Maharashtra HPV vaccination: आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाच्या निमित्ताने महाराष्ट्रात ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरस (HPV) लसीकरण मोहिमेचा शुभारंभ करण्यात आला. राज्याचे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या हस्ते मुंबईतील यशवंतराव चव्हाण केंद्र येथे या मोहिमेचे उद्घाटन झाले. या मोहिमेअंतर्गत राज्यातील १४ ते १५ वयोगटातील ९,८४,४१४ मुलींना सर्व्हायकल कॅन्सरपासून संरक्षण देण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. केंद्र सरकारच्या उपक्रमाचा भाग Maharashtra HPV vaccination ही राज्यस्तरीय मोहीम केंद्र सरकारने २८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी देशभरात सुरू केलेल्या राष्ट्रीय एचपीव्ही लसीकरण उपक्रमाचाच भाग आहे. डिसेंबर २०२५ मध्ये महाराष्ट्राने गार्डासिल-४ (Gardasil 4) या क्वाड्रिव्हॅलेंट एचपीव्ही लसीचे ९,४७,३८० डोस खरेदी केले होते. ही लस व्हायरसच्या चार प्रकारांपासून संरक्षण देते, ज्यामध्ये टाइप १६ आणि १८ या दोन प्रकारांचा समावेश आहे. जे जगभरातील सुमारे ७० टक्के सर्व्हायकल कॅन्सरच्या रुग्णांसाठी जबाबदार असतात. तीन महिन्यांत मोहीम पूर्ण करणार Maharashtra HPV vaccination राज्याच्या आरोग्य विभागाने राज्यभरातून १४ वर्षे पूर्ण झालेल्या व १५ वर्षांखालील मुलींची यादी तयार केली आहे. “येत्या तीन महिन्यांत सर्व मुलींचे लसीकरण पूर्ण केले जाईल. लसींचा तुटवडा नाही आणि गरज भासल्यास अतिरिक्त डोस खरेदी केले जातील. हा केंद्राच्या उपक्रमाचा भाग आहे,” असे राज्य आरोग्य अधिकाऱ्यांनी सांगितले. तीन महिन्यांनंतर ही लस नियमित लसीकरण कार्यक्रमात समाविष्ट केली जाणार आहे. महिलांच्या आरोग्याची जबाबदारी समाजाची — शिंदे उद्घाटन कार्यक्रमात बोलताना उपमुख्यमंत्री शिंदे म्हणाले की, महिला व्यावसायिक आणि कौटुंबिक जबाबदाऱ्या सांभाळताना अनेकदा स्वतःच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष करतात. “महिलांचे आरोग्य सांभाळणे केवळ आरोग्य विभागाची नव्हे, तर संपूर्ण समाजाची जबाबदारी आहे,” असे ते म्हणाले. या मोहिमेमुळे राज्यातील जवळपास १० लाख मुलींना सर्व्हायकल कॅन्सरपासून संरक्षण मिळेल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला. ग्रामीण भागातील महिलांना आरोग्य सेवा सुलभ व्हावी यासाठी आरोग्य आपल्या दारी सारख्या उपक्रमांना अधिक बळकट करण्याची गरज असल्याचेही त्यांनी अधोरेखित केले. कॅन्सर तपासणीही मजबूत करणार — अबिटकर सार्वजनिक आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री प्रकाश अबिटकर यांनी राज्य सरकारने या मोहिमेच्या अंमलबजावणीसाठी सक्रिय पाठपुरावा केल्याचे नमूद केले. राज्यभरातील आरोग्य कर्मचाऱ्यांना लस देण्याचे प्रशिक्षण देण्यात आले असून, लसीकरण मोहिमेसोबतच कॅन्सर तपासणी कार्यक्रमही बळकट केला जाणार असल्याचे त्यांनी सांगितले. एचपीव्ही लसीबाबत सोशल मीडियावर पसरणाऱ्या चुकीच्या माहितीबद्दल त्यांनी सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन करत पत्रकार व नागरिकांनी अचूक माहितीचा प्रसार करण्यास मदत करावी, असे आवाहन केले. “सर्व्हायकल कॅन्सर प्रतिबंधासाठी लसीकरण आणि नियमित तपासणी दोन्ही आवश्यक आहेत. १४ ते १५ वर्षे वयोगटातील मुलींना लस मिळावी यासाठी पालकांनी पुढाकार घ्यावा,” असे अबिटकर यांनी सांगितले.
