आजचा दिवस भारतासाठी अत्यंत महत्त्वाचा दिवस ठरणार आहे. संपूर्ण जगाच्या नजरा भारतावर खिळल्या आहेत. आज भारत श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून दुपारी 2:35 वाजता चांद्रयान-3 लाँच करेल.

चांद्रयान-३ च्या लँडर, रोव्हर आणि प्रोपल्शन मॉड्यूलमध्ये एकूण सहा पेलोड्स जात आहेत. पण सगळ्यात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे ‘रॉकेट वुमन’ म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या अंतराळ शास्त्रज्ञ रितू करिधाल  श्रीवास्तव या मिशनचे नेतृत्व आघाडीकडून करत आहेत.

जाणून घ्या कोण आहे ‘रॉकेट वुमन’ रितू करिधाल, यांच्याकडे  महत्त्वाच्या मिशनची जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे. 

चांद्रयान-3 उतरवण्याची जबाबदारी महिला शास्त्रज्ञ रितू करिधाल यांच्याकडे सोपवण्यात आली आहे. चांद्रयान 3 च्या मिशन डायरेक्टरच्या भूमिकेत रितू करिधाल दिसणार आहे. रितू करिधाल  मूळच्या लखनऊ येथील आहे.  हवामानशास्त्राच्या जगात त्यांचे नाव भारतीय महिला म्हणून तसेच ‘रॉकेट वुमन’ म्हणून चर्चेत आहे.

मंगळयान मोहिमेत आपले कौशल्य दाखविणाऱ्या रितू चांद्रयान-३ सह यशाचे आणखी एक उड्डाण घेणार आहे. रितू करिधाल  श्रीवास्तव यांच्या याआधीच्या मिशनमधील भूमिका लक्षात घेऊन ही जबाबदारी देण्यात आली आहे. रितू या मंगळयान मिशनच्या डेप्युटी ऑपरेशन डायरेक्टर होत्या.  रितू यांनी जेव्हा चांद्रयान-मिशन 2 मध्ये मिशन डायरेक्टरची जबाबदारी स्वीकारली तेव्हा त्या प्रकाशझोतात आल्या आहे.

रितू यांची कारकीर्द  

रितू करिधाल यांचा जन्म लखनऊमध्ये झाला. त्यांनी लखनऊ विद्यापीठातून भौतिकशास्त्रात एमएससी केले आहे. विज्ञान आणि अवकाशातील आवड पाहून रितूने बंगळुरूच्या इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्समध्ये प्रवेश घेतला.

यानंतर रितूने इस्रोमध्ये नोकरीला सुरुवात केली. एरोस्पेसमध्ये पारंगत असलेल्या रितू यांचे करिअर यशांनी भरलेले आहे. रितू यांना 2007 मध्ये यंग सायंटिस्ट अवॉर्डही मिळाला आहे. वेगवेगळ्या मोहिमांमध्ये त्यांच्या भूमिकेसाठी देशातील आघाडीच्या अवकाश शास्त्रज्ञांमध्ये त्यांचे नाव समाविष्ट आहे. रितू यांना ‘रॉकेट वुमन’ म्हणून ओळखले जाते.

लखनऊ येथून पदवी प्राप्त केली

रितू यांनी नवयुग गर्ल्स कॉलेजमधून शालेय शिक्षण घेतले.  त्यानंतर लखनऊ विद्यापीठातून भौतिकशास्त्रात पदवी घेतली. ६ महिने संशोधन करून त्यांनी गेट परीक्षा पास केली. रितू यांनी 1997 मध्ये इस्रोसोबत काम करायला सुरुवात केली.

रितू यांनी अनेक मोहिमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे

रितू करिधाल यांनी मिशन मंगलयान आणि मिशन चांद्रयान-2 मध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. रितू करिधाल यांना लहानपणापासूनच अंतराळ आणि अवकाश शास्त्रात रस होता. रितूला मिळालेल्या पुरस्कारांची यादी तिच्या कामगिरीइतकीच मोठी आहे. डॉ एपीजे अब्दुल कलाम यंग सायंटिस्ट अवॉर्ड, मार्स आर्बिटर मिशनसाठी इस्रो टीम अवॉर्ड, एएसआय टीम अवॉर्ड, सोसायटी ऑफ इंडियन एरोस्पेस टेक्नॉलॉजी अँड इंडस्ट्रीजचा एरोस्पेस वुमन अचिव्हमेंट अवॉर्ड, असे बरेच अवॉर्ड रितू यांना मिळाले आहे.

यावेळी चांद्रयानमध्ये ऑर्बिटर पाठवले जात नाही
यावेळी चांद्रयान-३ मध्ये ऑर्बिटर पाठवले जात नाही. यावेळी स्वदेशी प्रोपल्शन मॉड्यूल पाठवले जात आहे. ते लँडर आणि रोव्हरला चंद्राच्या कक्षेत घेऊन जाईल. यानंतर ते चंद्राभोवती 100 किमीच्या वर्तुळाकार कक्षेत फिरत राहील. त्याला ऑर्बिटर म्हटले जात नाही कारण तो चंद्राचा अभ्यास करणार नाही. त्याचे वजन 2145.01 किलोग्रॅम असेल, त्यापैकी 1696.39 किलो इंधन असेल. म्हणजेच, मॉड्यूलचे वास्तविक वजन 448.62 किलो आहे.