Laxman Hake : महाराष्ट्रातील मराठा-ओबीसी आरक्षण वादाच्या पार्श्वभूमीवर ओबीसी नेते लक्ष्मण हाके यांनी आक्रमक पवित्रा घेत मुंबईच्या गिरगाव चौपाटीवर थेट समुद्रात उतरून जलसमाधी आंदोलन छेडले आहे. ‘महाज्योती’ योजनेच्या निधीअभावी ओबीसी विद्यार्थ्यांचे भविष्य धोक्यात आल्याचा गंभीर आरोप करत हाके यांनी सरकारविरोधात जोरदार निषेध नोंदवला. “उठ ओबीसी जागा हो, संघर्षाचा धागा हो!” अशा घोषणांनी गिरगाव चौपाटी दणाणून गेली. या आंदोलनाची माहिती मिळताच पोलिसांनी तात्काळ हस्तक्षेप करत हाके आणि त्यांच्या समर्थकांना ताब्यात घेतले.

महाराष्ट्रात मराठा समाजाला ओबीसी प्रवर्गातून आरक्षण देण्याच्या मागणीवरून गेल्या काही महिन्यांपासून तणावाचे वातावरण आहे. मराठा आंदोलक मनोज जरांगे यांनी 29 ऑगस्ट 2025 रोजी मुंबईत मोठ्या आंदोलनाचा इशारा दिला आहे, तर दुसरीकडे ओबीसी समाजाचे नेते लक्ष्मण हाके यांनी ओबीसी आरक्षणाच्या संरक्षणासाठी आणि महाज्योती योजनेला निधी मिळावा यासाठी आक्रमक भूमिका घेतली आहे. हाके यांनी यापूर्वी जालना येथील वडीगोद्री गावात 10 दिवसांचा उपोषणाचा इशारा दिला होता, या उपोषणाला ओबीसी समाजाचा मोठा पाठिंबा मिळाला होता.

निधीअभावी ओबीसी विद्यार्थ्यांचे भविष्य अंधारात

लक्ष्मण हाके यांनी ‘महाज्योती’ योजनेच्या निधीअभावी ओबीसी विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक भविष्य अंधारात असल्याचा आरोप केला आहे. “बार्टी, सारथी आणि महाज्योती यांच्यासाठी समान धोरण असते, पण उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्याकडून महाज्योतीला दुय्यम वागणूक दिली जात आहे,” असा थेट हल्ला हाके यांनी चढवला. याच मुद्द्यावर सरकारचा निषेध नोंदवण्यासाठी हाके यांनी गिरगाव चौपाटीवर समुद्रात उतरून जलसमाधी आंदोलन छेडले. हाके यांच्यासह अनेक विद्यार्थी आणि कार्यकर्त्यांनी समुद्रात उतरत “महाज्योतीला निधी द्या !” अशा घोषणा दिल्या. मात्र, पोलिसांनी तात्काळ कारवाई करत हाके आणि त्यांच्या समर्थकांना ताब्यात घेतले.

अजित पवारांकडून महाज्योती योजनेकडे दुर्लक्ष : हाके

लक्ष्मण हाके यांनी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्यावर महाज्योती योजनेकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला आहे. याशिवाय, त्यांनी पवार यांच्याविरुद्ध आक्षेपार्ह भाषेचा वापर केल्याचा दावा काही माध्यमांनी केला आहे, ज्यामुळे हे आंदोलन अधिक चर्चेत आले आहे. मराठा आणि ओबीसी समाजातील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर हाके यांचे हे आंदोलन महत्त्वाचे ठरत आहे.

कोण आहेत लक्ष्मण हाके?

46 वर्षीय लक्ष्मण हाके हे धनगर समाजातील नेते असून, पुण्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजमधून मराठी साहित्यात मास्टर्स डिग्री घेतल्यानंतर त्यांनी प्राध्यापक म्हणून काम केले आहे. 2021 मध्ये ते महाराष्ट्र राज्य मागासवर्ग आयोगाचे सदस्य होते, परंतु मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून सरकारच्या हस्तक्षेपाचा आरोप करत त्यांनी डिसेंबर 2023 मध्ये राजीनामा दिला. यापूर्वी त्यांनी 2019 मध्ये सांगोला मतदारसंघातून बहुजन विकास आघाडीच्या तिकिटावर निवडणूक लढवली होती, परंतु त्यांना केवळ 267 मते मिळाली होती.

हाके यांच्या आंदोलनाला ओबीसी समाजातील अनेक कार्यकर्त्यांनी पाठिंबा दिला आहे. यापूर्वी जालना येथील त्यांच्या उपोषणाला भाजपच्या पंकजा मुंडे, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे धनंजय मुंडे आणि वंचित बहुजन आघाडीचे प्रकाश आंबेडकर यांच्यासह अनेक नेत्यांनी भेट देऊन समर्थन दर्शवले होते.

दरम्यान, लक्ष्मण हाके यांनी 4 जुलै रोजी ओबीसी समाजाच्या प्रमुख नेत्यांची बैठक बोलावली असून यामध्ये महाज्योती निधी आणि ओबीसी आरक्षणाच्या मुद्द्यांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. या आंदोलनाने मराठा-ओबीसी तणावाला नव्याने तोंड फोडले असून, सरकार यावर काय पावले उचलते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.