Mushtaq Khan: हिंदी चित्रपटसृष्टीतील ज्येष्ठ अभिनेते मुश्ताक खान यांचं २४ सप्टेंबरला मुंबईत निधन झालं. आपल्या जवळपास पाच दशकांच्या फिल्मी कारकिर्दीत त्यांनी अनेक वेगवेगळ्या भूमिका साकारल्या. त्यांच्या निधनानंतर त्यांच्या अभिनयासोबतच त्यांच्या आयुष्यातील अनेक आठवणीही चर्चेत येत आहेत. यातीलच एक आठवण महानायक अमिताभ बच्चन यांच्याशी संबंधित आहे.

मुश्ताक खान आणि अमिताभ बच्चन यांनी ‘कालिया’, ‘मैं आजाद हूं’, ‘मृत्युदाता’ आणि ‘मेजर साब’ यांसारख्या चित्रपटांमध्ये एकत्र काम केलं होतं. दोघांच्या या व्यावसायिक नात्याची एक खास आठवण मुश्ताक खान यांनी काही वर्षांपूर्वी एका मुलाखतीत सांगितली होती.

लग्नानंतर स्वतःचं घर नव्हतं

मुश्ताक खान यांनी एका मुलाखतीत सांगितलं होतं की, लग्न झाल्यानंतर त्यांच्याकडे स्वतःचं घर नव्हतं. त्या काळात कलाकारांसाठी सरकारी कोट्यातून घर मिळण्याची एक योजना होती. मात्र, घर मिळवण्यासाठी योग्य मार्गदर्शन आणि मदतीची गरज होती.

त्याच काळात मुश्ताक खान अमिताभ बच्चन यांच्यासोबत एका चित्रपटाच्या शूटिंगमध्ये काम करत होते. शूटिंगसाठी ते पत्नीला घेऊन गेले होते. याच दरम्यान त्यांनी अमिताभ बच्चन यांच्याशी आपल्या घराच्या अडचणीबद्दल चर्चा केली.

अमिताभ बच्चनांनी दिलं पत्र

मुश्ताक खान यांच्या म्हणण्यानुसार, त्यावेळी अमिताभ बच्चन खासदार होते. मुश्ताक यांनी त्यांच्याकडे मदत मागितली. अमिताभ बच्चन यांनी त्यांची अडचण समजून घेतली आणि मदतीचं आश्वासन दिलं. अमिताभ बच्चन यांनी मुश्ताक यांना एक पत्र देण्याचं सांगितलं. हे पत्र घेऊन तत्कालीन नेते शरद पवार यांची भेट घेण्यास त्यांनी सांगितलं. मुश्ताक खान यांनी सांगितलं होतं की, अमिताभ बच्चन यांनी दिलेलं ते पत्र घेऊन त्यांनी पुढची प्रक्रिया सुरू केली. विशेष म्हणजे अवघ्या तीन दिवसांत त्यांच्या घरी संबंधित कार्यालयातून फोन आला. त्यांना सांगण्यात आलं की, त्यांच्यासाठी पत्र तयार करण्यात आलं आहे. त्यानंतर मुश्ताक खान यांना मुंबईत घर मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला.

आजही आहे तोच फ्लॅट

अमिताभ बच्चन यांच्या मदतीने मिळालेला हा फ्लॅट आजही मुश्ताक खान यांच्या कुटुंबाकडे असल्याचं त्यांनी त्या मुलाखतीत सांगितलं होतं. मुंबईतील कांदिवली परिसरात हा फ्लॅट असल्याचंही त्यांनी नमूद केलं होतं. मुश्ताक खान यांच्यासाठी हा फ्लॅट केवळ राहण्यासाठीची जागा नव्हती. त्यांच्या संघर्षाच्या काळात मिळालेल्या मदतीची ही एक आठवण होती. त्यामुळे या घराशी त्यांच्या आयुष्यातील एक खास भावनिक नातं जोडलं गेलं होतं.

पाच दशकांचा अभिनय प्रवास

मुश्ताक खान यांनी जवळपास पाच दशकं हिंदी चित्रपटसृष्टीत काम केलं. त्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये छोट्या-मोठ्या भूमिका साकारत आपली वेगळी ओळख निर्माण केली. ‘वेलकम’ या चित्रपटातील त्यांची भूमिका आणि संवाद प्रेक्षकांच्या विशेष लक्षात राहिले. याशिवाय त्यांनी अनेक प्रसिद्ध कलाकारांसोबत काम केलं.

मुश्ताक खान यांच्या निधनाने हिंदी सिनेसृष्टीतील आणखी एक जुना आणि परिचित चेहरा काळाच्या पडद्याआड गेला. मात्र, त्यांच्या भूमिका आणि पडद्यामागच्या अनेक आठवणींमुळे ते प्रेक्षकांच्या स्मरणात कायम राहतील.