स्वित्झर्लंड (दावोस): जागतिक आर्थिक मंचाच्या (WEF) वार्षिक बैठकीत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आपल्या आक्रमक शैलीने पुन्हा एकदा जगाचे लक्ष वेधून घेतले आहे. अमेरिकन अर्थव्यवस्थेच्या मजबुतीचा पाढा वाचतानाच त्यांनी युरोपीय देशांना खडे बोल सुनावले. विशेष म्हणजे, ग्रीनलँड खरेदी करण्याच्या आपल्या जुन्या आणि वादग्रस्त इराद्याचा त्यांनी पुनरुच्चार केला असून, याला जगातील सर्वात मोठी ‘रिअल इस्टेट डील’ असे संबोधले आहे. दरम्यान, ट्रम्प यांच्या ‘एअरफोर्स वन’ विमानात तांत्रिक बिघाड झाल्याने सुरक्षा यंत्रणांची मोठी धावपळ उडाली.

“युरोपवर प्रेम, पण त्यांची दिशा चुकली”
आपल्या भाषणात ट्रम्प यांनी युरोपसोबतच्या संबंधांवर भाष्य करताना म्हणाले, “माझे युरोपवर प्रेम आहे, पण सध्या ते चुकीच्या दिशेने जात आहेत.” युरोपीय देशांची व्यापारी धोरणे आणि हवामान करारांबाबत त्यांनी नाराजी व्यक्त केली. हे करार अमेरिकेच्या हिताच्या आड येत असल्याचा दावा त्यांनी केला. तसेच, आपल्या कार्यकाळात अमेरिकन अर्थव्यवस्था ऐतिहासिक शिखरावर असून महागाईवर नियंत्रण मिळवण्यात यश आल्याचा दावाही त्यांनी या जागतिक व्यासपीठावरून केला.

ग्रीनलँड: केवळ बेट नाही, तर ‘व्यापारी संधी’
दावोसमध्ये सर्वाधिक चर्चा रंगली ती ग्रीनलँडची. या धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाच्या भूभागावर ट्रम्प यांची बऱ्याच काळापासून नजर आहे. ट्रम्प यांच्या मते, ग्रीनलँडमधील अफाट नैसर्गिक संसाधने आणि त्याचे भौगोलिक स्थान अमेरिकेला भविष्यात अधिक शक्तिशाली बनवेल. मात्र, डेन्मार्क आणि युरोपीय महासंघाने याला अमेरिकेची ‘विस्तारवादी वृत्ती’ म्हणत कडाडून विरोध केला आहे.

‘एअरफोर्स वन’चे आपत्कालीन लँडिंग?
ट्रम्प दावोसला पोहोचण्यापूर्वी झुरिचच्या आकाशात एका मोठ्या संकटाचे सावट होते. राष्ट्राध्यक्षांच्या अतिसुरक्षित ‘एअरफोर्स वन’ विमानात तांत्रिक बिघाड झाल्याची माहिती मिळताच सुरक्षा यंत्रणांची झोप उडाली. विमान तातडीने सुरक्षित स्थानी उतरवण्यात आले. प्रशासनाने हा किरकोळ बिघाड असल्याचे म्हटले असले, तरी इतक्या सुरक्षित विमानात बिघाड होणे हा तपासाचा विषय असल्याचे संरक्षण तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.

आर्क्टिक क्षेत्रातील वर्चस्वाची लढाई
ट्रम्प यांची ग्रीनलँडमधील रुची केवळ जमिनीपुरती मर्यादित नसून त्यामागे मोठे भू-राजकीय गणित आहे. हवामान बदलामुळे आर्क्टिकमधील बर्फ वितळत असून तिथे नवे सागरी मार्ग आणि खनिजांचे साठे उपलब्ध होत आहेत. रशिया आणि चीन या भागात आपले पाय रोवण्याचा प्रयत्न करत असताना, अमेरिकेने या क्षेत्रावर नियंत्रण मिळवून ‘सुपरपॉवर’च्या शर्यतीत आघाडी घेण्याचा हा प्रयत्न असल्याचे मानले जात आहे.