Mumbai Real Estate : मुंबईतील घर आणि प्रॉपर्टी बाजारासाठी नवरात्रीचा कालावधी यंदा तुलनेने कमजोर राहिला आहे. नाईट फ्रँक इंडियाच्या अहवालानुसार, 11 ते 19 ऑक्टोबर 2026 या नवरात्रीच्या नऊ दिवसांत बृहन्मुंबई महापालिका क्षेत्रात 4,680 प्रॉपर्टींची नोंदणी झाली. गेल्या वर्षी 22 सप्टेंबर ते 1 ऑक्टोबरदरम्यान 6,238 प्रॉपर्टींची नोंदणी झाली होती. म्हणजेच यंदा नोंदणीच्या संख्येत तब्बल 25% घट झाली आहे.

सरकारच्या महसुलातही घट

प्रॉपर्टीच्या नोंदणीची संख्या कमी झाल्याचा परिणाम सरकारला मिळणाऱ्या महसुलावरही झाला. यंदाच्या नवरात्रीत प्रॉपर्टी नोंदणीतून 499 कोटी रुपयांचा महसूल मिळाला. गेल्या वर्षी याच काळात हा महसूल 587 कोटी रुपये होता. म्हणजेच महसुलात सुमारे 15% घट झाली.

मात्र, नोंदणीच्या संख्येच्या तुलनेत महसुलातील घट कमी आहे. यावरून यंदा काही मोठ्या किमतीचे प्रॉपर्टी व्यवहार झाल्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. मात्र, केवळ या आकडेवारीच्या आधारावर महागड्या घरांची विक्री वाढली, असा निष्कर्ष काढता येणार नाही.

दररोजच्या नोंदणीत किती फरक?

2025 च्या नवरात्रीत कामकाजाच्या प्रत्येक दिवशी सरासरी 693 प्रॉपर्टींची नोंदणी झाली होती. यंदा हा आकडा 669 वर आला आहे. म्हणजेच दररोजच्या सरासरी नोंदणीतही घट झाली आहे.

गेल्या वर्षीच्या चांगल्या कामगिरीचा परिणाम

नाईट फ्रँक इंडियाने यंदाच्या घसरणीमागे गेल्या वर्षीच्या मजबूत कामगिरीचाही उल्लेख केला आहे. 2025 च्या नवरात्रीत मुंबईतील प्रॉपर्टी नोंदणीत वर्षभराच्या तुलनेत 20% वाढ झाली होती. त्यामुळे यंदाच्या आकडेवारीची तुलना मोठ्या आधाराशी होत आहे. याला हाय बेस इफेक्ट असे म्हटले जाते.

नाईट फ्रँक इंडियाचे चेअरमन आणि व्यवस्थापकीय संचालक शिशिर बैजल यांच्या मते, मागील वर्षाच्या तुलनेत यंदा नोंदणी कमी असली तरी दररोजच्या आकडेवारीतून बाजाराची स्थिती अधिक योग्य पद्धतीने समजते. 2026 मधील प्रत्येक कामकाजाच्या दिवशीची सरासरी नोंदणी 2024 पेक्षा जास्त आहे. तसेच व्यवहारांच्या संख्येच्या तुलनेत महसुलातील घट कमी आहे.

मुंबईच्या घरबाजाराबाबत काय संकेत?

या आकडेवारीवरून मुंबईतील घरांची मागणी पूर्णपणे कमी झाली आहे, असे म्हणता येणार नाही. नवरात्रीच्या काळात प्रॉपर्टी खरेदी-विक्रीचे व्यवहार काही प्रमाणात कमी झाले असले तरी खरेदीदार बाजारातून पूर्णपणे बाहेर गेलेले नाहीत.

पुढील काळात मुंबईतील प्रॉपर्टी बाजाराची दिशा घरांच्या किमती, ग्राहकांची मागणी आणि नवीन घरांचा पुरवठा यावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहणार आहे. विशेषतः वेगवेगळ्या किमतीच्या घरांना किती मागणी मिळते, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

श्राद्ध पक्षात मात्र नोंदणी वाढली –

विशेष म्हणजे, पारंपरिकदृष्ट्या श्राद्ध पक्षात मोठी खरेदी टाळली जाते. त्यामुळे या काळात प्रॉपर्टी बाजारात व्यवहार कमी होतात, असे सामान्यतः मानले जाते. मात्र, यंदा मुंबईत याचा वेगळा ट्रेंड दिसून आला.

26 सप्टेंबर ते 10 ऑक्टोबर 2026 या श्राद्ध पक्षाच्या कालावधीत मुंबईत 3,419 प्रॉपर्टींची नोंदणी झाली. गेल्या वर्षी याच कालावधीत 3,368 नोंदणी झाल्या होत्या. म्हणजेच यंदा नोंदणीमध्ये 2% वाढ झाली.

कामकाजाच्या दिवसानुसारही सरासरी नोंदणी 306 वरून 311 झाली. मात्र, नोंदणी वाढूनही सरकारच्या महसुलात वाढ झाली नाही. या काळात महसूल 4% कमी होऊन 265 कोटी रुपये राहिला. गेल्या वर्षीही महसूल 265 कोटी रुपये होता, तर दररोजचा सरासरी महसूल सुमारे 24 कोटी रुपयांवर स्थिर राहिला.

दरम्यान, नवरात्रीत मुंबईतील प्रॉपर्टी नोंदणी कमी झाली असली तरी त्यामागे गेल्या वर्षीची मजबूत कामगिरी हा एक महत्त्वाचा घटक आहे. त्यामुळे या एका सणाच्या कालावधीवरून मुंबईच्या रिअल इस्टेट बाजाराबाबत मोठा निष्कर्ष काढण्याऐवजी पुढील काही महिन्यांतील व्यवहार, किमती आणि मागणी पाहणे अधिक महत्त्वाचे ठरणार आहे.