मुंबई: महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री आणि शिवसेना (शिंदे गट) नेते एकनाथ शिंदे यांनी अलीकडेच नवी दिल्लीत जाऊन केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांची भेट घेतली. या भेटीमुळे महाराष्ट्राच्या राजकीय वर्तुळात अनेक चर्चांना उधाण आले आहे. गेल्या काही दिवसांत राज्यात घडलेल्या काही महत्त्वाच्या घटनांमुळे आणि शिंदे यांच्या दिल्ली दौऱ्यामुळे अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत. पक्षातील त्यांची पकड कमकुवत होत आहे का? ते कोणत्या दबावाखाली आहेत का? या भेटीमागील खरे कारण काय? हे पाहणे महत्वाचे आहे.

उद्धव-राज ठाकरेंच्या जवळिकीने खळबळ –

महाराष्ट्रात अलीकडेच उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे एका व्यासपीठावर एकत्र आले. या घटनेने राजकीय वातावरण तापले आहे. असे मानले जाते की, शिंदे यांनी दिल्ली दौऱ्यादरम्यान ठाकरे बंधूंच्या संभाव्य जवळिकीबाबतही चर्चा केली. याचवेळी शिंदे गटाचे नेते आणि राज्य सरकारमधील मंत्री संजय शिरसाट यांना आयकर विभागाची नोटीस मिळाली. याशिवाय, शिरसाट यांचा एक व्हिडिओही समोर आला, ज्यामध्ये ते कथितरित्या पैशांनी भरलेली बॅग घेऊन दिसल्याचा दावा करण्यात आला. मात्र, शिरसाट यांनी याचा नकार करत बॅगमध्ये फक्त कपडे असल्याचे सांगितले. दुसरीकडे, शिंदे गटाचे आमदार संजय गायकवाड यांनी मुंबईतील आमदार निवासस्थानातील कँटीन कर्मचाऱ्यांशी गैरवर्तन केल्याची घटनाही चर्चेत आहे.

विपक्षाचा हल्ला: शिंदेंचा प्रभाव कमी करण्याचा प्रयत्न?

विरोधी पक्षांचा दावा आहे की, शिंदे यांचा दिल्ली दौरा हा महायुति सरकारमधील अंतर्गत वादाचे द्योतक आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट) चे आमदार रोहित पवार यांनी सनसनाटी आरोप केला. ते म्हणाले, “शिंदे गटातील काही नेत्यांना आयकर विभागाकडून नोटिसा मिळाल्या आहेत. शिंदे यांना कदाचित अंतर्गत कटाचा संशय असावा.” रोहित पवार यांनी प्रश्न उपस्थित केला की, अजित पवार यांच्या गटातील नेत्यांना अशा नोटिसा का मिळत नाहीत, तर शिंदे गटातील नेत्यांनाच का टार्गेट केले जाते? त्यांनी असा दावा केला की, मुंबई महानगरपालिका निवडणुकीपूर्वी भाजप शिंदे यांचा प्रभाव कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहे.

शिंदेंवर दबाव आहे का?

मागील विधानसभा निवडणुकीनंतर शिंदे यांनी मुख्यमंत्रीपदासाठी आग्रह धरला होता, परंतु अखेरीस त्यांना उपमुख्यमंत्रीपद स्वीकारावे लागले. आता उद्धव आणि राज ठाकरे यांच्या जवळिकीमुळे शिंदे यांच्या शिवसेनेसमोर विशेषतः मराठी भाषिक मतदारांबाबत आव्हाने उभी राहण्याची शक्यता आहे. राजकीय वर्तुळात अशी चर्चा आहे की, शिंदे यांना हळूहळू मागे ढकलले जात आहे. त्यांच्या दिल्ली दौऱ्याकडे रणनीतीचा भाग आणि शिवसेना मजबूत करण्याचा प्रयत्न म्हणून पाहिले जात आहे. मात्र, पक्षातील त्यांची पकड कमकुवत होत आहे का, आणि ते कोणत्या दबावाखाली आहेत का, हे प्रश्न अनुत्तरीतच आहेत.

महायुतीतील तणाव आणि शिंदे यांचे पुढील पाऊल

शिंदे यांनी अमित शहा यांच्याशी झालेल्या भेटीत महायुतीतील अंतर्गत असंतोष, मंत्रालयातील फाइल्स रखडणे आणि मागील शिंदे सरकारच्या काही निर्णयांना स्थगिती मिळणे यासारख्या मुद्यांवर चर्चा केल्याचे सांगितले जाते. शिवसेना नेते आणि उद्योगमंत्री उदय सामंत यांनी ही भेट मुंबई आणि महाराष्ट्राच्या विकासासाठी असल्याचे सांगितले, परंतु विरोधकांनी याला अंतर्गत कटाचा भाग म्हटले आहे. काही शिवसेना नेत्यांचा असा दावा आहे की, शिंदे यांनी निवडणूक प्रचारात महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि त्यांना मुख्यमंत्रीपद मिळायला हवे होते. मात्र, भाजपने देवेंद्र फडणवीस यांच्या नावाला पसंती दिल्याने शिंदे यांना उपमुख्यमंत्रीपदावर समाधान मानावे लागले.

शिंदेंची रणनीती काय?

राजकीय विश्लेषकांच्या मते, शिंदे यांचा दिल्ली दौरा हा महायुतीतील त्यांचे स्थान बळकट करण्याचा आणि मराठी मतदारांमधील पकड कायम राखण्याचा प्रयत्न आहे. उद्धव आणि राज ठाकरे यांच्या जवळिकीमुळे शिवसेनेसमोर (शिंदे गट) नवे आव्हान उभे आहे. याशिवाय, आयकर विभागाच्या नोटिसा आणि पक्षातील नेत्यांवरील आरोप यामुळे शिंदे यांच्यावरील दबाव वाढत आहे. त्यांचा हा दौरा पक्षाला एकजूट ठेवण्यासाठी आणि केंद्रातील भाजप नेत्यांशी समन्वय साधण्यासाठी महत्त्वाचा मानला जात आहे. आगामी काळात शिंदे कोणती रणनीती अवलंबतात, यावर महाराष्ट्राच्या राजकारणाची पुढील दिशा ठरेल.