RSS chief Mohan Bhagwat। राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघांचे प्रमुख मोहन भागात यांचा आज ७५ व वाढदिवस आहे. त्यांच्या वाढदिवसनिमित्त संघ परिवारासह अनेक नेत्यांनी त्यांना त्यांच्या जन्मदिवसध्या शुभेच्छा दिल्या आहेत. त्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मोहन भागवत यांना शुभेच्छा दिल्या आहेत . त्यासाठी त्यांनी सोशल मीडियावर एक पोस्ट शेअर केली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शेअर केलेल्या पोस्टमध्ये,” आज ११ सप्टेंबर आहे. हा दिवस वेगवेगळ्या आठवणींशी जोडलेला आहे. एक आठवण १८९३ ची आहे, जेव्हा स्वामी विवेकानंदांनी शिकागोमध्ये सार्वत्रिक बंधुत्वाचा संदेश दिला होता आणि दुसरी आठवण ९/११ च्या दहशतवादी हल्ल्याची आहे, जेव्हा सार्वत्रिक बंधुत्वाला सर्वात मोठा धक्का बसला होता. या दिवसाची आणखी एक खास गोष्ट आहे. आज अशा व्यक्तिमत्त्वाचा ७५ वा वाढदिवस आहे ज्यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य समाजाला एकत्र करण्यासाठी, वसुधैव कुटुंबकम या मंत्राचे पालन करण्यासाठी आणि समता आणि बंधुत्वाची भावना बळकट करण्यासाठी समर्पित केले आहे.” असे म्हटले आहे. पुढे त्यांनी,”आज आदरणीय मोहन भागवत जी यांचा वाढदिवस आहे, ज्यांना संघ परिवारातील सर्वात आदरणीय सरसंघचालक म्हणून आदराने संबोधले जाते. हा एक आनंददायी योगायोग आहे की या वर्षी संघ त्यांचे शताब्दी वर्ष देखील साजरे करत आहे. मी भागवतजींना मनापासून शुभेच्छा देतो आणि देव त्यांना दीर्घायुष्य आणि चांगले आरोग्य देवो अशी प्रार्थना करतो.असेही म्हटले आहे. मोहन भागवतजींच्या कुटुंबाशी माझे खूप खोल नाते आहे. त्यांचे वडील दिवंगत मधुकरराव भागवतजी यांच्यासोबत जवळून काम करण्याचा मला मान मिळाला. मी माझ्या ‘ज्योतिपुंज’ या पुस्तकात मधुकररावजींबद्दल सविस्तर लिहिले आहे. त्यांच्या वकिलीच्या व्यवसायासोबतच, मधुकररावजींनी त्यांचे संपूर्ण आयुष्य राष्ट्र उभारणीच्या कार्यासाठी समर्पित केले. तरुणपणी त्यांनी बराच काळ गुजरातमध्ये घालवला आणि संघाच्या कार्याचा मजबूत पाया रचला. RSS chief Mohan Bhagwat। मधुकररावजींचा राष्ट्रनिर्माणाकडे कल इतका प्रबळ होता की त्यांनी या महान कार्यासाठी त्यांचे पुत्र मोहनराव यांना घडवले. एक पारसमणी (परसमणी) मधुकररावांनी मोहनरावांच्या रूपात दुसरा पारसमणी निर्माण केला. भागवतजींचे संपूर्ण जीवन सतत प्रेरणादायी राहिले आहे. ते १९७० च्या दशकाच्या मध्यात प्रचारक बनले. सामान्य जीवनात प्रचारक हा शब्द ऐकून असा भ्रम निर्माण होतो की ते प्रचारक असणारे व्यक्ती असावेत, परंतु संघाला ओळखणाऱ्यांना हे माहित आहे की प्रचारक परंपरा ही संघाच्या कार्याची खासियत आहे. गेल्या १०० वर्षांत, देशभक्तीच्या प्रेरणेने भरलेल्या हजारो तरुण-तरुणींनी संघ परिवाराच्या माध्यमातून आपले घर आणि कुटुंब बलिदान दिले आहे आणि आपले संपूर्ण जीवन राष्ट्रासाठी समर्पित केले आहे. भागवतजी हे त्या महान परंपरेचे एक मजबूत केंद्र देखील आहेत. तत्कालीन काँग्रेस सरकारने देशावर आणीबाणी लादली तेव्हा भागवतजींनी प्रचारकपदाची जबाबदारी स्वीकारली. त्या काळात, प्रचारक म्हणून, भागवतजींनी आणीबाणीविरोधी चळवळीला सतत बळकटी दिली. त्यांनी महाराष्ट्रातील ग्रामीण आणि मागासलेल्या भागात, विशेषतः विदर्भात अनेक वर्षे काम केले. १९९० च्या दशकात मोहन भागवत यांनी अखिल भारतीय मंडळ प्रमुख म्हणून केलेले काम आजही अनेक स्वयंसेवकांना आठवते. याच काळात मोहन भागवत यांनी बिहारच्या खेड्यांमध्ये त्यांच्या आयुष्यातील अमूल्य वर्षे घालवली आणि समाजाला सक्षम बनवण्याच्या कामात समर्पित राहिले. २००० मध्ये ते सरकार्यवाह बनले आणि येथेही भागवत यांनी त्यांच्या अनोख्या कार्यशैलीने प्रत्येक कठीण परिस्थिती सहजतेने आणि अचूकतेने हाताळली. २००९ मध्ये ते सरसंघचालक बनले आणि अजूनही मोठ्या उर्जेने काम करत आहेत. भागवत यांनी नेहमीच राष्ट्राच्या मूळ विचारसरणीला प्रथम स्थान दिले. सरसंघचालक असणे ही केवळ संघटनात्मक जबाबदारी नाही. ही एक पवित्र ट्रस्ट आहे जी दूरदर्शी व्यक्तिमत्त्वांनी पिढ्यानपिढ्या पुढे नेली आहे आणि या राष्ट्राच्या नैतिक आणि सांस्कृतिक मार्गाला दिशा दिली आहे. अपवादात्मक व्यक्तींनी वैयक्तिक त्याग, उद्देशाची स्पष्टता आणि भारतमातेसाठी अटळ समर्पणाने ही भूमिका बजावली आहे. मोहन भागवतजींनी या मोठ्या जबाबदारीला पूर्ण न्याय दिला आहे, हे अभिमानास्पद आहे, तर त्यात त्यांनी त्यांची वैयक्तिक ताकद, बौद्धिक खोली आणि दयाळू नेतृत्व देखील जोडले आहे. भागवतजींचे तरुणांशी नैसर्गिक नाते आहे आणि म्हणूनच त्यांनी अधिकाधिक तरुणांना संघाच्या कार्यासाठी प्रेरित केले आहे. ते लोकांशी थेट संपर्कात राहतात आणि संवाद साधत राहतात. सर्वोत्तम कार्यपद्धती स्वीकारण्याची आणि बदलत्या काळाकडे खुले विचार ठेवण्याची इच्छा मोहनजींचे एक मोठे वैशिष्ट्य आहे. जर आपण व्यापक संदर्भात पाहिले तर संघाच्या १०० वर्षांच्या प्रवासात भागवतजींचा कार्यकाळ संघातील सर्वात जास्त बदलांचा काळ मानला जाईल. गणवेश बदल असो, संघ शिक्षा वर्गात बदल असो, असे अनेक महत्त्वाचे बदल त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली झाले. RSS chief Mohan Bhagwat। कोरोना काळात मोहन भागवतजींचे प्रयत्न विशेषतः लक्षात ठेवले जातात. त्या कठीण काळात त्यांनी स्वयंसेवकांना सुरक्षित राहून समाजसेवा करण्याचे निर्देश दिले आणि तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्यावर भर दिला. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली स्वयंसेवकांनी गरजूंना सर्वतोपरी मदत केली, विविध ठिकाणी वैद्यकीय शिबिरे उभारली. त्यांनी जागतिक आव्हाने आणि जागतिक विचारसरणीला प्राधान्य देऊन व्यवस्था विकसित केल्या. आपल्यालाही अनेक स्वयंसेवक गमवावे लागले पण भागवतजींची प्रेरणा अशी होती की इतर स्वयंसेवकांची दृढ इच्छाशक्ती कमकुवत झाली नाही. या वर्षाच्या सुरुवातीला, नागपूरमध्ये त्यांच्यासोबत माधव नेत्र रुग्णालयाच्या उद्घाटनादरम्यान, मी म्हटले होते की संघ हा अक्षयवटसारखा आहे, जो राष्ट्रीय संस्कृती आणि चेतनेला ऊर्जा देतो. या अक्षयवटवृक्षाची मुळे त्याच्या मूल्यांमुळे खूप खोल आणि मजबूत आहेत. मोहन भागवतजी ज्या समर्पणाने ही मूल्ये पुढे नेण्यात गुंतले आहेत ते सर्वांना प्रेरणा देते. मोहन भागवतजींनी संघाच्या शक्तीचा समाज कल्याणासाठी सतत वापर करण्यावर विशेष भर दिला आहे. यासाठी त्यांनी पंच परिवर्तनाचा मार्ग मोकळा केला आहे. यामध्ये आत्मसाक्षात्कार, सामाजिक सौहार्द, नागरी शिष्टाचार, कुटुंब ज्ञान आणि पर्यावरण या तत्त्वांचे पालन करून राष्ट्र उभारणीला प्राधान्य दिले आहे. देश आणि समाजासाठी विचार करणाऱ्या प्रत्येक भारतीयाला पंच परिवर्तनाच्या या तत्त्वांपासून निश्चितच प्रेरणा मिळेल. संघाच्या प्रत्येक कार्यकर्त्याला समृद्ध भारतमातेचे स्वप्न साकार होताना पहायचे आहे. हे स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी मोहनजी हे दोन्ही गुणांनी परिपूर्ण आहेत – स्पष्ट दृष्टी आणि ठोस कृती. मोहनजींच्या स्वभावाचे आणखी एक मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे ते मृदुभाषी आहेत. त्यांच्याकडे ऐकण्याची अद्भुत क्षमता देखील आहे. हे वैशिष्ट्य त्यांच्या दृष्टिकोनात खोली तर वाढवतेच, शिवाय त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात आणि नेतृत्वात संवेदनशीलता आणि प्रतिष्ठा देखील आणते. मोहनजी नेहमीच ‘एक भारत श्रेष्ठ भारत’ चे कट्टर समर्थक राहिले आहेत. भागवतजी भारताच्या विविधतेच्या आणि भारताच्या भूमीचे सौंदर्य वाढवणाऱ्या अनेक संस्कृती आणि परंपरांच्या उत्सवात पूर्ण उत्साहाने सहभागी होतात. तथापि, खूप कमी लोकांना माहिती आहे की मोहन भागवतजींना त्यांच्या व्यस्त वेळापत्रकात संगीत आणि गायनातही रस आहे. ते विविध भारतीय वाद्यांमध्येही पारंगत आहेत. वाचन आणि लेखनातील त्यांची आवड त्यांच्या अनेक भाषणांमध्ये आणि संवादांमध्ये स्पष्टपणे दिसून येते. अलिकडच्या काळात, देशात झालेल्या सर्व यशस्वी जनआंदोलनांमध्ये, स्वच्छ भारत अभियान असो किंवा बेटी बचाओ बेटी पढाओ असो, मोहन भागवत यांनी संपूर्ण संघ परिवाराला या चळवळींमध्ये ऊर्जा भरण्यासाठी प्रेरित केले आहे. पर्यावरणीय प्रयत्नांप्रती आणि शाश्वत जीवनशैलीला प्रोत्साहन देण्याप्रती त्यांची समर्पण मला माहिती आहे. मोहन जी स्वावलंबी भारतावरही खूप भर देतात. काही दिवसांत, विजयादशमीला, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ १०० वर्षांचा होईल. विजयादशमीचा सण, गांधी जयंती, लाल बहादूर शास्त्री यांची जयंती आणि संघाचे शताब्दी वर्ष एकाच दिवशी येत आहे हा एक आनंदी योगायोग आहे. “भारत आणि जगभरातील लाखो स्वयंसेवकांसाठी हा एक ऐतिहासिक प्रसंग आहे. आपण स्वयंसेवक भाग्यवान आहोत की आपल्याला मोहन भागवतजींसारखे दूरदर्शी आणि कष्टाळू सरसंघचालक आहेत जे अशा वेळी संघटनेचे नेतृत्व करत आहेत. एका तरुण स्वयंसेवकापासून सरसंघचालकापर्यंतचा त्यांचा जीवन प्रवास त्यांची निष्ठा आणि वैचारिक दृढता दर्शवितो. संघाच्या विचारांना पूर्ण समर्पित होऊन आणि व्यवस्थांमध्ये वेळेवर बदल करून, त्यांच्या नेतृत्वाखाली संघाचे कार्य सतत विस्तारत आहे. भारतमातेच्या सेवेसाठी समर्पित मोहन भागवतजींना मी पुन्हा एकदा दीर्घ आणि निरोगी आयुष्यासाठी शुभेच्छा देतो. त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त त्यांना अनेक शुभेच्छा.”असे म्हणत त्यांना शुभेच्छा दिल्या.
