Neal Katyal । अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयात बुधवारी एका ऐतिहासिक खटल्याची सुनावणी होणार आहे, ज्याला स्वतः डोनाल्ड ट्रम्प यांनी देशाच्या इतिहासातील सर्वात महत्त्वाचा निर्णय म्हणून वर्णन केले आहे. प्रसिद्ध भारतीय वंशाचे वकील नील कात्याल हे या खटल्याचे प्रमुख वकील म्हणून युक्तिवाद करतील. ट्रम्प यांनी स्वतः सांगितले होते की त्यांना सुनावणीला उपस्थित राहायचे आहे, परंतु नंतर त्यांनी सांगितले की त्यांना न्यायालयाच्या निर्णयाच्या गांभीर्यापासून लक्ष विचलित करायचे नाही. प्रकरण काय आहे? Neal Katyal । १९७७ च्या आंतरराष्ट्रीय आपत्कालीन आर्थिक अधिकार कायद्याअंतर्गत (IEEPA) मोठ्या प्रमाणात शुल्क (आयात कर) लादण्याचा अधिकार अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांना आहे का, की हा अधिकार केवळ अमेरिकन काँग्रेसकडे आहे यावर हा खटला केंद्रित आहे. नील कात्याल यांचा असा युक्तिवाद आहे की कर आणि शुल्क लादण्याचा अधिकार राष्ट्रपतींकडे नाही तर काँग्रेसकडे असावा. ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, “हा निर्णय इतका महत्त्वाचा आहे की जर ते जिंकले तर अमेरिका जगातील सर्वात श्रीमंत आणि सुरक्षित देश बनेल. परंतु जर ते हरले तर देश तिसऱ्या जगातील देश बनू शकतो.” नील कात्याल कोण आहे? ५४ वर्षीय नील कात्याल हे एक भारतीय-अमेरिकन वकील आहेत ज्यांनी अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयात ५० हून अधिक खटले लढवले आहेत. त्यांनी २००० मध्ये अल गोर विरुद्ध बुश या ऐतिहासिक खटल्यात भाग घेतला होता. त्यांनी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या अनेक निर्णयांना आव्हान दिले आहे, जसे की मुस्लिम देशांवरील प्रवास बंदी आणि जलद हद्दपारीचे प्रयत्न. यामुळे, त्यांना अमेरिकन माध्यमांमध्ये ट्रम्पचे कायदेशीर छळ करणारे म्हणूनही ओळखले जाते. नीलचा जन्म शिकागो येथे झाला. त्यांची आई डॉक्टर होती आणि त्यांचे वडील एक अभियंता होते जे भारतातून अमेरिकेत स्थलांतरित झाले होते. त्यांनी येल लॉ स्कूलमध्ये कायद्याचे शिक्षण घेतले, जिथे त्यांना प्रसिद्ध भारतीय-अमेरिकन कायदेतज्ज्ञ अखिल अमर यांनी मार्गदर्शन केले. त्यांची बहीण, सोनिया कात्याल, कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, बर्कले येथे कायद्याच्या प्राध्यापक आहेत, तर अखिल अमरचा भाऊ, विक्रम अमर, इलिनॉय विद्यापीठाच्या लॉ कॉलेजचे माजी डीन आहेत. या प्रकरणात आणखी एक भारतीय वकील सहभागी Neal Katyal । या प्रकरणात आणखी एक भारतीय-अमेरिकन वकील प्रतीक शाह यांचाही सहभाग आहे. ते अकिन गंप या लॉ फर्ममध्ये सर्वोच्च न्यायालय आणि अपीलीय प्रॅक्टिसचे प्रमुख आहेत. प्रतीक शाह हे लर्निंग रिसोर्सेस आणि हँडमाइंड सारख्या अमेरिकन कंपन्यांच्या वतीने राष्ट्रपतींच्या अधिकारांना आव्हान देत आहेत. सर्वोच्च न्यायालयाने या सर्व प्रकरणांची एकत्रित सुनावणी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. मनोरंजक म्हणजे, कात्यालने नाणे उगारून हा खटला सादर करण्याचा अधिकार जिंकला. जगाची सुनावणीवर नजर अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयात या प्रकरणातील सुनावणी सामान्य प्रकरणांमध्ये ६० मिनिटांच्या तुलनेत ८० मिनिटे चालेल. न्यायालय भरलेले असण्याची अपेक्षा आहे. राष्ट्रपतींचे आर्थिक अधिकार मर्यादित होतील की त्यांना अधिक अधिकार दिले जातील याकडे जगाचे लक्ष आहे.
