Orlando Ganpati : ऑरलँडोमध्ये मराठी मंडळ आणि हिंदू सोसायटीच्या संयुक्त विद्यमाने गणेशोत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. गणेश चतुर्थीपासून सुरू होणारा हा उत्सव सात दिवसांपासून थेट अनंत चतुर्दशीपर्यंत रंगतो. या उत्सवाची तयारी जून-जुलैपासूनच सुरू होते. सजावट, नृत्य, गायन, भजन, ढोल-ताशा पथक, पूजा, प्रसाद आणि लेझीम अशा विविध कार्यक्रमांचे नियोजन केले जाते. पुलंच्या नारायणाच्या अंगात लग्न चढते, तसे हळूहळू ऑरलँडोकरांच्या अंगात गणेशोत्सवाचे वातावरण चढत जाते.

ऑरलँडोच्या गणपती उत्सवाला गेली २५ वर्षे किंवा त्याहून अधिक काळ आकर्षक देखाव्याची परंपरा आहे. यंदा आग आणि धूर ओकणारा ज्वालामुखी, डोंगरावरून कोसळणारा धबधबा, आकाशाचा पडदा आणि पृथ्वीवर विराजमान झालेला पंचमहाभूतांनी सजलेला बाप्पा असा देखावा साकारण्यात आला आहे. चार वेगवेगळ्या ठिकाणी चार गटांनी काम करून हा देखावा एकत्र उभा केला आहे.

गणेश चतुर्थीच्या संध्याकाळी ढोल-ताशे आणि लेझीमच्या गजरात पारंपरिक पद्धतीने रथातून बाप्पाची मिरवणूक काढली जाते. त्यानंतर सामूहिक पूजा, प्रतिष्ठापना आणि आरत्यांचा गजर होतो. मराठी तसेच अन्य भारतीय समाजातील नागरिकही या सोहळ्यात उत्साहाने सहभागी होतात. रात्री शेकडो भाविक एकत्र येऊन प्रसाद आणि सहभोजनाचा आनंद घेतात.

यानंतर दररोज संध्याकाळी गणरायाची आरती केली जाते. आठवड्याच्या कामकाजाच्या दिवशीही पाच-सहा कुटुंबे एकत्र येऊन उत्साहाने आरती करतात. त्यासोबत भजनसंध्या, अथर्वशीर्ष आवर्तन यांसारखे कार्यक्रमही होतात. दररोज काही ना काही कार्यक्रम असल्याने गणेशोत्सव केवळ एका दिवसापुरता मर्यादित राहत नाही. दिवसेंदिवस उत्सवाची रंगत वाढत जाते.

विसर्जनाच्या दिवशीही बाप्पाची पारंपरिक पद्धतीने मिरवणूक काढली जाते. ‘पायी हळूहळू चाला, मुखाने गजानन बोला’च्या जयघोषात पालखीतून गणरायाला मिरवले जाते. मुली आणि महिला नऊवारी साडी, नथ अशा पारंपरिक वेशात, तर पुरुष धोतर, फेटा आणि पगडी अशा पोशाखात सहभागी होतात.

१४ विद्या आणि ६४ कलांचा अधिपती असलेल्या गणरायाच्या चरणी नृत्य, गायन, नाटिका आणि लहान-मोठ्यांचे लेझीम नृत्य अशा विविध कलांचे सादरीकरण केले जाते. लहान मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वजण उत्साहाने सहभागी होतात. गणपतीची साग्रसंगीत पूजा बाळगोपाळांच्या हस्ते केली जाते. विसर्जनाच्या दिवशी लहान मुलांच्या हस्ते पूजा करून घेण्याची येथे आता परंपराच झाली आहे.

ऑरलँडोमध्येच जन्मलेल्या आणि वाढलेल्या नव्या पिढीचाही ढोल-ताशा पथकात मोठा सहभाग असतो. ढोल-ताशांच्या गजरात, उत्साहात नाचत ‘गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या’च्या जयघोषात बाप्पाला निरोप दिला जातो. देवळामागील तळ्यात किंवा हौदात सार्वजनिक आणि घरगुती गणपतींचे विसर्जन केले जाते.

शेकडो नागरिकांच्या सहभोजनानंतर उत्सवाची आवराआवर सुरू होते. भारतापासून हजारो मैल दूर असलेल्या या कर्मभूमीतही मराठी आणि भारतीय परंपरा जपण्याचे काम ऑरलँडोकर उत्साहाने करत आहेत. गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून संस्कृती, कला आणि पुढच्या पिढीला परंपरेशी जोडण्याचा हा प्रयत्न विशेष ठरतो.