्यांच्यातील प्रतिभा लक्षात घेऊन राजस्थानला परत पाठवू इच्छित नव्हते. संजय मल्होत्रांच्या निवृत्तीला अजून 2 वर्षांपेक्षा जास्त कालावधी बाकी आहे.

संजय मल्होत्रा ​​यांनी रिझर्व्ह बँकेचे 26 वे गव्हर्नर म्हणून पदभार स्वीकारला –

आयएएस अधिकारी संजय मल्होत्रा ​​यांना वित्त, कर, ऊर्जा, माहिती तंत्रज्ञान आणि खाणकाम यासारख्या प्रमुख क्षेत्रांमध्ये 33 वर्षांचा अनुभव आहे. मल्होत्रा, एक अनुभवी नोकरशहा, सर्वोच्च बँकेचे 26 वे गव्हर्नर बनले आहेत. RBI महागाई नियंत्रण आणि आर्थिक वाढ मंदावणे यासारख्या आव्हानांचा सामना करत असताना मल्होत्रा ​​यांची नियुक्ती एका महत्त्वपूर्ण टप्प्यावर आली आहे. RBI गव्हर्नर म्हणून नियुक्ती होण्यापूर्वी मल्होत्रा ​​यांनी अर्थ मंत्रालयात सचिव (महसूल) म्हणून काम केले होते. याआधी त्यांनी वित्तीय सेवा विभागात सचिवपदही भूषवले होते.

संजय मल्होत्रा ​​आयएएस टॉपर –

संजय मल्होत्रा ​​त्यांच्या बॅचचे टॉपर आहेत. त्यामुळे त्यांना गृहराज्य राजस्थानचे केडरही मिळाले. राजस्थानमध्ये ते महसूल, वित्त, आरोग्य, ऊर्जा आणि कृषी या खात्यांशी संबंधित होते. इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (IIT) कानपूर मधून कॉम्प्युटर सायन्समधील अभियांत्रिकी पदवीधर, मल्होत्रा ​​यांनी प्रिन्सटन युनिव्हर्सिटी, यूएसए मधून सार्वजनिक धोरणात पदव्युत्तर पदवी घेतली आहे. त्यांच्या कारकिर्दीत राज्य आणि केंद्र सरकार अशा दोन्ही महत्त्वाच्या भूमिका आहेत, जिथे त्यांनी विविध क्षेत्रांमध्ये धोरणे आखली आहेत.

डिसेंबर 2022 पासून महसूल सचिव म्हणून कार्यरत –

डिसेंबर 2022 पासून महसूल सचिव म्हणून, मल्होत्रा ​​यांनी प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष दोन्ही करांसाठी कर धोरणे तयार करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. त्यांच्या नेतृत्वाने कर संकलनाला चालना देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे, जो भारताच्या वित्तीय आरोग्यासाठी एक महत्त्वाचा घटक आहे. मल्होत्रा ​​यांनी GST परिषदेचे पदसिद्ध सचिव म्हणूनही काम केले, जी भारतातील वस्तू आणि सेवा कर (GST) फ्रेमवर्कचे व्यवस्थापन करण्यासाठी जबाबदार आहे. महसूल सचिव म्हणून कार्यकाळ पूर्ण करण्यापूर्वी, मल्होत्रा ​​यांनी आरईसी लिमिटेडचे ​​अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालकपद भूषवले होते. ही एक सरकारी मालकीची कंपनी आहे जी ऊर्जा प्रकल्पांना वित्तपुरवठा करण्यात विशेषज्ञ आहे.

मल्होत्रा ​​यांच्याकडे आरबीआय गव्हर्नर पद, म्हणाले- ही मोठी जबाबदारी

पदभार स्वीकारल्यानंतर आरबीआयचे नवे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा ​​म्हणाले की, ही एक मोठी जबाबदारी आहे. रिझर्व बँकेचा वारसा मी कायम ठेवीन आणि पुढे नेईन, जनहित लक्षात घेऊन सर्व निर्णय घेतले जातील. RBI गव्हर्नर म्हणाले की, धोरणात सातत्य आणि स्थिरता राखताना आपल्याला सतर्क आणि चपळ राहावे लागणार आहे.