Besan Recipes: सकाळचा नाश्ता हा दिवसातील सर्वात महत्त्वाचा आहार मानला जातो. त्यामुळे नाश्ता असा असावा, जो चविष्ट, पौष्टिक आणि कमी वेळात तयार होणारा असेल. अशावेळी बेसन हा उत्तम पर्याय ठरू शकतो. हरभऱ्याच्या डाळीपासून तयार होणारे बेसन प्रथिने, फायबर, लोह, फोलेट, मॅग्नेशियम, फॉस्फरस तसेच अनेक आवश्यक जीवनसत्त्वे आणि खनिजांनी समृद्ध असते. त्यामुळे यापासून तयार केलेले पदार्थ शरीराला ऊर्जा देण्यास, पोट जास्त वेळ भरलेले ठेवण्यास आणि पचनक्रिया सुधारण्यास मदत करतात.

जर तुम्हाला रोजच्या नाश्त्यात काही वेगळे, चवदार आणि आरोग्यदायी पदार्थ बनवायचे असतील, तर बेसनापासून तयार होणाऱ्या या पाच झटपट रेसिपी नक्की करून पाहा.

१. बेसन चिल्ला

बेसनाचा चिल्ला हा सर्वात सोपा आणि लोकप्रिय नाश्ता आहे. यासाठी बेसनात पाणी घालून गुळगुळीत पीठ तयार करा. त्यात बारीक चिरलेला कांदा, टोमॅटो, हिरवी मिरची, कोथिंबीर आणि चवीनुसार मीठ व मसाले मिसळा. नॉनस्टिक तव्यावर थोडे तेल लावून दोन्ही बाजूंनी सोनेरी रंग येईपर्यंत भाजा. हा पदार्थ प्रथिने आणि फायबरने भरपूर असल्याने बराच वेळ भूक लागत नाही.

२. बेसन टोस्ट

घाईच्या सकाळी बेसन टोस्ट हा उत्तम पर्याय ठरतो. बेसनात पाणी, हळद, मीठ, आवडीनुसार मसाले आणि बारीक चिरलेल्या भाज्या घालून मिश्रण तयार करा. त्यात ब्राऊन ब्रेडचे स्लाइस बुडवून तव्यावर कमी तेलात भाजून घ्या. हा नाश्ता चवदार तर असतोच, पण भाज्या आणि बेसनामुळे पौष्टिकताही वाढते.

३. बेसन ढोकळा

मऊ, हलका आणि पचायला सोपा असा बेसन ढोकळा अनेकांना आवडतो. बेसनात दही, पाणी आणि थोडे इनो किंवा फ्रूट सॉल्ट घालून पीठ तयार करा. हे मिश्रण साच्यात ओतून वाफेवर शिजवा. नंतर मोहरी, कढीपत्ता आणि हिरव्या मिरचीची फोडणी द्या. हा पदार्थ प्रथिने आणि फायबरचा चांगला स्रोत मानला जातो.

४. बेसन उत्तप्पा

बेसनात पाणी मिसळून पीठ तयार करा. त्यात कांदा, टोमॅटो, ढोबळी मिरची, किसलेले गाजर आणि कोथिंबीर घाला. हे मिश्रण तव्यावर थोडे जाडसर पसरवून दोन्ही बाजूंनी भाजा. विविध भाज्यांमुळे हा पदार्थ जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि प्रथिनांनी समृद्ध होतो.

५. बेसन पॅनकेक

बेसनात दही किंवा पाणी, किसलेले गाजर, चिरलेला पालक, कोथिंबीर आणि मसाले मिसळून पीठ तयार करा. तव्यावर हलक्या तेलात पॅनकेकप्रमाणे भाजून घ्या. हा पदार्थ लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांना आवडतो आणि शरीराला आवश्यक पोषक घटक मिळवून देतो.

बेसन अधिक पौष्टिक कसे बनवावे?

बेसनाच्या पदार्थांमध्ये पालक, मेथी, गाजर, ढोबळी मिरची, टोमॅटो, कांदा अशा भाज्या घातल्यास त्यांचे पोषणमूल्य वाढते. प्रथिनांचे प्रमाण अधिक करण्यासाठी पनीर, दही किंवा मोड आलेली कडधान्येही वापरू शकता. तसेच तीळ, जवस किंवा चिया बियांचा वापर केल्यास हेल्दी फॅट्स आणि फायबरची मात्रा वाढते. आलं, कोथिंबीर आणि सौम्य मसाल्यांचा वापर केल्याने पदार्थ अधिक चविष्ट आणि आरोग्यदायी होतात.

बेसनाचे पदार्थ बनवताना या गोष्टी लक्षात ठेवा

बेसनाचे पीठ नेहमी ताजे तयार करावे आणि आवश्यक तेवढेच पाणी वापरावे. पदार्थ बनवताना जास्त तेल किंवा तुपाचा वापर टाळावा. जास्त मीठ आणि तिखट घालण्याऐवजी भरपूर ताज्या भाज्यांचा वापर करावा. बेसनाचे सेवन संतुलित प्रमाणात करणे महत्त्वाचे आहे. तसेच इतर प्रथिने आणि फायबरयुक्त पदार्थांसोबत त्याचा आहारात समावेश केल्यास अधिक फायदा होतो. जर हरभरा किंवा बेसनाची अॅलर्जी असेल किंवा इतर आरोग्यविषयक समस्या असतील, तर डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेऊनच बेसनाचे सेवन करावे.

चव, पोषण आणि कमी वेळ या तिन्ही गोष्टींचा उत्तम संगम म्हणजे बेसनाचे पदार्थ. त्यामुळे रोजच्या सकाळच्या नाश्त्यात हे पदार्थ समाविष्ट करून दिवसाची सुरुवात आरोग्यदायी पद्धतीने करता येऊ शकते.