Natural Brain Boost: आजच्या धावपळीच्या आयुष्यात ताण, अपुरी झोप, सततचा मोबाईल वापर आणि मल्टिटास्किंग यामुळे आपल्या स्मरणशक्तीवर मोठा परिणाम होत आहे. अनेकांना नावं विसरणं, कामं लक्षात न राहणं किंवा अभ्यास केलेली गोष्ट पटकन विसरणं अशा समस्या जाणवतात. यासाठी काही जण औषधं किंवा सप्लिमेंट्स घेतात. मात्र, स्मरणशक्ती नैसर्गिक पद्धतीनेही वाढवता येते. जपानमधील काही सवयी आणि जीवनशैलीचे उपाय मेंदूला शांत, एकाग्र आणि सक्रिय ठेवण्यास मदत करतात. १) इकिगाई Natural Brain Boost Ikigai ही जपानी जीवनतत्त्वज्ञानातील महत्त्वाची संकल्पना आहे. याचा अर्थ “जगण्यामागचं कारण” असा होतो. जेव्हा आपल्याला आपल्या आयुष्याचा उद्देश स्पष्ट असतो, तेव्हा मेंदू अधिक फोकस्ड राहतो. दररोज स्वतःला प्रश्न विचारा, मला काय आवडतं? मी कोणत्या गोष्टीत चांगला/चांगली आहे? मी समाजासाठी काय करू शकतो/शकते? अशा विचारांमुळे मेंदू सकारात्मक दिशेने काम करतो आणि स्मरणशक्ती सुधारते. Ikigai २) काईझेन (Kaizen) Kaizen म्हणजे सतत छोट्या सुधारणा करत राहणे. मोठे बदल करण्याऐवजी दररोज छोट्या सवयी लावा. उदाहरणार्थ, रोज १० मिनिटे वाचन करा, ५ नवीन शब्द शिका किंवा एखादी छोटी कोडी सोडवा. हे छोटे प्रयत्न मेंदूला सतत सक्रिय ठेवतात. त्यामुळे मेंदूवर ताण न येता स्मरणशक्ती हळूहळू मजबूत होते.Natural Brain Boost ३) शिनरिन-योकू (Forest Bathing) Shinrin-yoku म्हणजे जंगलात किंवा निसर्गात शांतपणे फिरणे. हिरवळ, झाडे आणि ताजी हवा यामुळे ताण कमी होतो. ताण कमी झाला की मेंदू माहिती अधिक चांगल्या प्रकारे साठवतो. दररोज किमान १५-२० मिनिटे मोबाईलशिवाय उद्यानात किंवा निसर्गात फेरफटका मारा. यामुळे मन आणि मेंदू दोन्ही ताजेतवाने राहतात. ४) जाझेन ध्यान (Zazen Meditation) Zazen ही सोपी ध्यान पद्धत आहे. यात शांत बसून श्वासावर लक्ष केंद्रित केले जाते. ध्यान केल्याने मेंदूतील अनावश्यक विचार कमी होतात, एकाग्रता वाढते आणि नवीन माहिती लक्षात ठेवणे सोपे जाते. दिवसातून ५-१० मिनिटे जरी ध्यान केले तरी त्याचा सकारात्मक परिणाम दिसू शकतो. ५) जपानी आहार पद्धत जपानी लोक त्यांच्या आहारात मासे, भात, हिरव्या भाज्या आणि फर्मेंटेड पदार्थांचा समावेश करतात. मासे ओमेगा-३ फॅटी अॅसिडने भरपूर असतात, जे मेंदूच्या पेशींसाठी फायदेशीर असतात. भाज्या आणि फळांतील अँटीऑक्सिडंट्स मेंदूला निरोगी ठेवतात. आठवड्यातून २-३ वेळा मासे, भरपूर भाज्या आणि कमी प्रक्रिया केलेले (processed) अन्न खाण्याची सवय लावा. Foods To Improve Brain Health एकूणच, स्मरणशक्ती वाढवण्यासाठी मोठे बदल करण्याची गरज नाही. छोट्या सवयी, नियमित ध्यान, निसर्गात वेळ घालवणे आणि संतुलित आहार या गोष्टी मेंदूला नैसर्गिकरित्या मजबूत करतात. सातत्य ठेवल्यास काही आठवड्यांतच फरक जाणवू शकतो.
