Onion Export Ban: केंद्र सरकारने स्पष्ट केले आहे की पूर्वी जाहीर केल्याप्रमाणे 31 मार्चपर्यंत कांद्यावरील निर्यात बंदी कायम राहील. केंद्र सरकारने गेल्या वर्षी 8 डिसेंबर रोजी कांद्याच्या निर्यातीवर बंदी घातली होती. ग्राहक व्यवहार सचिव रोहित कुमार सिंग यांनी सांगितले की, कांदा निर्यातीवरील बंदी उठवली गेली नसून ती कायम आहे. ते म्हणाले की, देशांतर्गत ग्राहकांना वाजवी दरात कांदा पुरेशा प्रमाणात उपलब्ध करून देणे हे सरकारचे सर्वोच्च प्राधान्य आहे.

सरकार कांद्याच्या निर्यातीवरील बंदी का हटवत नाही ?

कांद्याच्या वाढत्या किमतीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी गेल्या वर्षी सरकारने कांद्याच्या निर्यातीवर बंदी घातली होती. सध्या सरकारला कांद्याचे भाव नियंत्रित ठेवायचे आहेत त्यामुळे निर्यातबंदी उठवली जाणार नाही, असे मानले जात आहे.

Onion export ban to continue till March 31: Consumer Affairs Secretary Rohit Kumar Singh

— Press Trust of India (@PTI_News) February 20, 2024

निर्यात बंदी कधी हटवणार?

कांदा महाग होणे हा निवडणुकीचा मुद्दा बनल्याचे जाणकारांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे भविष्यात कांद्याचे भाव वाढले तर सार्वत्रिक निवडणुकीत तो निवडणुकीचा मुद्दा बनू नये. त्यामुळे 31 मार्चनंतरही सार्वत्रिक निवडणुकीपूर्वी निर्बंध उठण्याची शक्यता नाही. रब्बी हंगामातील कांद्याचे उत्पादन यंदा कमी होऊ शकते कारण मुख्य उत्पादक राज्यात त्याचे क्षेत्र घटले आहे.

कृषी मंत्रालयाचे अधिकारी येत्या काही दिवसांत महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश आणि गुजरात या प्रमुख उत्पादक राज्यांमध्ये रब्बी कांद्याच्या उत्पादनाचे मूल्यांकन करतील. 2023 च्या रब्बी हंगामात 2.27 कोटी टन कांदा उत्पादनाचा अंदाज आहे. आंतर-मंत्रिमंडळ गटाच्या मान्यतेनंतर, मित्र देशांना त्यांचे संबंध आणि इतर परिस्थिती लक्षात घेऊन कांदा निर्यात करण्यास परवानगी देण्यात आली आहे.

2023-24 या आर्थिक वर्षात कांद्याची किती निर्यात झाली ?

बंदी लागू होण्यापूर्वी चालू आर्थिक वर्षात कांद्याच्या निर्यातीत वाढ झाली आहे. कृषी आणि प्रक्रिया केलेले अन्न उत्पादने निर्यात विकास प्राधिकरण (APEDA) कडून मिळालेल्या आकडेवारीनुसार, 2023-24 या आर्थिक वर्षातील एप्रिल-नोव्हेंबर या कालावधीत 16.26 लाख टन कांद्याची निर्यात झाली आहे. मागील याच कालावधीत हा आकडा 15.19 लाख टन होता. या आर्थिक वर्षात नोव्हेंबरपर्यंत कांद्याच्या निर्यातीत सुमारे 7 टक्के वाढ झाली आहे.

मात्र, डिसेंबरपासून कांदा निर्यातीवर बंदी आल्यानंतर गेल्या आर्थिक वर्षाच्या तुलनेत चालू आर्थिक वर्षात एकूण कांदा निर्यात कमी होणार आहे. गेल्या आर्थिक वर्षात 25.25 लाख टन कांद्याची निर्यात झाली होती.

सध्या बाजारात कांदा महाग का होतोय आहे?

कांद्याच्या निर्यातीवरील बंदी उठवण्याच्या बातम्यांनंतर गेल्या तीन-चार दिवसांपासून प्रमुख बाजारपेठेत कांद्याचे भाव तेजीत आहेत. मुख्य उत्पादक राज्य महाराष्ट्राची मुख्य बाजारपेठ असलेल्या पिंपळगाव येथील कांद्याची किंमत 16 फेब्रुवारी रोजी 1250 रुपये क्विंटल होती, ती आज वाढून 1700 रुपये प्रति क्विंटल झाली आहे. या काळात दिल्लीच्या आझादपूर मंडईत कांद्याची मॉडेल किंमत 1,594 रुपयांवरून 1,906 रुपयांपर्यंत वाढली आहे.