Ram Navami Surya Tilak Ayodhya: अयोध्येतील राम मंदिरात यंदा राम जन्मोत्सव एक ऐतिहासिक वैज्ञानिक चमत्काराचा साक्षीदार ठरणार आहे. आता प्रत्येक रामनवमीला दुपारी ठीक 12 वाजता सूर्यकिरणं थेट रामललाच्या कपाळावर प्रकाश दिलेस. हे “सूर्य तिलक तंत्र” पुढील 20 वर्षे सातत्याने कार्यरत राहील, ज्यामुळे दरवर्षी राम जन्मोत्सवाला हा अप्रतिम सोहळा अनुभवता येईल. या तंत्रज्ञानाच्या विकासासाठी रुड़कीहून वैज्ञानिकांची एक टीम अयोध्येत दाखल झाली असून, विशेष आरसे आणि लेन्सच्या साहाय्याने सूर्यकिरणं गर्भगृहापर्यंत पोहोचवण्याची व्यवस्था केली जात आहे.

वीज किंवा बॅटरीशिवाय चालणार तंत्र –

वैज्ञानिकांनी या संपूर्ण यंत्रणेला “सूर्य तिलक तंत्र” असं नाव दिलं आहे. हे पूर्णपणे गियरवर आधारित असून, यात वीज किंवा बॅटरीचा वापर केलेला नाही. यंदा 6 एप्रिलला रामनवमीच्या दिवशी या तंत्राचा पहिला सार्वजनिक प्रयोग होणार आहे. दुपारी 12 वाजता सूर्यकिरणं रामललाच्या कपाळावर 75 मिमीच्या गोलाकार स्वरूपात 3 ते 4 मिनिटं स्थिर राहतील. सीबीआरआई रुड़कीच्या तज्ज्ञांनी हे तंत्र असं डिझाइन केलं आहे की, दरवर्षी कोणत्याही बदलाव्यतिरिक्त ते चालेल.

अभियांत्रिकीचा अनोखा चमत्कार –

सूर्य तिलकाची प्रक्रिया स्वतःच एक अनोखा अभियांत्रिकी चमत्कार आहे. मंदिराच्या तिसऱ्या मजल्यावर लावलेल्या आरशातून सूर्यकिरणं परावर्तित होऊन पितळेच्या नळीत प्रवेश करतील. त्यानंतर ही किरणं अनेक आरसे आणि लेन्समधून जाऊन तीव्र होतील आणि शेवटी गर्भगृहात पोहोचून रामललाच्या कपाळावर पडतील. या यंत्रणेत 90 अंशात फिरणाऱ्या परावर्तन तंत्राचा वापर केला आहे, ज्यामुळे किरणांची दिशा नियंत्रित राहील.

चक्र 19 वर्षांपर्यंत चालेल –

भारतीय खगोल भौतिकी संस्थान, बेंगलुरूच्या संशोधनानुसार, सूर्य तिलकाचा वेळ दरवर्षी थोडा-थोडा वाढत जाईल. हे चक्र 19 वर्षांपर्यंत चालेल आणि 2025 ची स्थिती 2044 मध्ये पुन्हा दिसेल. भारतीय पंचांग आणि ग्रेगोरियन कॅलेंडरमधील गुंतागुंतीच्या फरकावर आधारित ही गणना वैज्ञानिकांनी केली आहे. हा विज्ञान आणि अध्यात्माचा अनोखा संगम आहे, जिथे खगोलीय गणनांचा उपयोग आस्थेला अधिक दिव्य स्वरूप देण्यासाठी झाला आहे.

परंपरा आणि विज्ञानाचा संगम –

अशा प्रकारचं सूर्य तिलक यापूर्वी काही जैन मंदिरं आणि कोणार्कच्या सूर्य मंदिरात झालं आहे. पण राम मंदिरात नव्या अभियांत्रिकी तंत्रज्ञानासह हे लागू होत आहे. अयोध्येतील राम जन्मोत्सव आता केवळ धार्मिक न राहता वैज्ञानिक दृष्टिकोनातूनही ऐतिहासिक बनला आहे.