रशियाविरुद्ध युद्धासाठी अगोदर शस्त्रं पुरवली अन् आता अमेरिकेची युक्रेनपुढे अट ; म्हणाले, क्रिमिया…

Russia Ukraine War। काही महिन्यापूर्वी व्हाईट हाऊसमध्ये अमेरिकेचे अध्यक्ष ट्रम्प आणि युक्रेनचे अध्यक्ष झेलेन्स्की यांच्यात झालेली शाब्दिक चकमक सगळ्या जगणे पहिली होती. त्यानंतर आता पुन्हा एकदा व्हाईट हाऊसमध्ये अशाच प्रकारच्या चर्चेसाठी मंच तयार आहे. पण यावेळी वाटाघाटीच्या टेबलावर ट्रम्पसमोर अध्यक्ष झेलेन्स्की एकटे नसतील. यावेळी ब्रिटनचे पंतप्रधान केयर स्टारमर, फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन, इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी, जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मर्झ हे देखील झेलेन्स्कीचे समर्थन करण्यासाठी त्यांच्यासोबत असतील. फिनलंडचे अध्यक्ष अलेक्झांडर स्टब आणि युरोपियन कमिशनच्या अध्यक्षा उर्सुला वॉन डेर लेयन हे देखील अमेरिकेत पोहोचलेल्यांमध्ये आहेत.
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि युक्रेनचे अध्यक्ष वोलोडिमिर झेलेन्स्की १८ ऑगस्ट २०२५ रोजी वॉशिंग्टन डीसी येथील व्हाईट हाऊसमध्ये भेटणार आहेत. अमेरिकेच्या वेळेनुसार, ही बैठक दुपारी एक वाजता सुरू होईल. अमेरिकेत पोहोचलेल्या झेलेन्स्की म्हणाले की, “अमेरिकेसोबतची आमची सामायिक शक्ती आणि आमचे युरोपियन मित्र रशियाला खऱ्या शांततेसाठी प्रेरित करतील. गेल्या वेळीच्या कटू अनुभवांना न जुमानता, झेलेन्स्की यांनी ही बैठक सुरू केल्याबद्दल अध्यक्ष ट्रम्प यांचे आभार मानले आणि म्हणाले, “आपण सर्वजण हे युद्ध लवकर आणि सुरक्षितपणे संपवू इच्छितो.”
युक्रेनने क्रिमियाला विसरून जावे Russia Ukraine War।
या बैठकीपूर्वी ट्रम्प यांनी एक विधान दिले आहे ज्यामध्ये महत्त्वाचे संदेश आहेत. ट्रम्प यांनी,” युक्रेनने पुन्हा क्रिमियावर दावा करणे विसरून जावे” असे त्यांनी म्हटले. याशिवाय, ट्रम्प यांनी झेलेन्स्कीला असेही सांगितले आहे की, त्यांनी युक्रेनला नाटोचे सदस्य बनवण्यास उत्सुक नसावे. रशिया युक्रेनच्या नाटो सदस्यत्वाला स्वतःसाठी धोका मानतो आणि त्याबद्दल तीव्र नाराजी आहे.
ट्रम्प यांनी पुढे असे सुचवले की संघर्ष संपवण्याचा निर्णय झेलेन्स्कीचा आहे, त्यांनी टिप्पणी केली की ते “जर त्यांना हवे असेल तर रशियाशी युद्ध जवळजवळ त्वरित संपवू शकतात किंवा ते लढाई सुरू ठेवू शकतात.” ट्रम्प यांचे विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ यांनी सीएनएनला सांगितले की मॉस्को अमेरिका आणि त्याच्या युरोपियन मित्रांना संभाव्य शांतता कराराचा भाग म्हणून कीव्हला नाटो-शैलीची सुरक्षा हमी देण्यास तयार आहे. त्यांनी या विकासाचे वर्णन “गेम-चेंजिंग” असे केले.
अलास्का बैठकीपूर्वी व्लादिमीर पुतिन यांच्याशी व्यापक चर्चा करणारे ट्रम्पचे मुख्य वाटाघाटीकार स्टीव्ह विटकॉफ यांनी सीएनएनला सांगितले की आम्हाला अनेक सवलती मिळाल्या आहेत, जसे की अमेरिका युक्रेनला कलम ५ सारखी सुरक्षा प्रदान करू शकते, जे युक्रेनला नाटोमध्ये राहण्याचे एक मोठे कारण आहे.
याला एक मोठे यश म्हणून वर्णन करताना विटकॉफ म्हणाले की मॉस्कोने अशा प्रस्तावाला सहमती देण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.
नाटोचा कलम ५ काय आहे ?
नाटोचा कलम ५ हा नाटोच्या सामूहिक संरक्षण सिद्धांताचा आधार आहे. त्यात म्हटले आहे की युरोप किंवा उत्तर अमेरिकेतील युतीच्या ३२ सदस्यांपैकी कोणत्याही सदस्यावर सशस्त्र हल्ला हा त्या सर्वांवर हल्ला मानला जाईल.
इतक्या लवकर अमेरिकेत इतक्या राष्ट्रप्रमुखांचे आगमन आधुनिक राजनैतिकतेत अभूतपूर्व असल्याचे दिसून येते, जे धोका किती मोठा आहे हे अधोरेखित करते.
राजनैतिक सूत्रांचे म्हणणे आहे की युरोपियन अधिकाऱ्यांना काळजी आहे की ट्रम्प झेलेन्स्कीवर त्यांच्या अटी मान्य करण्यासाठी दबाव आणू शकतात, कारण गेल्या शुक्रवारी अमेरिकेच्या भूमीवर झालेल्या ट्रम्प-पुतिन बैठकीत युक्रेनियन नेते झेलेन्स्कीचा समावेश नव्हता.
झेलेन्स्की यांनी कटू अनुभवांची आठवण केली Russia Ukraine War।
वॉशिंग्टनमध्ये आलेल्या झेलेन्स्की म्हणाले की, आपल्या सर्वांना हे युद्ध लवकर आणि विश्वासार्हपणे संपवण्याची तीव्र इच्छा आहे. आणि शांतता कायमस्वरूपी असली पाहिजे. मागील करारांकडे संशयाने पाहता, ते म्हणाले की, यावेळी ते वर्षानुवर्षे घडले तसे होऊ नये. जेव्हा युक्रेनला क्रिमिया आणि आपल्या पूर्वेकडील भागाचा एक भाग – डोनबास – सोडण्यास भाग पाडले गेले आणि पुतिन यांनी त्याचा वापर नवीन हल्ल्यासाठी केला.
झेलेन्स्की म्हणाले की, १९९४ मध्ये युक्रेनला तथाकथित “सुरक्षा हमी” देण्यात आल्या होत्या, परंतु त्या कामी आल्या नाहीत. अर्थात, २०२२ नंतर युक्रेनियन लोकांनी कीव, ओडेसा किंवा खार्किव्ह सोडले नाहीत त्याचप्रमाणे क्रिमियानेही त्यावेळी हार मानायला नको होती. युक्रेनचे लोक त्यांच्या भूमीसाठी, त्यांच्या स्वातंत्र्यासाठी लढत आहेत.
ते म्हणाले की, रशियाने स्वतः सुरू केलेले हे युद्ध संपवावे. आणि मला आशा आहे की अमेरिका आणि आपल्या युरोपियन मित्रांसोबतची आपली संयुक्त शक्ती रशियाला खऱ्या शांततेकडे जाण्यास भाग पाडेल.





