Winter Health Care : हिवाळा सुरू झाला की वातावरणातील गारवा वाढू लागतो. तापमानात होणारे बदल आणि थंड हवेमुळे अनेकांना सर्दी, खोकला, ताप यांसारख्या आरोग्याच्या समस्यांचा सामना करावा लागतो. अशा दिवसांत शरीराची योग्य काळजी घेणे गरजेचे असते. विशेषतः आहाराकडे लक्ष दिल्यास शरीराला आवश्यक पोषक घटक मिळण्यास मदत होते. संतुलित आहार, पुरेशी झोप आणि नियमित व्यायाम यामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक यंत्रणा योग्य प्रकारे काम करण्यास मदत होते.

हिवाळ्यात शरीराला ऊर्जा देणारे आणि पोषक घटकांनी समृद्ध असलेले पदार्थ खाणे फायदेशीर ठरू शकते. आपल्या रोजच्या आहारात सहज उपलब्ध होणाऱ्या काही पदार्थांचा समावेश करून आरोग्याची काळजी घेता येते. जाणून घेऊया, हिवाळ्यात कोणते चार पदार्थ खाणे ठरू शकते फायदेशीर.

१. शेंगदाणे आणि गूळ खा

हिवाळ्यात शेंगदाणे आणि गूळ खाण्याची परंपरा अनेक घरांमध्ये पाहायला मिळते. शेंगदाण्यांमध्ये प्रथिने, हेल्दी फॅट्स आणि शरीरासाठी आवश्यक असणारे अनेक पोषक घटक असतात. त्यामुळे शरीराला ऊर्जा मिळण्यास मदत होते. तसेच शेंगदाण्यांमधील प्रथिने शरीराच्या वाढीसाठी आणि स्नायूंच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरतात.

दुसरीकडे, गुळामध्ये लोहासह काही खनिजे असतात. त्यामुळे मर्यादित प्रमाणात गुळाचे सेवन करता येते. हिवाळ्यात शेंगदाणे आणि गूळ एकत्र करून लाडू तयार करता येतात. मात्र, गुळामध्येही साखर असते, त्यामुळे त्याचे अतिप्रमाणात सेवन टाळावे.

२. च्यवनप्राशचा आहारात समावेश करा

च्यवनप्राश हा अनेक आयुर्वेदिक घटकांपासून तयार केला जाणारा पदार्थ आहे. यामध्ये आवळ्यासह विविध औषधी वनस्पतींचा समावेश असतो. आवळ्यात व्हिटॅमिन सी आणि अँटीऑक्सिडंट घटक असतात. व्हिटॅमिन सी शरीराची रोगप्रतिकारक यंत्रणा सामान्यपणे कार्यरत ठेवण्यासाठी महत्त्वाचे असते.

हिवाळ्यात अनेक जण च्यवनप्राशचे सेवन करतात. मात्र, च्यवनप्राशमुळे आजार पूर्णपणे टाळता येतात, असे नाही. तसेच बाजारात मिळणाऱ्या च्यवनप्राशमध्ये साखरेचे प्रमाण जास्त असू शकते. त्यामुळे त्याचे सेवन मर्यादित प्रमाणात करावे. मधुमेह किंवा इतर आरोग्यविषयक समस्या असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

३. रोज एक आवळा खाण्याचा प्रयत्न करा

आवळा हा व्हिटॅमिन सीचा चांगला स्रोत आहे. शरीराची रोगप्रतिकारक यंत्रणा योग्य प्रकारे काम करण्यासाठी व्हिटॅमिन सी आवश्यक असते. याशिवाय आवळ्यामध्ये अँटीऑक्सिडंट घटक असतात. हे घटक शरीरातील पेशींचे संरक्षण करण्यास मदत करतात.

हिवाळ्यात ताज्या आवळ्याचा आहारात समावेश करता येतो. आवळा कच्चा खाणे, त्याचा रस पिणे किंवा चटणी तयार करून खाणे असे वेगवेगळे पर्याय आहेत. आवळ्याचा मुरंबाही अनेकांना आवडतो. मात्र, मुरंब्यामध्ये साखरेचे प्रमाण जास्त असू शकते. त्यामुळे त्याचे सेवन मर्यादित ठेवावे.

४. दुधासोबत अंजीर खा

अंजीर हे पोषक घटकांनी समृद्ध असलेले फळ आहे. त्यामध्ये फायबर, पोटॅशियम, कॅल्शियम आणि लोह यांसारखे घटक असतात. अंजीर खाल्ल्याने पचनक्रिया सुरळीत राहण्यास मदत होते. तसेच त्यातून शरीराला ऊर्जा मिळते.

हिवाळ्यात दुधासोबत अंजीर खाण्याचा पर्याय निवडता येतो. यासाठी एका ग्लास दुधात दोन ते तीन अंजीर घालून ते उकळून घ्यावे. त्यानंतर दूध कोमट झाल्यावर प्यावे. दूध आणि अंजीर यांमधून शरीराला विविध पोषक घटक मिळतात. ज्यांना दूध पचत नाही, त्यांनी त्यानुसार पर्याय निवडावा.

हिवाळ्यात आहारासोबत या गोष्टीही महत्त्वाच्या

केवळ काही पदार्थ खाल्ल्याने रोगप्रतिकारशक्ती लगेच वाढत नाही. त्यासाठी रोजच्या आहारात फळे, भाज्या, डाळी, कडधान्ये आणि पुरेशा प्रथिनांचा समावेश असणे आवश्यक आहे. यासोबतच पुरेसे पाणी पिणे, नियमित शारीरिक हालचाल करणे आणि पुरेशी झोप घेणेही महत्त्वाचे आहे.

हिवाळ्यात आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी संतुलित आहार आणि निरोगी जीवनशैलीचा अवलंब करा. कोणताही पदार्थ औषधांचा पर्याय समजू नका. सतत सर्दी, खोकला किंवा ताप जाणवत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.