Beetroot Kanji Recipe: हिवाळा सुरू झाला की बाजारात गाजर, बीट यांसारख्या ताज्या भाज्या मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध होतात. या भाज्यांपासून वेगवेगळे पदार्थ बनवण्याची मजा काही औरच असते. अशाच पदार्थांपैकी एक म्हणजे बीटरूट कांजी! चविष्ट, आंबट, तिखट आणि चटकदार अशी ही पारंपरिक पेयाची रेसिपी हिवाळ्यात आवर्जून करून पाहण्यासारखी आहे. विशेष म्हणजे, चवीसोबतच आरोग्याची काळजी घेण्यासाठीही बीटरूट कांजीचा आहारात समावेश करता येतो. यामध्ये असणारे पोषक घटक पचनसंस्थेच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरतात. चला तर मग, जाणून घेऊया बीटरूट कांजीचे फायदे आणि ती घरी बनवण्याची सोपी पद्धत.

बीटरूट कांजी म्हणजे नेमके काय?

बीटरूट कांजी हे एक पारंपरिक आंबवलेले पेय आहे. बीट, गाजर, मोहरी, मीठ आणि पाणी यांचा वापर करून हे पेय तयार केले जाते. आंबवण्याच्या प्रक्रियेमुळे याला आंबटसर आणि थोडी तिखट अशी खास चव येते. उत्तर भारतात कांजी हे पेय विशेष लोकप्रिय आहे. हिवाळ्यात ताज्या भाज्या बाजारात उपलब्ध असताना ही रेसिपी घरच्या घरी सहज तयार करता येते.

बीटरूट कांजीचे आरोग्यदायी फायदे

१. पचनसंस्थेच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर

बीटरूट कांजी हे आंबवलेले पेय असल्यामुळे योग्य प्रकारे तयार झाल्यास त्यात उपयुक्त सूक्ष्मजीव विकसित होऊ शकतात. हे सूक्ष्मजीव आतड्यांमधील चांगल्या जिवाणूंना आधार देण्यास मदत करू शकतात. त्यामुळे पचनसंस्थेचे आरोग्य चांगले राखण्यास मदत होते. मात्र, कांजीमधील जिवाणूंचे प्रमाण आणि प्रकार हे फर्मेंटेशनच्या प्रक्रियेवर अवलंबून असतात.

२. त्वचेच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त

बीटमध्ये अँटीऑक्सिडंट्स आणि विविध पोषक घटक असतात. हे घटक शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी करण्यास मदत करतात. त्यामुळे त्वचेचे आरोग्य चांगले राखण्यासाठी पोषक आहारासोबत बीटचा समावेश करता येतो. मात्र, केवळ बीटरूट कांजी प्यायल्याने त्वचा लगेच चमकदार होते, असा दावा करता येत नाही.

३. शरीराला मिळतात पोषक घटक

बीट आणि गाजर या दोन्ही भाज्यांमध्ये जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि अँटीऑक्सिडंट्स असतात. त्यामुळे या भाज्यांपासून तयार केलेली कांजी आहारात विविध पोषक घटकांची भर घालू शकते.

४. आहारात वैविध्य आणण्यासाठी उत्तम पर्याय

दररोज तेच पदार्थ खाऊन कंटाळा आला असेल तर बीटरूट कांजी हा एक वेगळा पर्याय ठरू शकतो. आंबट, तिखट आणि चटकदार चवीमुळे जेवणासोबतही याचा आस्वाद घेता येतो.

घरीच कशी बनवाल चटकदार बीटरूट कांजी?

बीटरूट कांजी बनवण्यासाठी फार साहित्य किंवा जास्त वेळ लागत नाही. अगदी सोप्या पद्धतीने तुम्ही ही रेसिपी घरी तयार करू शकता.

आवश्यक साहित्य :

• २ मध्यम आकाराचे बीट
• १ गाजर
• २ लिटर स्वच्छ पिण्याचे पाणी
• २ मोठे चमचे पिवळी किंवा काळी मोहरी
• १ छोटा चमचा लाल तिखट
• १ छोटा चमचा काळे मीठ
• अर्धा छोटा चमचा साधे मीठ

बीटरूट कांजी बनवण्याची कृती

१. भाज्या स्वच्छ करून घ्या : सर्वप्रथम बीट आणि गाजर स्वच्छ धुऊन त्यांची साल काढा. त्यानंतर दोन्ही भाज्यांचे लांब आणि पातळ तुकडे करून घ्या.

२. मोहरीची पूड तयार करा : मोहरी मिक्सरमध्ये टाकून जाडसर वाटून घ्या. मोहरीमुळे कांजीला खास आंबटसर आणि तिखट चव मिळते.

३. सर्व साहित्य एकत्र करा : आता एक स्वच्छ काचेचे बरणी घ्या. त्यामध्ये बीट आणि गाजराचे तुकडे टाका. त्यानंतर मोहरीची पूड, लाल तिखट, काळे मीठ आणि साधे मीठ घाला. शेवटी त्यात दोन लिटर पाणी टाकून सर्व साहित्य व्यवस्थित मिसळा.

४. आंबवण्यासाठी ठेवा : बरणी स्वच्छ कापडाने किंवा सैल झाकणाने झाकून ठेवा. ही बरणी स्वच्छ जागी ठेवा, जिथे थोडा सूर्यप्रकाश येतो. हवामान आणि तापमानानुसार कांजी तयार होण्यासाठी साधारण २ ते ४ दिवस लागू शकतात. दररोज स्वच्छ चमच्याने कांजी हलवून घ्या.

कांजी बनवताना या गोष्टी लक्षात ठेवा

बीटरूट कांजी बनवताना स्वच्छतेची विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. त्यासाठी स्वच्छ काचेची बरणी, शुद्ध पिण्याचे पाणी आणि स्वच्छ भांडी वापरा. कांजीमध्ये बुरशी दिसल्यास, कुजल्यासारखा वास येत असल्यास किंवा असामान्य बदल जाणवल्यास ती पिऊ नका. फर्मेंटेशन योग्य प्रकारे झाले आहे याची खात्री करा. तर यंदाच्या हिवाळ्यात नेहमीच्या पेयांऐवजी घरच्या घरी बीटरूट कांजी तयार करून पाहा. चविष्ट आणि वेगळी असलेली ही रेसिपी तुमच्या हिवाळ्यातील खाद्यपदार्थांमध्ये नक्कीच भर घालू शकते!