US Iran War: मध्य-पूर्वेतील युद्धाचे लोण आता समुद्री मार्गांवरही पोहोचले आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनीत (Strait of Hormuz) बुधवारी थायलंडच्या झेंड्याखाली धावणाऱ्या एका मालवाहू जहाजावर क्षेपणास्त्र हल्ला झाला. हे जहाज भारताच्या गुजरातमधील कांडला बंदरावर निघाले होते. हल्ल्यात जहाजाला आग लागली, तर २३ पैकी २० खलाशांना वाचवण्यात यश आले. मात्र तीन खलाशी अजूनही बेपत्ता असल्याचे रॉयल थाई नेव्हीने सांगितले आहे.

जहाज कोणते होते?

हे जहाज म्हणजे ‘मयुरी नारी’ (Mayuree Naree, IMO 9323649) हे थाई झेंड्याखालील बल्क कॅरियर होते. बँकॉकमधील शेअर बाजारात नोंदणीकृत ‘Precious Shipping Pcl’ या कंपनीचे हे जहाज UAE च्या खलीफा पोर्टमधून निघून भारताच्या कांडला बंदराच्या दिशेने जात होते.  हे जहाज १७८ मीटर लांब असून त्याचे एकूण वजन ३०,००० टन आहे.

हल्ला कसा झाला?

११ मार्च रोजी सकाळी ११ वाजता (थायलंड वेळेनुसार) होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जात असताना जहाजाच्या मागील भागात (stern) स्फोट झाला आणि इंजिन रूममध्ये आग लागली.

दोन प्रक्षेपणास्त्रे जहाजाच्या वॉटरलाइनच्या वर आदळली आणि त्यामुळे मागील भाग व इंजिन रूममध्ये स्फोट होऊन आग पेटली. इराणच्या रेव्होल्युशनरी गार्ड्सने (IRGC) या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारल्याचे ‘तस्नीम’ या इराणी वृत्तसंस्थेने म्हटले आहे. रॉयल थाई नेव्हीने जहाजातून काळा धूर उसळताना दिसणाऱ्या आणि समुद्रात लाइफ राफ्ट तरंगताना दिसणाऱ्या छायाचित्रांसह घटनेची अधिकृत पुष्टी केली आहे.

बचाव कार्य –

जहाजावर एकूण २३ खलाशी होते. कॅप्टनने जहाज सोडण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर खलाशांनी लाइफबोटमध्ये बाहेर उड्या घेतल्या. रॉयल नेव्ही ऑफ ओमानने २० जणांना सुरक्षित बाहेर काढले आणि त्यांना ओमानच्या मुसंदम द्वीपकल्पातील खसाब बंदरात आणले. मात्र हल्ल्याच्या वेळी इंजिन रूममध्ये ड्यूटीवर असलेले तीन खलाशी अद्यापही बेपत्ता आहेत.

युनायटेड किंगडम मेरिटाइम ट्रेड ऑपरेशन्स (UKMTO) ने नंतर जाहीर केले की जहाजावरील आग विझवण्यात यश आले असून कोणताही पर्यावरणीय धोका नाही.

हेही वाचा – भारतात पहिल्यांदाच इच्छामरणाची परवानगी.! इतर देशांमधील कायदा काय सांगतो? वाचा सविस्तर…

एकाच दिवशी तीन जहाजांवर हल्ले –

बुधवारी केवळ ‘मयुरी नारी’वरच नव्हे, तर एकूण तीन जहाजांवर संशयास्पद प्रक्षेपणास्त्र हल्ले झाले. ‘मयुरी नारी’, ‘स्टार ग्विनेथ’ आणि एक कंटेनर जहाज, असे UKMTO ने सांगितले. इराण-अमेरिका-इस्रायल संघर्षामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांची संख्या गेल्या काही दिवसांत झपाट्याने कमी झाली आहे.

होर्मुझ सामुद्रधुनी म्हणजे काय?

होर्मुझ सामुद्रधुनी ही ओमान आणि इराण यांच्यामधील अत्यंत महत्त्वाची सागरी वाहिनी आहे. जगाच्या एकूण तेल पुरवठ्यापैकी सुमारे २० टक्के तेल याच मार्गाने जाते. सौदी अरामकोचे CEO अमीन नासेर यांनी सांगितले की होर्मुझ सामुद्रधुनी प्रभावीपणे बंद झाल्यामुळे ऊर्जा क्षेत्राच्या पलीकडे विमानसेवा, शेती आणि वाहन उद्योगावरही गंभीर परिणाम होत आहेत. “जागतिक तेल बाजारावर याचे विनाशकारी परिणाम होतील,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.