नवी दिल्ली : माजी संरक्षण मंत्री मुलायम सिंह यादव यांचे निधन झाले आहे. समाजवादी पक्षाचे अध्यक्ष मुलायम सिंह यादव यांना गेल्या काही दिवसांपासून गुरुग्राममधील मेदांता रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. त्याच्या निधनाचे वृत्त समोर आल्यापासून  सर्व स्तरातून त्यांना श्रद्धांजली वाहण्यात येत आहे. दरम्यान, त्यांच्या जीवनाशी निगडित अशा काही गोष्टी आहेत ज्या बऱ्याच जणांना माहिती नाहीत. त्यातील एक म्हणजे मुलायम सिंह यादव यांचे वडील त्यांना राजकारणी नव्हे तर एक कुस्तीपटू बनवण्याचे स्वप्न पाहत होते.

मुलायम सिंह यादव यांचे गुरू डॉ. राम मनोहर लोहिया यांचे “ज़िंदा कौम पांच साल तक इंतजार नहीं करती” हे वाक्य त्यांचा मंत्र कसा बनला आणि ते देशातील सर्वात यशस्वी राजकीय नेत्यांपैकी एक बनले हे त्यांच्यावर आधारित निर्मिती करण्यात आलेल्या चित्रपटात दाखवण्यात आले आहे. एका सर्वसामान्य कुटुंबातील मुलायम सिंह यादव यांच्या वडिलांना मुलायम सिंह यांनी कुस्तीपटू व्हावे, असे  वाटत होते. पण, त्याच्या नशिबात वेगळंच काही लिहिलं होतं. याच कारणामुळे एका कुस्ती स्पर्धेदरम्यान त्यांची भेट स्थानिक राजकीय नेते नथुराम यांच्याशी झाली, ज्यांनी त्यांना राजकारणात येण्याची पहिली संधी दिली.

नथुराम, राम मनोहर लोहिया आणि चौधरी चरणसिंग यांनी मुलायमसिंग यादव यांच्या राजकीय कारकिर्दीला खऱ्या अर्थ्याने आकार दिला. मुलायम सिंह हे उत्तर भारतातील मोठे समाजवादी आणि शेतकरी नेते आहेत. एका साध्या शेतकरी कुटुंबात जन्मलेल्या मुलायम सिंह यांनी उत्तर प्रदेशात आमदार म्हणून राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात केली. अल्पावधीतच संपूर्ण उत्तर प्रदेशात मुलायमसिंहांचा प्रभाव दिसून आला.

मुलायम सिंह यांनी उत्तर प्रदेशातील इतर मागासवर्गीय समाजाचा सामाजिक स्तर उंचावण्यासाठी महत्त्वाचे काम केले. सामाजिक जाणिवेमुळे उत्तर प्रदेशच्या राजकारणात ओबीसींना महत्त्वाचे स्थान आहे. समाजवादी नेते रामसेवक हे यादव यांचे प्रमुख शिष्य (शिष्य) होते आणि त्यांच्या आशीर्वादाने मुलायम सिंह 1967 मध्ये पहिल्यांदा विधानसभेचे सदस्य म्हणून निवडून आले आणि मंत्री झाले. 1992 मध्ये त्यांनी समाजवादी पक्षाची स्थापना केली. 5 डिसेंबर 1989 ते 24 जानेवारी 1991, 5 डिसेंबर 1993 ते 3 जून 1996 आणि 29 ऑगस्ट 2003 ते 11 मे 2007 या तीन वेळा ते उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री होते. याशिवाय ते केंद्र सरकारमध्ये संरक्षण मंत्रीही राहिले आहेत. मुलायम सिंह हे उत्तर प्रदेशातील यादव समाजाचे सर्वात मोठे नेते म्हणून ओळखले जातात. मुलायम सिंह यांनी उत्तर प्रदेशमध्ये सामाजिक सलोखा राखण्यात मोठे योगदान दिले.