मुंबई – पत्रा चाळ घोटाळ्यात शिवसेना खासदार संजय राऊत यांना 4 ऑगस्टपर्यंत अंमलबजावणी संचालनालयाच्या (ईडी) कोठडीत पाठवले आहे. दरम्यान या घोटाळ्याबाबत नवे खुलासे होऊ शकतात. पण आज आपण संजय राऊत यांच्याबद्दल बोलणार नाही. संजय राऊत हे खासदार आहेत. त्यांच्याकडे करोडोंची संपत्ती आहे. न्यायालयात खटला लढण्यासाठी डझनभर वकील उभे केले जातील. पण फ्लॅटचे स्वप्न दाखवून बेघर झालेल्या गरिबांचे काय?

 

स्वप्ने दाखवून बेघर झालेल्या गरिबांची कहाणी –
सर्वप्रथम पत्रा चाळमध्ये राहणाऱ्या संजय नाईक यांची कहाणी पाहू… एका इंग्रजी वृत्तपत्राशी बोलताना संजय म्हणतात की, माझ्यासारख्या शेकडो लोकांना ‘पुनर्विकास’चे स्वप्न दाखवण्यात आले. तीन वर्षांत फ्लॅट मिळवून देऊ, असे आश्वासन दिले होते. आम्ही जोपर्यंत भाड्याच्या खोलीत राहू तोपर्यंत आम्हाला सरकारकडून भाडे दिले जाईल, असे आश्वासनही दिले होते. प्रकल्पाला विलंब झाला आणि आम्हाला वचन दिलेले भाडे मिळणेही बंद झाले. भाडे भरण्यासाठी आमचे सोन्याचे दागिने गहाण ठेवावे लागले.

दर महिन्याला 20,000 रुपये भाडे देणारे नाईक म्हणतात, मी माझ्या कुटुंबातील सहा सदस्यांसह चाळीजवळ भाड्याच्या खोलीत राहतो. 2014-15 पासून घराचे भाडेही मिळालेले नाही.

 

अनेकजण झोपडपट्टीत राहू लागले तर अनेकजण गावी परतले –
सदनिकेचे स्वप्न दाखवून नरेशकडूनही घर रिकामे केले होते. नरेश अजूनही भाड्याच्या खोलीत राहतात. नरेश सांगतात, मुंबईत 1 बीएचकेचे भाडे किमान 20 हजार रुपये आहे. ज्यांना ही रक्कम भरता आली नाही, त्यांनी घर सोडल्यानंतर ते विरार, वसई, नालासोपारा, कल्याण, डोंबिवली, नवी मुंबई आदी भागात स्थलांतरित झाले आहेत. 2014-15 पासून सरकारने भाडे देणे बंद केल्यावर काही लोक मजबुरीने गावी परतले. बहुतेकांनी आपल्या आशा सोडल्या आहेत.

100 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला –
दुसरे पीडित अभय म्हणतात, “लोक त्यांच्या फ्लॅटचे स्वप्न पाहताना मरत आहेत. 100 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. कुटुंबांना भाडे मिळून सहा वर्षे झाली आहेत. उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री झाल्यावर आम्ही त्यांना विनंती केली होती. फेब्रुवारी 2021 मध्ये त्यांनी पुन्हा कामाला सुरुवात केली. राज्य सरकारनेही मार्चपासून भाडे देण्याचे आश्वासन दिले होते, मात्र आता ऑगस्ट 2022 आला आहे. अजून काहीही मिळाले नाही.

आम्हाला न्याय हवा आहे, राजकारण नाही –
पत्रा चाळ को-ऑपरेटिंग सोसायटीचे अध्यक्ष राजेश दळवी म्हणतात, आमचा राजकारणाशी काहीही संबंध नाही. राजकीय पक्ष त्यांचे राजकारण करतात. आम्हाला फक्त न्याय हवा आहे. सरकारने आम्हाला दिलेली आश्वासने पूर्ण करावीत. गेल्या 14 वर्षांत आम्ही सर्वांनी खूप काही सहन केले आहे. माझ्यात आता काही सहन करण्याची हिंमत नाही.

जाता जाता घोटाळ्याची माहिती समजून घ्या –
पत्रा चाळ मुंबईतील सिद्धार्थनगर, गोरेगाव येथे 47 एकरांवर पसरली होती. येथे मोठ्या प्रमाणात गरीब लोक राहत होते. हे प्रकरण 2007 चे आहे. त्यानंतर महाराष्ट्रात काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडीचे सरकार होते. मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख होते.

सरकारने योजना आखली. म्हणाले- पत्रा चाळमध्ये राहणाऱ्या 672 भाडेकरूंना फ्लॅट मिळणार आहेत. यासाठी महाराष्ट्र गृहनिर्माण आणि विकास प्राधिकरणाने हाऊसिंग डेव्हलपमेंट अँड इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेडची उपकंपनी असलेल्या गुरु आशिष कन्स्ट्रक्शनला कंत्राट दिले. करारानुसार गुरु आशिष कन्स्ट्रक्शनला 672 सदनिका चाळीतील भाडेकरूंना द्याव्या लागणार असून 3 हजार सदनिका एमएचडीएला द्याव्या लागणार आहेत. हे फ्लॅट 47 एकर जागेवर बांधले जाणार होते. भाडेकरूंसाठी सदनिका तयार केल्यानंतर म्हाडाने शिल्लक राहिलेली जमीन विक्री व विकासासाठी द्यावी लागेल, असेही ठरले.

चाळ रिकामी करून मग घोटाळा झाला –
कोण-कोण काय आणि कसं करायचं हे सगळं ठरलं होतं. त्यासाठी चाळी रिकामी करण्यात आल्या. लोक घरे सोडून इतरत्र भाड्याने राहू लागले. त्यानंतर मोठा घोटाळा झाला. गुरू आशिष कन्स्ट्रक्शन या कंत्राटदार कंपनीने सर्वांच्या आशेवर पाणी फेरले. कंपनीने चाळीतील लोकांसाठी फ्लॅट बांधले नाहीत किंवा एमएचडीएला फ्लॅटही दिला नाही. कंपनीने ही जमीन अन्य आठ बिल्डरांना 1,034 कोटी रुपयांना विकली.

गुरु आशिष कन्स्ट्रक्शन अँड हाऊसिंग डेव्हलपमेंट अँड इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेड अर्थात एचडीआयएलचे लोक या घोटाळ्यात सामील होते. देशातील प्रसिद्ध पीएमसी घोटाळ्यातही ही कंपनी सहभागी आहे. कंपनीच्या संचालकाने बँक कर्मचारी व अधिकाऱ्यांच्या संगनमताने स्वत:च्या व कुटुंबीयांच्या नावे कर्ज घेतले. त्यानंतर कंपनीचा एनपीए काढण्यासाठी बँकेत 250 कोटी रुपयांची बनावट ठेव दाखवण्यात आली. यानंतर बँकेने पुन्हा एनपीए कंपनी एचडीआयएलला नवीन कर्ज दिले.

संजय राऊत यांचा या प्रकरणाशी काय संबंध आहे –
ज्या एचडीआयएलने हे दोन्ही घोटाळे केले, त्याचे संचालक प्रवीण राऊत, सारंग वाधवान, राकेश वाधवन आहेत. प्रवीण राऊत आणि सारंग यांना 2020 मध्ये अंमलबजावणी संचालनालयाने अटक केली होती. दोघांच्या चौकशीत संजय राऊत यांचे कनेक्शन समोर आले.

प्रवीण राऊत हे शिवसेना खासदार संजय राऊत यांचे मित्र आहेत. पीएमसी बँक घोटाळा प्रकरणातही प्रवीणचे नाव समोर आले आहे. प्रवीण राऊत यांची पत्नी माधुरी यांनी संजय राऊत यांची पत्नी वर्षा यांना 55 लाख रुपयांचे बिनव्याजी कर्ज दिले होते, ज्याचा वापर राऊत कुटुंबीय दादरमध्ये फ्लॅट घेण्यासाठी करत होते. या संदर्भात ईडीने वर्षा आणि माधुरी राऊत यांचे जबाब नोंदवले होते. आता अशीही माहिती समोर येत आहे की, या फर्मकडून राऊत यांना 100 कोटींहून अधिक रक्कम मिळाल्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. याचा तपास सुरू आहे.