Rajya Sabha । पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी पंतप्रधानपदाचा कार्यभार स्वीकारल्यानंतर काल मंत्रिमंडळाची पहिली बैठक घेतली. ज्यामध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गरिबांना घरे देण्याव्यतिरिक्त शेतकऱ्यांशी संबंधित इतर अनेक निर्णयांना मंजुरी दिली आहे. पण लोकसभेनंतर राज्यसभेच्या निवडणुका कधी होतात आणि राज्यसभेचे खरे नाव काय आहे हे तुम्हाला माहिती आहे का?   ते सामान्य भाषेत का वापरले जात नाही  याविषयी जाणून घेऊ…

राज्यसभेचा इतिहास Rajya Sabha ।

राज्यसभेचा इतिहास 1919 चा आहे. ब्रिटीश भारतात त्याकाळी एक उच्च सदन निर्माण झाले होते. नंतर त्याला राज्य परिषद असे म्हटले गेले. स्वातंत्र्यानंतर 3 एप्रिल 1952 रोजी राज्यसभेची स्थापना झाली. यानंतर, 23 ऑगस्ट 1954 रोजी, त्याचे नाव राज्य परिषद वरून बदलून राज्यसभा करण्यात आले. जरी अधिकृतपणे याला अजूनही उच्च सदन किंवा वरचे सदन म्हटले जाते. पण सामान्य भाषेत लोक त्याला कधीच उच्च सदन म्हणत नाहीत. बहुतेक लोकांना ते फक्त राज्यसभेच्या नावानेच माहित आहे.

राज्यसभेच्या निवडणुका कशा होतात? Rajya Sabha ।

राज्यसभेच्या निवडणुका सार्वत्रिक निवडणुकांपेक्षा वेगळ्या असतात. रॅली नाही, गर्दी नाही, नेत्यांची घोषणाबाजी नाही. ही निवडणूक अत्यंत शांततेत पार पडते. राज्यसभा निवडणुकीत जनता थेट सहभागी होत नसल्याने  ही प्रक्रिया शांततेत होते. लोकप्रतिनिधी राज्यसभेचे खासदार निवडण्यासाठी मतदान करतात.

राज्यसभेचे खासदार कोण निवडतात? 

राज्यसभेचे खासदार हे विधानसभेच्या सदस्यांद्वारे निवडले जातात. मात्र, विधान परिषदेचे सदस्य त्यात सहभागी होत नाहीत. सोप्या शब्दात सांगायचे तर, एखाद्या पक्षाचे जितके जास्त आमदार असतील, तितके राज्यसभा खासदार त्या पक्षाचे असतील.

मतदानाचे सूत्र वेगळे असते

राज्यसभा निवडणुकीत मतदानाचा वेगळा फॉर्म्युला असतो आणि याच सूत्राचा वापर करून राज्यसभेचे खासदार निवडले जातात. हे सूत्र आहे – राज्यातून रिक्त होणाऱ्या राज्यसभेच्या जागांच्या संख्येत एकाची भर पडेल. यानंतर येणाऱ्या संख्येला विधानसभेच्या एकूण जागांच्या संख्येने भागले जाईल. यानंतर पुढे येणाऱ्या क्रमांकावर 1 जोडला जाईल. आता येणारा आकडा दाखवेल की राज्यसभेचा खासदार निवडण्यासाठी त्या राज्यातून किती आमदारांना मतदान करावे लागेल.

उदाहरणार्थ, उत्तर प्रदेशातून राज्यसभेच्या 10 जागांसाठी मतदान होणार असेल तर त्यात एकाची भर पडेल हे समजून घ्या. म्हणजेच जागांची संख्या 11 झाली आहे. आता ही संख्या राज्यातील विधानसभेच्या एकूण जागांमध्ये विभागली जाईल. म्हणजे 11 भागिले 403. आता जी संख्या येते ती 36.63 आहे. फक्त 36 म्हणून विचार करा. आता यात 1 जोडल्यास संख्या 37 होईल. म्हणजे यूपीमधून राज्यसभेचा खासदार निवडण्यासाठी 37 आमदारांची आवश्यकता असेल.